შეიძლება თუ არა მცირე ბიზნესის სტატუსით ქირაზე 1%-იანი გადასახადის გადახდა?
არა. მცირე ბიზნესის სტატუსი ინდივიდუალურ მეწარმეს საშუალებას აძლევს, სამეწარმეო შემოსავალზე 1% გადაიხადოს, თუმცა მთავრობის მიერ დამტკიცებული იმ შემოსავლების ჩამონათვალი, რომლებიც რეჟიმის მიღმა რჩება, სწორედ ქონების გაქირავებით იწყება. მთავრობის №415 დადგენილების დანართი 5-ის პუნქტი 1 ასახელებს „ქონების იჯარით/უძრავი ქონების ქირით გაცემას“, ხოლო საგადასახადო კოდექსის მუხლი 90(3) ამ სახის შემოსავლებს 1%-იანი ბაზიდან გამორიცხავს. სტატუსის მფლობელებისთვის განკუთვნილ საკუთარ სახელმძღვანელოში შემოსავლების სამსახური წერს, რომ ქირა შეიძლება „დამატებით“ იყოს მიღებული და ის ზოგადი წესებით იბეგრება. საცხოვრებლად გაქირავებული ბინის შემთხვევაში ეს ქირის 5%-ს ნიშნავს, ნებისმიერი სხვა გაქირავებისას კი 20%-ს.
გამქირავებლისთვის სტატუსი უსარგებლო არ არის: შეგიძლიათ ის ისეთი სხვა საქმიანობისთვის გქონდეთ, რომელიც აკრძალულ ჩამონათვალში არ შედის, მაგალითად დიზაინის, თარგმნის ან პროგრამული უზრუნველყოფის შექმნისთვის, და პარალელურად ბინაც გააქირაოთ. ეს ორი შემოსავალი უბრალოდ ცალ-ცალკე იბეგრება. თავად 5%-იანი განაკვეთის, გამქირავებელთა რეესტრისა და დეკლარაციების წესები ახსნილია ჩვენს გზამკვლევში ქირის შემოსავლის გადასახადის შესახებ.
როგორ მუშაობს მცირე ბიზნესის სტატუსი
| საკითხი | წესი |
|---|---|
| ვის შეუძლია მისი ქონა | მეწარმე ფიზიკურ პირს, როგორც წესი, რეგისტრირებულ ინდივიდუალურ მეწარმეს (მუხლი 88(1)) |
| განაკვეთი | საქართველოში მიღებული სამეწარმეო შემოსავლის 1%; 3% იმ თვიდან, როცა წლის განმავლობაში შემოსავალი 500 000 ლარს გადააჭარბებს (მუხლი 90) |
| სტატუსის დაკარგვა ზომის გამო | მხოლოდ მაშინ, თუ შემოსავალი 2 კალენდარული წლიდან თითოეულში 500 000 ლარს აჭარბებს, მომდევნო წლიდან (მუხლი 89(2)(a)) |
| დეკლარირება და გადახდა | ყოველთვიურად, მომდევნო თვის 15 რიცხვამდე, მაშინაც კი, როცა გადასახადი ნულის ტოლია (მუხლი 93(1-1)) |
| აღრიცხვა | სპეციალური სააღრიცხვო ჟურნალი და სალარო აპარატის წესები; წელიწადში სალარო აპარატთან დაკავშირებული 3 ჯარიმა სტატუსს იმავე წლის 1 იანვრიდან აუქმებს |
| ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრაცია | 26 ლარი 1 სამუშაო დღეში ან 75 ლარი იმავე დღეს; თავად სტატუსი შემოსავლების სამსახურის პორტალზე უფასო განცხადებით მიიღება |
| რეზიდენტობა | მუხლებში 88-91 მოქალაქეობის ან საგადასახადო რეზიდენტობის პირობა არ ჩანს |
ორი განსხვავებული ჩამონათვალი: აკრძალული საქმიანობები და გამორიცხული შემოსავლები
დაბნეულობის დიდი ნაწილი ერთი და იმავე დადგენილების ორი დანართის ერთმანეთში აღრევიდან მოდის. ერთი ჩამონათვალი სტატუსს საერთოდ კეტავს, მეორე კი მხოლოდ გარკვეულ შემოსავლებს არ უშვებს 1%-იან ბაზაში.
