გჭირდებათ თუ არა ნოტარიუსი საქართველოში ქონების შესაძენად?
ხშირად - არა. ევროპის ბევრი ქვეყნისგან განსხვავებით, საქართველო არ მოითხოვს, რომ ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებას ხელი ნოტარიუსის წინაშე მოეწეროს. საკუთრება მყიდველზე მაშინ გადადის, როცა წერილობითი ხელშეკრულება საჯარო რეესტრში რეგისტრირდება, ხოლო მხარეთა ხელმოწერების დამოწმება თავად რეესტრშიც შეიძლება, პრაქტიკაში კი ეს იუსტიციის სახლში ხდება. მიუხედავად ამისა, ნოტარიუსები ქონებასთან დაკავშირებულ გარიგებებში მაინც დიდ როლს ასრულებენ: ზოგიერთი დოკუმენტის დამოწმება მხოლოდ ნოტარიუსს შეუძლია, ბევრი მყიდველი თანხის უსაფრთხოდ გადასახდელად ნოტარიუსის სადეპოზიტო ანგარიშს იყენებს, ხოლო უცხოური დოკუმენტები და მათი თარგმანები, როგორც წესი, ნოტარიუსის ბიუროზე გადის.
ეს განმარტება აღწერს, როდის არის ნოტარიუსი სავალდებულო, როდის არის ის უბრალოდ სასარგებლო და რამდენის აღება შეუძლია ნოტარიუსს ოფიციალური ტარიფის მიხედვით. მოკლედ რომ ვთქვათ, თავად ნასყიდობისთვის ნოტარიუსი არჩევანის საკითხია, ზოგიერთი თანმხლები დოკუმენტისთვის კი აუცილებლობა.
როდის არის ნოტარიუსი კანონით სავალდებულო?
- მინდობილობა. რეესტრს შეუძლია ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე ხელმოწერების დამოწმება, მაგრამ არა მინდობილობაზე, ანდერძზე ან საქორწინო ხელშეკრულებაზე; ამ დოკუმენტებისთვის ნოტარიუსია საჭირო.
- კერძო იპოთეკური სესხი. იპოთეკა, რომელიც სესხის ხელშეკრულებას უზრუნველყოფს, სანოტარო წესით უნდა დამოწმდეს, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა გამსესხებელი კომერციული ბანკი, მიკრობანკი ან მიკროსაფინანსო ორგანიზაციაა.
- იპოთეკა მოწმობით. იპოთეკა, რომელზეც იპოთეკის მოწმობა გაიცემა, სანოტარო წესით უნდა დამოწმდეს.
- სანოტარო სააღსრულებო ფურცელი. თუ იპოთეკის მხარეები ამაზე შეთანხმდებიან, ნოტარიუსს შეუძლია გასცეს სააღსრულებო ფურცელი, რომელიც აღსრულების საშუალებას სასამართლოსთვის მიმართვის გარეშე იძლევა.
ამისგან დამოუკიდებლად, ბავშვის კუთვნილი ქონების განკარგვა მხოლოდ სასამართლოს თანხმობით შეიძლება, მიუხედავად იმისა, ვინ ამოწმებს ხელმოწერებს. თუ თქვენი გარიგება ზემოთ ჩამოთვლილ რომელიმე დოკუმენტს მოიცავს, ნოტარიუსთან ვიზიტს ვერ აარიდებთ თავს, მაშინაც კი, თუ თავად ნასყიდობის ხელშეკრულებას იუსტიციის სახლში აფორმებთ.
როდის არის ნოტარიუსი სასარგებლო, თუნდაც სავალდებულო არ იყოს?
- ნოტარიუსის სადეპოზიტო ანგარიში. ფასს ნოტარიუსის სადეპოზიტო ანგარიშზე იხდით, გამყიდველი კი თანხას მას შემდეგ იღებს, რაც თქვენ მესაკუთრედ დარეგისტრირდებით. ნოტარიუსების სადეპოზიტო თანხები ბანკებში, ნომინალურ ანგარიშებზე ინახება.
- თარგმანები. ნოტარიუსი ამოწმებს მთარგმნელის ხელმოწერას ქართულ თარგმანზე, ან თავად თარგმანს, თუ ნოტარიუსმა ორივე ენა იცის.
- უცხოური დოკუმენტები. ნოტარიუსი უცხოურ დოკუმენტებს მხოლოდ აპოსტილით ან ლეგალიზებულს იღებს, ამიტომ ნოტარიუსის ბიურო საზღვარგარეთიდან ჩამოტანილი ქაღალდებისთვის ბუნებრივ საკონტროლო წერტილად იქცევა.
