აპოსტილი თუ საკონსულო ლეგალიზაცია საქართველოსთვის: ქვეყნების მიხედვით

აპოსტილი თუ ლეგალიზაცია: რომელი სჭირდება თქვენს დოკუმენტს?

სხვა ქვეყანაში შედგენილი საბუთები, იქნება ეს სხვა პირის სახელით მოქმედების უფლებამოსილება, ქორწინების ან გარდაცვალების დამადასტურებელი მოწმობა თუ კომპანიის დამფუძნებელი დოკუმენტები, საქართველოში ავტომატურად არ მიიღება. ქართველი ნოტარიუსი უცხოურ დოკუმენტს მხოლოდ მაშინ იღებს, როდესაც ის ლეგალიზებულია ან მასზე აპოსტილია დართული, თუ საერთაშორისო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი, და იგივე წესი ვრცელდება ბინადრობის ნებართვის განაცხადებზეც. სამი შესაძლო გზიდან რომელი გამოიყენება, დამოკიდებულია იმ ქვეყანაზე, რომელმაც დოკუმენტი გასცა: აპოსტილი იმ ქვეყნებისთვის, რომლებიც აპოსტილის შესახებ ჰააგის კონვენციის მონაწილეები არიან, საკონსულო ლეგალიზაცია მის მიღმა მყოფი ქვეყნებისთვის, ხოლო ყოველგვარი დამოწმების გარეშე - იქ, სადაც ხელშეკრულება დოკუმენტს ამ მოთხოვნისგან ათავისუფლებს.

ამ გვერდზე აღწერილია საქართველოს პოზიცია, იმ ქვეყნების სტატუსი, საიდანაც ჩვენი მკითხველები ყველაზე ხშირად მოდიან, და თითოეული გზის ნაბიჯები. თუ ჯერ არ იცით, რომელ გზას მიეკუთვნება თქვენი დოკუმენტი, ჯერ ქვემოთ მოცემული ცხრილი ნახეთ, შემდეგ კი შესაბამის ნაბიჯებზე გადადით.

საქართველო და აპოსტილის შესახებ ჰააგის კონვენცია

საქართველო 2006 წელს შეუერთდა ჰააგის კონვენციას, რომელიც უცხოური ოფიციალური დოკუმენტების ლეგალიზაციის მოთხოვნას აუქმებს, და საქართველოსთვის ის ძალაში 2007 წლის 14 მაისს შევიდა. საქართველომ განაცხადა, რომ კონვენცია არ ვრცელდება აფხაზეთისა და ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის de facto ხელისუფლების მიერ გაცემულ დოკუმენტებზე. გერმანიამ და საბერძნეთმა თავდაპირველად საქართველოს მიერთებას პროტესტი გამოუცხადეს, მოგვიანებით კი ეს პროტესტები გაიწვიეს, ამიტომ კონვენცია გერმანიასთან 2010 წლის 3 თებერვლიდან მოქმედებს, ხოლო საბერძნეთთან - 2015 წლის 17 დეკემბრიდან. საქართველომ თავის მხრივ პროტესტი გამოთქვა კოსოვოს მიერთებაზე, ამიტომ ამ ორ მხარეს შორის კონვენცია არ გამოიყენება.

სტატუსი ქვეყნების მიხედვით

სტატუსის ცხრილი იცვლება, როდესაც ახალი ქვეყნები უერთდებიან კონვენციას, ამიტომ თუ თქვენი დოკუმენტი აქ ჩამოუთვლელი ქვეყნიდანაა, ცხრილი ხელახლა გადაამოწმეთ.

როდის არ არის საჭირო დამოწმება

საქართველო კვლავ რჩება სამართლებრივი დახმარების შესახებ 1993 წლის მინსკის კონვენციის მონაწილედ, რომელიც საქართველოსთვის 1996 წლის 11 ივლისიდან მოქმედებს. დოკუმენტების ნამდვილობის შესახებ მისი მუხლის თანახმად, ერთი მონაწილე სახელმწიფოს კომპეტენტური ორგანოს მიერ დადგენილი ფორმით შედგენილი ან დამოწმებული დოკუმენტები სხვა მონაწილე სახელმწიფოების ტერიტორიაზე რაიმე სპეციალური დამოწმების გარეშე მიიღება. გარდა ამისა, საქართველოს სამართლებრივი დახმარების ორმხრივი ხელშეკრულებები აქვს თურქეთთან, საბერძნეთთან, ბულგარეთთან, უკრაინასთან, აზერბაიჯანთან, სომხეთთან, თურქმენეთთან, ყაზახეთთან და უზბეკეთთან. თავისუფლდება თუ არა კონკრეტული დოკუმენტი დამოწმებისგან, დამოკიდებულია როგორც ხელშეკრულებაზე, ისე ჩართულ სახელმწიფოებზე; მაგალითად, უკრაინამ მინსკის კონვენციის მოქმედება რუსეთთან და ბელარუსთან ურთიერთობაში შეწყვიტა. ამიტომ ნუ ივარაუდებთ, რომ ხელშეკრულებით გათავისუფლება თქვენს დოკუმენტზე ავტომატურად გავრცელდება, და ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში წინასწარ დააზუსტეთ.