| დანართი | შედეგი | ძირითადი პუნქტები |
|---|---|---|
| დანართი 4 | საქმიანობები, რომლებისთვისაც სტატუსი ვერ მიენიჭება | სალიცენზიო ან სანებართვო საქმიანობები (თბილისში ტაქსის ნებართვის გარდა), აქციზური საქონლის წარმოება, ვალუტის გადაცვლა, სამედიცინო, არქიტექტურული, იურიდიული, სანოტარო, აუდიტორული და საკონსულტაციო საქმიანობა, აზარტული თამაშები, პერსონალით უზრუნველყოფა |
| დანართი 5 | შემოსავალი, რომელიც 1%-ით არ იბეგრება და 500 000 ლარის ზღვარში არ ითვლება | 1 ქონების იჯარით/უძრავი ქონების ქირით გაცემა; 2 სესხის გაცემა; 3 აზარტულ თამაშებში მოგებული თანხა; 4 საჩუქრები; 5 უძრავი ქონების, სატრანსპორტო საშუალებების ან ფასიანი ქაღალდების გაყიდვიდან მიღებული ნამეტი; 6 მემკვიდრეობით მიღებული ქონება; 7 დივიდენდები; 8 პროცენტი; 9 როიალტი; 10 ვალის პატიება; 11 პარტნიორის წილის გაყიდვა; 12 სამშენებლო მომსახურება ბიზნესებისთვის (2025 წლის 1 თებერვლიდან) |
გაქირავება მხოლოდ დანართ 5-ში გვხვდება. ამიტომ დამქირავებლისთვის ბინის გაქირავების შემდეგაც სტატუსი ძალაში რჩება, მაგრამ ქირა 1%-იან განაკვეთს ვერასდროს იღებს და 500 000 ლარის ლიმიტიდანაც არაფერს ხარჯავს.
მესაკუთრე, რომელსაც ბიზნესიც აქვს და ბინაც
ავიღოთ დიზაინერი, რომელიც ინდივიდუალურ მეწარმედ არის რეგისტრირებული, მცირე ბიზნესის სტატუსი აქვს, კლიენტებისგან წელიწადში 60 000 ლარს გამოიმუშავებს და ამასთანავე თბილისში ბინას გრძელვადიანად თვეში 2 000 ლარად აქირავებს. დიზაინიდან მიღებული შემოსავალი 1%-ით იბეგრება, ანუ წელიწადში 600 ლარით, 12 ყოველთვიური დეკლარაციის მეშვეობით. ქირა, წელიწადში 24 000 ლარი, საცხოვრებელი ფართის ქირად 5%-ით იბეგრება, ანუ 1 200 ლარით; მესაკუთრე გამქირავებელთა რეესტრში რეგისტრირდება და ამ შემოსავალზე წლიურ დეკლარაციას 1 აპრილამდე წარადგენს, ან, თუ დამქირავებელი კომპანიაა, 5%-ს დამქირავებელი დაუკავებს. გადასახადი ჯამში: 1 800 ლარი. ბინასთან დაკავშირებული არაფერი სტატუსს საფრთხეს არ უქმნის.
ქირის დაბეგვრა სხვადასხვა სტრუქტურაში
| გზა | ქირის გადასახადი | შენიშვნები |
|---|---|---|
| ფიზიკური პირი, საცხოვრებლად გაქირავებული ბინა | მთლიანი ქირის 5% | გამოქვითვების გარეშე; გამქირავებელთა რეესტრი |
| ფიზიკური პირი, სხვა სახის გაქირავება | დასაბეგრი შემოსავლის 20% | კომერციული ფართი, ან თუ ხარჯები გამოიქვითება |
| ინდივიდუალური მეწარმე მცირე ბიზნესის სტატუსით | იგივე 5% ან 20% | ქირა 1%-იანი რეჟიმის მიღმაა |
| მიკრობიზნესის სტატუსი | იგივე 5% ან 20% | ქირა ამ რეჟიმის მიღმაც რჩება |
| მოკლევადიანი გაქირავება საკუთარ სახლში, არჩევითი ფიქსირებული გადასახადი | თვეში 10 ლარი გაქირავებული ფართის ყოველ მ²-ზე | 2028 წლის 1 იანვრამდე; ბრუნვა 12 თვეში 100 000 ლარამდე; იხდება კვარტალურად |
| ტურისტული საწარმოს მიერ მართული სასტუმროს ნომერი | საწარმოს მიერ დაკავებული 5%, საბოლოო | მხოლოდ ტურისტული საწარმოს სტატუსის მქონე კომპანიის შემთხვევაში |
| კომპანია, რომელიც ბინას ფლობს | 15%-იანი მოგების გადასახადი განაწილებულ მოგებაზე, პლუს 5% დივიდენდებზე | დაახლოებით 19,25%, თუ მთელი მოგება გაიცემა; გაცემამდე არაფერი |