- ასლები. პასპორტების, ხელშეკრულებებისა და ამონაწერების დამოწმებული ასლები ბანკისთვის, ბინადრობის ნებართვისთვის ან ქონების მომავალი გაყიდვისთვის.
- რთული გარიგება. როცა გამყიდველი რამდენიმეა, გამყიდველი საზღვარგარეთ იმყოფება ან ბინა მემკვიდრეობით არის მიღებული, ნოტარიუსის მიერ რეესტრის ეტაპამდე ჩატარებული შემოწმება გარიგებას მნიშვნელოვნად წაადგება.
ჩვენი გზამკვლევი უსაფრთხო გადახდის შესახებ ნოტარიუსის სადეპოზიტო ანგარიშს საბანკო ესქროუს ადარებს. თუ ჯერ არ გადაგიწყვეტიათ, როგორ გადაიხადოთ ფასი, ეს შედარება არჩევანს გაგიადვილებთ.
რამდენს იღებს ნოტარიუსი?
სანოტარო მოქმედებების საზღაურს მთავრობის №507 დადგენილება ადგენს. ტარიფი სავალდებულოა მხოლოდ იქ, სადაც გარიგების ნამდვილობისთვის სანოტარო ფორმაა მოთხოვნილი; სადაც ასეთი მოთხოვნა არ არსებობს, როგორც ნასყიდობის ხელშეკრულების შემთხვევაში, საზღაური შეიძლება ტარიფს მიჰყვებოდეს, ან ნოტარიუსსა და კლიენტს შორის შეთანხმებით განისაზღვროს. საზღაური მხარეთა მიერ დასახელებული ღირებულებიდან გამოითვლება, უცხოური ვალუტა გადახდის დღეს მოქმედი ეროვნული ბანკის კურსით გადაიყვანება ლარში, და ეს თანხები დღგ-ს არ შეიცავს. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ ნასყიდობისთვის ქვემოთ მოცემული ტარიფი ორიენტირია და არა აუცილებლად ის ფასი, რომელსაც კონკრეტული ნოტარიუსი დაგისახელებთ.
| დასახელებული ღირებულება, ლარი | საზღაური |
|---|---|
| 20 001-100 000 | 122,50 ლარი + 20 000 ლარს ზემოთ თანხის 0,3% |
| 100 001-500 000 | 362,50 ლარი + 100 000 ლარს ზემოთ თანხის 0,2% |
| 500 001-1 000 000 | 1 162,50 ლარი + 500 000 ლარს ზემოთ თანხის 0,1% |
| 1 000 000-ზე მეტი | 1 662,50 ლარი + 1 000 000 ლარს ზემოთ თანხის 0,05% |
ცალმხრივი გარიგებისთვის საზღაური ნახევარია, ხოლო მისი ზედა ზღვარი 10 000 ლარია. 20 000 ლარზე ნაკლები ღირებულებისთვის უფრო დაბალი განაკვეთები მოქმედებს.
გამოთვლის მაგალითი
ავიღოთ ბინა, რომლის ფასი $100 000-ია. დოლარის 2,624 ლარად გადაყვანით, მისი დასახელებული ღირებულება 262 400 ლარი გამოდის. ნასყიდობის დამოწმების საზღაური შედგება 362,50 ლარისა და 162 400 ლარის 0,2%-ისგან, ანუ 324,80 ლარისგან; ჯამში ეს 687,30 ლარია. ამას ემატება დღგ, თუ ნოტარიუსი დღგ-ის გადამხდელად არის რეგისტრირებული, და 5 ლარი ელექტრონული სანოტარო რეესტრის საფასურად. თუ მხოლოდ ხელმოწერების დამოწმება გჭირდებათ, ღირებულება თითო ხელმოწერაზე რამდენიმე ლარია. მაგალითში გამოყენებული გაცვლითი კურსი დაშვებაა; ნოტარიუსი იმ დღის კურსს იყენებს, როცა გადახდას ახორციელებთ. სხვა ფასის შემთხვევაში იგივე წესი გამოიყენეთ: ჯერ ფასი ლარში გადაიყვანეთ, შემდეგ ცხრილში შესაბამისი ზოლი იპოვეთ და ფიქსირებულ თანხას ზღვარს ზემოთ დარჩენილი ნაწილის პროცენტი დაუმატეთ.