როგორ მივიღოთ აპოსტილი საზღვარგარეთ

1. იპოვეთ კომპეტენტური ორგანო

   კონვენციის თითოეული მონაწილე სახელმწიფო საკუთარ ორგანოს განსაზღვრავს; ხშირად ეს არის საგარეო საქმეთა ან იუსტიციის სამინისტრო, ზოგჯერ კი სასამართლო.

2. მოიპოვეთ დედანი ან ნოტარიულად დამოწმებული ასლი

   აპოსტილი ადასტურებს ოფიციალურ დოკუმენტზე არსებული ხელმოწერისა და ბეჭდის ნამდვილობას.

3. მიმართეთ აპოსტილის მისაღებად

   განაცხადი შეიძლება წარადგინოთ პირადად, ფოსტით ან, ზოგიერთ ქვეყანაში, ელექტრონულად.

4. თარგმნეთ დოკუმენტი საქართველოში

   დოკუმენტი მასზე დართულ აპოსტილთან ერთად ქართულ ენაზე თარგმნეთ და თარგმანი დაამოწმებინეთ.

როგორ მუშაობს საკონსულო ლეგალიზაცია

კონვენციის მიღმა მყოფი ქვეყნის შემთხვევაში დოკუმენტი ორ ორგანოს გაივლის, ანუ, აპოსტილისგან განსხვავებით, აქ ერთი ბეჭედი საკმარისი არ არის. ჯერ მას გამცემი ქვეყნის საგარეო საქმეთა სამინისტრო ამოწმებს, შემდეგ კი საქართველოს საელჩო ან საკონსულო ახდენს მის ლეგალიზაციას. მაგალითად, საქართველოს საელჩო არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში ითხოვს, რომ დოკუმენტზე ჯერ არაბთა გაერთიანებული საამიროების საგარეო საქმეთა სამინისტროს ბეჭედი იყოს დასმული, განაცხადებს ონლაინ იღებს geoconsul.gov.ge-ის მეშვეობით, თითო დოკუმენტზე მოსაკრებლად 15 აშშ დოლარს (56 დირჰამს) აწესებს და პროცედურას 10 სამუშაო დღემდე ანდომებს; არაბულ ენაზე შედგენილი დედნები ამის შემდეგ უნდა ითარგმნოს. საქართველოს კანონი საკონსულო მოსაკრებლების შესახებ დოკუმენტის ლეგალიზაციისთვის 15 აშშ დოლარს ადგენს, ხოლო საკონსულო თანამდებობის პირის მიერ შესრულებული თარგმანისთვის ან თარგმანის დადასტურებისთვის - 10 აშშ დოლარს თითო გვერდზე.

საქართველოში გაცემული დოკუმენტები საზღვარგარეთ გამოსაყენებლად

თუ ქართული დოკუმენტი საზღვარგარეთ გჭირდებათ, მაგალითად, ამონაწერი სამშობლოში თქვენი ბანკისთვის, აპოსტილს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო გასცემს. მისი გამოქვეყნებული საფასურის მიხედვით, ფასი მომსახურების სისწრაფეზეა დამოკიდებული: 30 ლარი მერვე სამუშაო დღემდე, 60 ლარი მეოთხე სამუშაო დღემდე, 120 ლარი მეორე სამუშაო დღემდე და 150 ლარი იმავე დღეს, ხოლო my.gov.ge-ზე ელექტრონული აპოსტილის (e-Apostille) სერვისიც არის მითითებული. აპოსტილები ქართულ და ინგლისურ ენებზე გაიცემა. კონვენციის მიღმა მყოფი ქვეყნისთვის ქართული დოკუმენტი ჯერ სააგენტოში მიდის, შემდეგ კი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში.