დღიური გაქირავება და Airbnb
1%-ის იდეა ყველაზე ხშირად სწორედ მოკლევადიან გაქირავებასთან დაკავშირებით მეორდება და სწორედ აქ არის კანონი პრაქტიკაში ყველაზე ნაკლებად გამოცდილი. თავად საგადასახადო კოდექსი საკუთარი სახლის მოკლევადიან გაქირავებას ეროვნული კლასიფიკატორის 55.2 კოდის მიხედვით განთავსების საქმიანობად მიიჩნევს და მისთვის ცალკე, არჩევით ფიქსირებულ გადასახადს აწესებს: 2028 წლის 1 იანვრამდე ყოველ კალენდარულ თვეში 10 ლარი გაქირავებული ფართის ყოველ მ²-ზე, იმ მესაკუთრეებისთვის, რომელთა ბრუნვა ამ საქმიანობიდან ნებისმიერ 12 თვეში 100 000 ლარს არ აღემატება, სალარო აპარატის მოთხოვნის გარეშე. შემოსავლების სამსახურის ვერცერთი გადაწყვეტილება ვერ ვიპოვეთ, რომელიც მცირე ბიზნესის სტატუსის მფლობელის დღიური გაქირავებიდან მიღებული შემოსავლის 1%-ით დაბეგვრას დაუშვებდა, ხოლო გამორიცხული შემოსავლების ჩამონათვალი უძრავი ქონების გაქირავებაზე ისე საუბრობს, რომ სტუმრის დარჩენის ხანგრძლივობის მიხედვით განსხვავებას არ აკეთებს. დღიურ გაქირავებაზე 1% დაუდასტურებელ და სარისკო ვარიანტად მიიჩნიეთ.
დასამატებელია გუნდის მიერ: ჩვენმა ბუღალტერმა უნდა დაადასტუროს, როგორ ეპყრობა შემოსავლების სამსახური მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ინდივიდუალური მეწარმის დღიური გაქირავების შემოსავალს და თავისუფლდება თუ არა გრძელვადიანი საცხოვრებელი ქირა დღგ-ისგან მას შემდეგ, რაც ბრუნვა 100 000 ლარს გადააჭარბებს.
მიკრობიზნესის სტატუსი: გამქირავებლებს არც ის ეხმარება
მიკრობიზნესის სტატუსი, მუხლების 84-87 მიხედვით, შემოსავალს გადასახადისგან ათავისუფლებს იმ პირისთვის, რომელიც მარტო მუშაობს და წელიწადში 30 000 ლარამდე გამოიმუშავებს. ის არ ვრცელდება ვაჭრობაზე, სალიცენზიო საქმიანობებსა და კონსულტირებაზე, ხოლო ამ სტატუსის საკუთარი დანართი გამორიცხული შემოსავლებით, დანართი 3, ისევ ქონების გაქირავებით იწყება. გამქირავებელს ეს სტატუსი შეიძლება ხელოსნური ან სარემონტო სამუშაოსთვის ჰქონდეს, მაგრამ ქირა, როგორც აქამდე, 5%-ით ან 20%-ით იბეგრება.
თუ გაქირავება საქართველოში თქვენი ერთადერთი შემოსავალია
მესაკუთრისთვის, რომლის ერთადერთი ქართული შემოსავალი ქირაა, ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრაცია მხოლოდ ვალდებულებებს ამატებს და არცერთ გადასახადს არ ამცირებს. რეგისტრაცია 26 ან 75 ლარი ღირს და, კონსულტანტების თქმით, საქართველოში იურიდიულ მისამართს მოითხოვს; ამის შემდეგ მიღებულ მცირე ბიზნესის სტატუსს თან ახლავს ყოველთვიური დეკლარაცია, იმ თვეებშიც კი, როცა სამეწარმეო შემოსავალი არ გქონიათ, სპეციალური სააღრიცხვო ჟურნალი და სალარო აპარატის წესები. ამათგან არცერთი ქირის განაკვეთს არ ცვლის. უფრო მარტივი მოწყობა კერძო გამქირავებლად დარჩენაა: შემოსავლების სამსახურის თქვენი ანგარიშიდან შედით გამქირავებელთა რეესტრში და 1 აპრილამდე წარადგინეთ ერთი წლიური დეკლარაცია ქირის 5%-ზე, ან დამქირავებელ კომპანიას მიეცით საშუალება, 5% თქვენ ნაცვლად დააკავოს.