ფიქსირებული საზღაური გავრცელებულ მომსახურებებზე
| მომსახურება | საზღაური |
|---|---|
| ხელმოწერის დამოწმება | ერთგვერდიანი დოკუმენტისთვის 6 ლარი, უფრო გრძელი დოკუმენტებისთვის კი 2 ლარამდე მცირდება |
| მთარგმნელის ხელმოწერის დამოწმება | იგივე სკალით, რაც ხელმოწერის დამოწმება |
| დამოწმებული ასლი | ერთი გვერდისთვის 4 ლარი, უფრო გრძელი დოკუმენტებისთვის თითო გვერდზე ნაკლები |
| მინდობილობა | ფიზიკური პირისგან 18 ლარი, კომპანიისგან 30 ლარი |
| ანდერძი | 16 ლარი |
| სააღსრულებო ფურცელი | 140 ლარი |
| დეპოზიტი | გარიგების განაკვეთის მეოთხედი, თვეში არანაკლებ 4 ლარისა |
| ვიზიტი ოფისის გარეთ | დამატებით 35 ლარამდე |
ენა და მთარგმნელები
სანოტარო მოქმედებები ქართულ ენაზე სრულდება. თუ ერთ-ერთმა მხარემ ქართული არ იცის, ნოტარიუსი ვალდებულია, პროცესში მთარგმნელი ჩართოს, ხოლო თუ ენა გაუგებარია და მთარგმნელი ხელმისაწვდომი არ არის, ნოტარიუსმა მოქმედების შესრულებაზე უარი უნდა თქვას. მოიყვანეთ მთარგმნელი, რომელსაც ენდობით, ან წინასწარ ჰკითხეთ ნოტარიუსის ბიუროს, შეუძლია თუ არა მისი მოწვევა, და ხელმოწერამდე ქართული დოკუმენტის თარგმანი წაიკითხეთ. თუ მინდობილობას როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ გამოიყენებთ, მოითხოვეთ ორენოვანი ტექსტი. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ხელს იმ დოკუმენტს აწერთ, რომელიც ქართულ ენაზეა შედგენილი, და მისი შინაარსი ხელმოწერამდე ბოლომდე უნდა გესმოდეთ.
როგორ მოვძებნოთ ნოტარიუსი
საქართველოს ნოტარიუსთა პალატა notary.ge-ზე აქვეყნებს სანოტარო ბიუროების რუკასა და სიას, ხოლო ვიზიტის დაჯავშნა my.gov.ge-ის მეშვეობით შეიძლება. ყოველი სანოტარო მოქმედება ელექტრონულ სანოტარო რეესტრში აისახება. კანონში ზოგადი ონლაინ სანოტარო დამოწმება ვერ ვიპოვეთ; დისტანციური მომსახურებები შეზღუდული იყო, ხოლო ონლაინ მინდობილობა ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეებისთვის ან ნოტარიუსისთვის ცნობილი პირებისთვის. ამიტომ ნოტარიუსთან ვიზიტი წინასწარ დაგეგმეთ, როგორც პირისპირ შეხვედრა, და ონლაინ ხელმოწერის შესაძლებლობაზე ნუ დაეყრდნობით.
იუსტიციის სახლი თუ ნოტარიუსი: რომელი ავირჩიოთ ნასყიდობისთვის?
მარტივი ნასყიდობისთვის, როცა ორივე მხარე ადგილზე იმყოფება, იუსტიციის სახლში ხელმოწერა, როგორც წესი, უფრო იაფი და სწრაფი გზაა: რეესტრი ერთსა და იმავე ადგილას ამოწმებს ხელმოწერებს და არეგისტრირებს საკუთრების გადასვლას. ნოტარიუსი მაშინ მატებს ღირებულებას, როცა გარიგება ნაკლებად მარტივია: როცა ერთ-ერთი მხარე წარმომადგენლის მეშვეობით აწერს ხელს, როცა ფასი სადეპოზიტო ანგარიშზე გადის, როცა საზღვარგარეთიდან ჩამოტანილი დოკუმენტების შემოწმებაა საჭირო, ან როცა გსურთ, რომ ხელშეკრულება და მხარეთა დოკუმენტები ნოტარიუსმა შეამოწმოს მანამ, სანამ ვინმე ხელს მოაწერს. ორივე გზა კანონიერია; მათ შორის განსხვავება ხარჯში, დროსა და იმ დამატებით შემოწმებებშია, რომლებსაც ნოტარიუსი სთავაზობს.