პრაქტიკული რჩევები

• აპოსტილი თარგმანამდე მიიღეთ, რათა თავად აპოსტილიც თარგმანში მოხვდეს და ქართულად ითარგმნოს.
• გადაამოწმეთ, რომ სახელები და გვარები ყველა დოკუმენტში და თქვენს პასპორტში ერთნაირად არის დაწერილი.
• სანამ რაიმეს გამოგზავნით, ჰკითხეთ საქართველოში ნოტარიუსს ან სააგენტოს, დამოწმების რომელ ფორმას მიიღებენ.
• დრო წინასწარ გაითვალისწინეთ: აპოსტილსაც და ლეგალიზაციასაც რამდენიმე დღიდან რამდენიმე კვირამდე სჭირდება, ხოლო რეესტრმა შესაძლოა დოკუმენტი გამცემ ქვეყანასთან გადაამოწმოს.

შემდეგ ნაბიჯს ეხება ჩვენი გზამკვლევი ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანის შესახებ.

რომელი დოკუმენტების დამოწმება სჭირდება ჩვეულებრივ მყიდველს?

პასპორტი ერთადერთი დოკუმენტია, რომელსაც ჩვეულებრივ არც აპოსტილი სჭირდება და არც ლეგალიზაცია: რეგისტრაციისთვის უცხოური პასპორტი, რომლის მონაცემები ინგლისურ ან რუსულ ენაზეა მითითებული, თარგმანის გარეშე მიიღება.

რამდენ ხანს გრძელდება?

დამოწმება ხელმოწერის თარიღის დაგეგმვამდე დაგეგმეთ: ხელმოწერის დღე მხოლოდ მას შემდეგ დანიშნეთ, რაც ყველა დამოწმებული და ნათარგმნი დოკუმენტი ხელთ გექნებათ. საქართველოში აპოსტილის წესები ითვალისწინებს, რომ აპოსტილი განცხადების წარდგენიდან 10 დღის განმავლობაში გაიცემა, ხოლო საზღვარგარეთ გამოსაყენებელი ქართული დოკუმენტის ლეგალიზაციის პირველ ეტაპს 10 სამუშაო დღემდე სჭირდება. საზღვარგარეთ ვადები ქვეყანაზეა დამოკიდებული: მაგალითად, საქართველოს საელჩო არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში ლეგალიზაციის თავის ნაწილს 10 სამუშაო დღემდე ასრულებს, მას შემდეგ, რაც დოკუმენტს არაბთა გაერთიანებული საამიროების საკუთარი ბეჭედი დაესმება. ამას დაუმატეთ თარგმანი საქართველოში და ერთი-ორი კვირის მარაგი იმ შემთხვევისთვის, თუ რაიმეს ხელახლა გაკეთება დასჭირდება.

როგორ ამოწმებენ ქართული უწყებები უცხოურ დოკუმენტებს

ნოტარიუსი ვალდებულია, უარი თქვას უცხოურ დოკუმენტზე, რომელსაც საჭირო აპოსტილი ან ლეგალიზაცია აკლია. საჯარო რეესტრს შეუძლია უფრო შორსაც წავიდეს: აპოსტილით დამოწმებული დოკუმენტი მას შეუძლია საგარეო საქმეთა სამინისტროს ან საკონსულოს გაუგზავნოს მისი ნამდვილობის დასადასტურებლად. ერთი იურიდიული ფირმის ცნობით, ეს ეტაპი დაახლოებით 15 დღეს გრძელდება და საზღვარგარეთიდან შემოსული გაყალბებული საბუთების გამო შემოიღეს. საქართველოში გაცემული აპოსტილების გადამოწმება შეგიძლიათ ელექტრონულ რეესტრში, მისამართზე apostille.cra.ge. რაც შეეხება თქვენს საკუთარ დოკუმენტებს, დედნები მათ აპოსტილებთან ერთად შეინახეთ და ნუ დააშორებთ ერთმანეთს გვერდებს, რომლებიც ერთ დოკუმენტად იყო დამოწმებული.

რას ადასტურებს აპოსტილი და რას - არა

აპოსტილი ადასტურებს ოფიციალურ დოკუმენტზე არსებული ხელმოწერის ნამდვილობას, იმ სტატუსს, რომლითაც პირმა ხელი მოაწერა, და, თუ დოკუმენტზე ბეჭედი ან შტამპი დგას, ამ ბეჭდის ან შტამპის იდენტურობას. ის არაფერს ამბობს იმაზე, არის თუ არა დოკუმენტის შინაარსი სიმართლე, ან არის თუ არა ეს სწორედ ის დოკუმენტი, რომელიც თქვენი მიზნისთვის გჭირდებათ. სხვა სიტყვებით, აპოსტილი დოკუმენტის წარმოშობას ადასტურებს და არა მის შინაარსს. საქართველოში ნოტარიუსს ან იუსტიციის სახლს მაინც შეუძლია კითხვები დაგისვათ მინდობილობის ფორმულირებაზე, მოწმობის თარიღზე ან დაკარგულ გვერდზე, მაშინაც კი, როდესაც აპოსტილი სრულიად წესრიგშია.