დღიური გაქირავებისას ფიქსირებული გადასახადის არჩევამდე ჯერ გამოთვლა გააკეთეთ. 40 მ² ბინაზე ის თვეში 400 ლარია, ხოლო თუ 12-ვე თვისთვის აირჩევთ, წელიწადში 4 800 ლარი. ეს 96 000 ლარის ჯავშნების 5%-ის ან 24 000 ლარის 20%-ის ტოლია. რომელი განაკვეთი ვრცელდება დღიურ გაქირავებაზე ფიქსირებული გადასახადის გარეშე, თავადაც გადაუწყვეტელი საკითხია, როგორც ამას ქირის შემოსავლის გადასახადის შესახებ ჩვენი გზამკვლევი ხსნის, ამიტომ შედარების შედეგი ამ პასუხზეც არის დამოკიდებული და იმაზეც, წელიწადში რამდენ თვეს აქირავებთ ბინას.
რა ჯდება შეცდომა
ქირის 1%-იან დეკლარაციაში გატარება გადასახადის შემცირებას ნიშნავს. 24 000 ლარის საცხოვრებელ ქირაზე 1% იქნებოდა 240 ლარი 1 200 ლარის ნაცვლად, ანუ გადასახადი 960 ლარით ნაკლებად იქნებოდა ნაჩვენები. მუხლი 275-ის მიხედვით ჯარიმა შემცირებული გადასახადის 50%-ია, ამ შემთხვევაში 480 ლარი, და ის 10%-მდე ან 25%-მდე მხოლოდ მცირე შემცირების დროს მცირდება; ამას ემატება საურავი დღეში 0,05%-ის ოდენობით მუხლი 272-ის მიხედვით. 100 000 ლარზე მეტი შემცირება გადასახადებისგან თავის არიდებად განიხილება და შეიძლება სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა მოჰყვეს. 20%-ით დაბეგრილი კომერციული ფართის შემთხვევაში სხვაობა სწრაფად იზრდება.
ხუთი რამ, რასაც მყიდველებს ეუბნებიან, და რას ამბობს წესები
| მტკიცება | რას ამბობს წესები |
|---|---|
| „დარეგისტრირდით მეწარმედ და ქირაზე 1% გადაიხადეთ“ | ქირა 1%-იანი რეჟიმის მიღმაა; მოქმედებს 5% ან 20% |
| „ბინის გაქირავების გამო მცირე ბიზნესის სტატუსს დაკარგავთ“ | გაქირავება აკრძალული საქმიანობა არ არის; სტატუსი რჩება |
| „სახლის გრძელვადიანი ქირა გადასახადით არ იბეგრება“ | ის მთლიანი ქირის 5%-ით იბეგრება |
| „Airbnb ბიზნესია, ამიტომ 1%-იანი განაკვეთი ეკუთვნის“ | ამას არცერთი გადაწყვეტილება არ ადასტურებს; მოკლევადიანი გაქირავებისთვის ცალკე ფიქსირებული გადასახადი არსებობს |
| „ყველა გამორიცხული შემოსავალი 20%-ით იბეგრება“ | საცხოვრებელ ქირას, დივიდენდებსა და პროცენტს საკუთარი 5%-იანი განაკვეთები რჩებათ |
რამდენიმე ბინა და დღგ-ის ზღვარი
თქვენს საკუთრებაში არსებული ბინების რაოდენობა თავისთავად მეწარმედ არ გაქცევთ: 2026 წლის 8 ივნისის №175 საჯარო გადაწყვეტილების თანახმად, საკუთრება, სახლების რაოდენობა და ფლობის ვადა, ცალკე აღებული, საკმარისი არ არის. თუმცა რეგულარული შემოსავლის მისაღებად ქონების გაქირავება დღგ-ის მიზნებისთვის ეკონომიკური საქმიანობაა და მესაკუთრე, რომლის დასაბეგრი ბრუნვა ნებისმიერ 12 თვეში 100 000 ლარს აღემატება, დღგ-ის გადამხდელად 18%-იანი განაკვეთით უნდა დარეგისტრირდეს. ამ ზღვრის დასათვლელად ყველა თქვენი ბინის ქირა ერთად ჯამდება. ასეთი მოცულობის ქირის მქონე მესაკუთრემ სტრუქტურა ბუღალტერთან ერთად უნდა დაგეგმოს, ნაცვლად იმისა, რომ უფრო დაბალი განაკვეთი ეძებოს.
სწორი რეჟიმის არჩევა ნაბიჯ-ნაბიჯ
გამიჯნეთ შემოსავლები
ქირა ერთ მხარეს, ნებისმიერი სამეწარმეო ან ფრილანს შემოსავალი კი მეორეზე.
ქირა ზოგადი წესებით დაბეგრეთ
შედით გამქირავებელთა რეესტრში და საცხოვრებლად გაქირავებულ სახლზე 5% გამოიყენეთ.