რას ამოწმებს ნოტარიუსი
ნოტარიუსი მხოლოდ ხელმოწერების მოწმე არ არის. გარიგების დამოწმებამდე ნოტარიუსი ადგენს მხარეთა ვინაობას, ამოწმებს, მოქმედებს თუ არა წარმომადგენლის მინდობილობა და მოიცავს თუ არა ის ამ კონკრეტულ გარიგებას, უარს ამბობს აპოსტილის ან ლეგალიზაციის გარეშე წარმოდგენილი უცხოური დოკუმენტების მიღებაზე და უზრუნველყოფს, რომ მხარეს, რომელიც ქართულად არ ლაპარაკობს, მთარგმნელი ჰყავდეს. ყოველი მოქმედება ელექტრონულ სანოტარო რეესტრში შეიტანება, რაც ხანგრძლივ ჩანაწერს ქმნის იმის შესახებ, რას მოეწერა ხელი და ვის მიერ. ნოტარიუსი არ ათვალიერებს ბინას, არ აფასებს მას და არ ამოწმებს დეველოპერის ნებართვას; ეს შემოწმებები თქვენზე რჩება. სხვა სიტყვებით, ნოტარიუსი ამოწმებს პირებსა და დოკუმენტებს, ხოლო თავად ქონებისა და დეველოპერის შემოწმება თქვენი ან თქვენი იურისტის საქმეა.
იპოთეკა: ბანკი თუ კერძო გამსესხებელი
თუ სესხს ქართული კომერციული ბანკიდან, მიკრობანკიდან ან მიკროსაფინანსო ორგანიზაციიდან იღებთ, იპოთეკის სანოტარო წესით დამოწმება საჭირო არ არის; ამ შემთხვევაში ბანკის საკუთარი პროცედურა მოქმედებს. კერძო გამსესხებლისგან აღებული სესხი, რომელიც იპოთეკით არის უზრუნველყოფილი, სანოტარო წესით უნდა დამოწმდეს. ასეთი სასესხო იპოთეკებისთვის ტარიფი ღირებულების მიხედვით ფიქსირებულ საზღაურს ადგენს: 50 ლარი 5 000 ლარამდე, 100 ლარი 20 000 ლარამდე, 150 ლარი 50 000 ლარამდე, 200 ლარი 100 000 ლარამდე და 500 ლარი ამაზე მეტი ღირებულებისთვის. თუ მხარეები შეთანხმდებიან, ნოტარიუსს 140 ლარად შეუძლია გასცეს სააღსრულებო ფურცელიც, რომელიც გამსესხებელს აღსრულების შესაძლებლობას სასამართლოსთვის მიმართვის გარეშე აძლევს. ანუ ქართული ბანკის ან მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის სესხისთვის იპოთეკის სანოტარო დამოწმება საჭირო არ არის, კერძო პირისგან აღებული სესხისთვის კი სავალდებულოა.
რამდენს ხარჯავს ჩვეულებრივი შეძენა ნოტარიუსთან
მყიდველს, რომელიც იუსტიციის სახლში პირადად აწერს ხელს და თანხას საბანკო გადარიცხვით იხდის, შესაძლოა ნოტარიუსი საერთოდ არ დასჭირდეს. მყიდველი, რომელიც წარმომადგენლის მეშვეობით აწერს ხელს, იხდის მინდობილობის საფასურს: 18 ლარს, ასევე თარგმანის ხარჯს, ხოლო თუ მინდობილობას საზღვარგარეთ აწერს ხელს, აპოსტილის ხარჯსაც. მყიდველი, რომელიც ნოტარიუსის სადეპოზიტო ანგარიშს იყენებს, იხდის გარიგების განაკვეთის მეოთხედს, თვეში არანაკლებ 4 ლარისა. ხოლო მყიდველი, რომელიც მთელ ნასყიდობას ნოტარიუსთან ამოწმებს, იხდის გარიგების საზღაურს: ოფიციალური ტარიფით $100 000-იან ბინაზე დაახლოებით 687 ლარს, თუ სხვა საზღაურზე არ შეთანხმდნენ. თითოეული ეს თანხა ფასთან შედარებით მცირეა, მაგრამ მისი ცოდნა სასარგებლოა მანამ, სანამ გზას აირჩევთ. ამრიგად, ნოტარიუსთან დახარჯული თანხა დამოკიდებულია არა მხოლოდ ბინის ფასზე, არამედ იმაზეც, თუ რომელ გზას აირჩევთ ხელმოწერისა და გადახდისთვის.
ნოტარიუსი თქვენი იურისტი არ არის
ნოტარიუსი გარიგების კანონიერებისთვის მოქმედებს და არა ერთ-ერთი მხარის ინტერესებისთვის; ის თქვენი სახელით არც ფასზე და არც ხელშეკრულების პირობებზე არ აწარმოებს მოლაპარაკებას. თუ გსურთ, რომ ვინმემ ხელშეკრულება თქვენი ინტერესების გათვალისწინებით გადახედოს, დეველოპერი შეამოწმოს ან ბინადრობის ნებართვასა და გადასახადებთან დაკავშირებით გირჩიოთ, ეს იურისტის საქმეა. შეგიძლიათ ორივე გამოიყენოთ: იურისტი მომზადებისა და შემოწმებისთვის, ხოლო ნოტარიუსი ან იუსტიციის სახლი დამოწმებისთვის. ეს ორი როლი ერთმანეთს ავსებს და ერთი მეორეს ვერ ჩაანაცვლებს.