დაგეგმვა ბინადრობის ნებართვისთვის

ბინადრობის ნებართვის წესები იმავე პრინციპს იმეორებს: უცხოეთში გაცემულ საბუთებს ლეგალიზაცია ან აპოსტილი სჭირდება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულება სხვა რამეს ითვალისწინებს, ხოლო უცხო ენაზე შედგენილ საბუთებს ქართულ ენაზე დამოწმებული თარგმანი უნდა ახლდეს. ოჯახური განაცხადისთვის ეს ნიშნავს ქორწინების მოწმობას და თითოეული შვილის დაბადების მოწმობას, რომელთაგან თითოეულს საკუთარი აპოსტილი ან ლეგალიზაცია და თარგმანი სჭირდება. მათი შეკვეთა თავიდანვე დაიწყეთ, რადგან რამდენიმე ქვეყნიდან დოკუმენტების შეგროვებას შეიძლება რამდენიმე კვირა დასჭირდეს. თუ დოკუმენტები სხვადასხვა ქვეყანაშია გაცემული, თითოეულისთვის ზემოთ მოცემული ცხრილი ცალკე გადაამოწმეთ.

ხშირი კითხვები

არის თუ არა საქართველო აპოსტილის კონვენციის მონაწილე?

დიახ, 2007 წლის 14 მაისიდან.

სჭირდება თუ არა აპოსტილი აშშ-ში ან გაერთიანებულ სამეფოში გაცემულ დოკუმენტს?

დიახ, ორივე ქვეყანა კონვენციის მონაწილეა.

რა ხდება არაბთა გაერთიანებული საამიროების დოკუმენტების შემთხვევაში?

არაბთა გაერთიანებული საამიროები კონვენციის მონაწილე არ არის; დოკუმენტებს საქართველოს საელჩოს ან საკონსულოს მეშვეობით საკონსულო ლეგალიზაცია სჭირდება.

მიიღება თუ არა რუსული დოკუმენტები აპოსტილის გარეშე?

მინსკის კონვენციის საფუძველზე შესაძლოა ხელშეკრულებით გათავისუფლება გავრცელდეს; სანამ ამას დაეყრდნობით, ნოტარიუსთან ან სააგენტოსთან დააზუსტეთ.

რა ღირს საკონსულო ლეგალიზაცია?

საქართველოს საკონსულოში 15 აშშ დოლარი თითო დოკუმენტზე, პლუს გამცემ ქვეყანაში გადასახდელი მოსაკრებლები.

ვინ გასცემს აპოსტილს საქართველოში?

სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო, 30 ლარიდან.

სჭირდება თუ არა აპოსტილს თარგმნა?

დიახ, დოკუმენტი აპოსტილთან ერთად ქართულ ენაზე უნდა ითარგმნოს.

იღებს თუ არა საქართველო კოსოვოში გაცემულ აპოსტილებს?

არა; საქართველომ კოსოვოს მიერთებას პროტესტი გამოუცხადა, ამიტომ მათ შორის კონვენცია არ გამოიყენება.

წყაროები

1. Status table: Apostille Convention (აპოსტილის კონვენციის სტატუსის ცხრილი), ჰააგის საერთაშორისო კერძო სამართლის კონფერენცია, განახლებული 2026 წლის 30 ივნისს (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
2. Georgia: competent authority (Art. 6) (საქართველო: კომპეტენტური ორგანო, მუხლი 6), ჰააგის საერთაშორისო კერძო სამართლის კონფერენცია (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
3. საქართველოს კანონი „ნოტარიატის შესახებ“ (მუხლები 55-56), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
4. 1993 წლის 22 იანვრის მინსკის კონვენცია სამართლებრივი დახმარების შესახებ, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
5. სამართლებრივი დახმარების შესახებ მოქმედი საერთაშორისო ხელშეკრულებები, საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
6. საქართველოს კანონი „საკონსულო მოსაკრებლების შესახებ“ (მუხლი 4), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
7. Legalisation (ლეგალიზაცია), საქართველოს საელჩო არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
8. მთავრობის 2016 წლის №404 დადგენილება დოკუმენტების ლეგალიზაციის შესახებ, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)

ცვლილებების ისტორია

• 18 ოქტომბერი, 2026 - მონაცემთა გვერდი გამოქვეყნდა HCCH-ის სტატუსის ცხრილის, კანონის „ნოტარიატის შესახებ“, მინსკის კონვენციის, საკონსულო მოსაკრებლების შესახებ კანონისა და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში საქართველოს საელჩოს მონაცემების საფუძველზე.