განიხილეთ ფიქსირებული გადასახადი მოკლევადიანი გაქირავებისთვის
შეადარეთ თვეში 10 ლარი ყოველ მ²-ზე თქვენი მოსალოდნელი ჯავშნების 5%-ს.
მცირე ბიზნესის სტატუსი ბიზნესისთვის გამოიყენეთ
მხოლოდ იმ საქმიანობებისთვის, რომლებიც აკრძალულ ჩამონათვალში არ არის.
თვალი ადევნეთ 100 000 ლარს
დღგ-ის ტესტისთვის მთელი დასაბეგრი ბრუნვა შეკრიბეთ.
რისკები და გამონაკლისები
- არასწორი განაკვეთი ქირაზე. ქირაზე 1%-ის გადახდას მოჰყვება დამატებით დარიცხული გადასახადი, 50%-მდე ჯარიმა და საურავი.
- ყოველთვიური დეკლარაციები. სტატუსის მფლობელები დეკლარაციას ყოველ თვე წარადგენენ, მაშინაც კი, როცა შემოსავალი არ აქვთ.
- ჯარიმები სალარო აპარატის გამო. წელიწადში 3 ასეთი ჯარიმა სტატუსს 1 იანვრიდან აუქმებს.
- დღიური გაქირავება. 1%-ით დაბეგვრა დადასტურებული არ არის.
- დღგ. ქირა 100 000 ლარიან სარეგისტრაციო ზღვარში ითვლება.
ხშირი კითხვები
შემიძლია საქართველოში ქირის შემოსავალზე 1%-იანი გადასახადი გადავიხადო?
არა. ქირა მცირე ბიზნესის რეჟიმიდან გამორიცხულია და 5%-ით ან 20%-ით იბეგრება.
ბინის გაქირავება მცირე ბიზნესის სტატუსს გამიუქმებს?
არა. გაქირავება აკრძალული საქმიანობა არ არის; ცალკე მხოლოდ ქირა იბეგრება.
რა გადასახადს ვიხდი საცხოვრებლად გაქირავებულ ბინაზე?
მთლიანი ქირის 5%-ს, ყოველგვარი გამოქვითვის გარეშე.
შეუძლია უცხოელს მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღება?
კანონი მოქალაქეობის ან რეზიდენტობის პირობას არ ადგენს; ჯერ ინდივიდუალურ მეწარმედ უნდა დარეგისტრირდეთ.
არსებობს Airbnb-ისთვის სპეციალური გადასახადი?
დიახ: არჩევითი ფიქსირებული თანხა, თვეში 10 ლარი გაქირავებული ფართის ყოველ მ²-ზე, რომლითაც სარგებლობა 2028 წლის 1 იანვრამდეა შესაძლებელი.
მიკრობიზნესის სტატუსი ქირას გადასახადისგან ათავისუფლებს?
არა. ქირა ამ რეჟიმიდანაც გამორიცხულია.
რა ვქნა, თუ ქირაზე უკვე 1% გადავიხადე?
სთხოვეთ ბუღალტერს, დეკლარაციები შეასწოროს; ნებაყოფლობითი შესწორება საგადასახადო შემოწმებაზე იაფი ჯდება.
რა ღირს მეწარმედ რეგისტრაცია?
26 ლარი, ან 75 ლარი, თუ რეგისტრაცია იმავე დღეს გჭირდებათ.
წყაროები
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი, კონსოლიდირებული ვერსია 2026 წლის 15 ოქტომბრის მდგომარეობით, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
- მთავრობის №415 დადგენილება სპეციალური დასაბეგრი რეჟიმების შესახებ, კონსოლიდირებული ვერსია 2025 წლის 24 იანვრის მდგომარეობით, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
- მთავრობის 2024 წლის 23 დეკემბრის №436 დადგენილება, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
- საშემოსავლო გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაცია მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირებისთვის, საქართველოს შემოსავლების სამსახური, 2025 (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
- საფასურები და ვადები, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი, ინგლისური ტექსტი, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
- მცირე ბიზნესის სტატუსი, Bugalteri, 2026 წლის ივლისი (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
ცვლილებების ისტორია
- - განმარტება გამოქვეყნდა 2026 წლის 15 ოქტომბრის მდგომარეობით კონსოლიდირებული საგადასახადო კოდექსის, მთავრობის №415 დადგენილებისა და მცირე ბიზნესის სტატუსის მფლობელებისთვის განკუთვნილი შემოსავლების სამსახურის სახელმძღვანელოს საფუძველზე.