ნოტარიუსთან ვიზიტის დაჯავშნა და რა უნდა წაიღოთ
ნოტარიუსთან ვიზიტის დაჯავშნა my.gov.ge-ის მეშვეობით შეგიძლიათ, ან დარეკეთ ნოტარიუსთა პალატის ცხელ ხაზზე: 2 206 777. თან იქონიეთ პასპორტი, გარიგებისთვის საჭირო დოკუმენტები მათი აპოსტილებითა და ქართული თარგმანებით, რეესტრის ამონაწერი, ხოლო თუ ქართულად არ ლაპარაკობთ, მთარგმნელიც მოიყვანეთ, ან სთხოვეთ ბიუროს, რომ ის თავად მოიწვიოს. წინასწარ იკითხეთ, რამდენ ხანს გაგრძელდება ვიზიტი და რომელი საზღაური გავრცელდება, რათა მაგიდასთან განსახილველი აღარაფერი დარჩეს. წინასწარ მომზადებული ვიზიტი როგორც დროს, ისე ზედმეტ ხარჯს დაგიზოგავთ.
ხშირი კითხვები
სავალდებულოა თუ არა ნოტარიუსი საქართველოში ბინის შესაძენად?
არა; საკმარისია საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული წერილობითი ხელშეკრულება, ხელმოწერების დამოწმება კი რეესტრშიც შეიძლება.
როდის უნდა მივმართო აუცილებლად ნოტარიუსს?
მინდობილობის, ანდერძის, საქორწინო ხელშეკრულების, კერძო იპოთეკური სესხის ან სანოტარო სააღსრულებო ფურცლის შემთხვევაში.
რამდენს იღებს ნოტარიუსი ნასყიდობისთვის?
ოფიციალური ტარიფით $100 000-იანი ბინისთვის დაახლოებით 687 ლარს, საჭიროების შემთხვევაში დღგ-ის დამატებით; ნასყიდობისთვის საზღაურზე შეთანხმებაც შეიძლება.
არსებობს თუ არა საზღაურის ზედა ზღვარი?
დიახ, ერთი გარიგებისთვის 10 000 ლარი.
ლაპარაკობს თუ არა ნოტარიუსი ინგლისურად?
მოქმედებები ქართულ ენაზე სრულდება; თუ ქართული არ იცით, პროცესში მთარგმნელი უნდა მონაწილეობდეს.
შემიძლია თუ არა ნოტარიუსთან ხელის მოწერა ონლაინ?
ზოგადი ონლაინ სანოტარო დამოწმება ვერ ვიპოვეთ; დისტანციური შესაძლებლობები მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეებით ან ნოტარიუსისთვის ცნობილი პირებით შემოიფარგლებოდა.
რა არის ნოტარიუსის სადეპოზიტო ანგარიში?
ანგარიში, რომელზეც ნოტარიუსი ფასს რეგისტრაციამდე ინახავს, შემდეგ კი გამყიდველს უხდის.
რა ღირს მინდობილობა?
ფიზიკური პირისგან 18 ლარი, საჭიროების შემთხვევაში თარგმანის ხარჯის დამატებით.
წყაროები
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი (მუხლები 69, 183, 289, 300, 311.1), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
- „ნოტარიატის შესახებ“ საქართველოს კანონი (მუხლები 6, 38, 51, 52, 55), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
- მთავრობის №507 დადგენილება სანოტარო მოქმედებათა შესრულებისთვის საზღაურის შესახებ, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
- საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქცია, იუსტიციის მინისტრის №487 ბრძანება, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
- ნოტარიუსების რუკა, საქართველოს ნოტარიუსთა პალატა (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
- Notary's deposit account becomes more protected (ნოტარიუსის სადეპოზიტო ანგარიში მეტად დაცული ხდება), საქართველოს ნოტარიუსთა პალატა (ნანახია 2026 წლის 18 ოქტომბერი)
ცვლილებების ისტორია
- - განმარტება გამოქვეყნდა სამოქალაქო კოდექსის, „ნოტარიატის შესახებ“ საქართველოს კანონის, მთავრობის №507 დადგენილებისა და ნოტარიუსთა პალატის მასალების საფუძველზე.