როგორ მოვაგვაროთ ზიანის ან დავის საკითხი დამქირავებელთან საქართველოში?

საქართველოში გამქირავებლებსა და დამქირავებლებს შორის დავების უმეტესობა ფულს ეხება: ჩვეულებრივ ცვეთას გადაცილებულ ზიანს, გადაუხდელ კომუნალურ გადასახადებს ან ქირას და იმას, დეპოზიტიდან რამდენი დაბრუნდება. გზა ერთნაირია თბილისშიც და ბათუმშიც. დააფიქსირეთ პრობლემა, გაუგზავნეთ წერილობითი მოთხოვნა, სცადეთ შეთანხმება, საჭიროების შემთხვევაში მედიატორის დახმარებით, და მხოლოდ ამის შემდეგ მიმართეთ აღსრულების ბიუროს სწრაფ პროცედურას უდავო დავალიანებისთვის ან სასამართლოს. მთელი ამ პროცესის განმავლობაში გამქირავებელს არ შეუძლია საკითხის თვითნებურად გადაწყვეტა საკეტების შეცვლით ან დამქირავებლის ნივთების დატოვებით. მოკლევადიანი სტუმრების შემთხვევაში პირველ რიგში თავად პლატფორმების მექანიზმი გამოიყენება ზიანის ანაზღაურების მოსათხოვნად, ხოლო მოთხოვნა 14 დღეში უნდა წარადგინოთ.

ეს გზამკვლევი მოიცავს მტკიცებულებებს, დეპოზიტიდან დაქვითვებს, თანხის ამოღების გზებს მათი ხარჯებითა და ვადებით, იმას, რა უნდა გააკეთოთ, როცა დამქირავებელმა საქართველო დატოვა, და მოკლევადიანი სტუმრების მიერ მიყენებულ ზიანს. იმ დამქირავებლის გამოსახლება, რომელიც ბინის დატოვებაზე უარს ამბობს, განხილულია ჩვენს გზამკვლევში გამქირავებლის უფლებებისა და მოვალეობების შესახებ.

გზების შედარება

დამქირავებლისგან თანხის ამოღების გზები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი; „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონი; „მედიაციის შესახებ“ კანონი; „ნოტარიატის შესახებ“ კანონი; მთავრობის №507 დადგენილება; იუსტიციის მინისტრის №144 ბრძანება
გზარისთვის გამოდგებახარჯი და ვადა
წერილობითი მოთხოვნა ნოტარიუსის მეშვეობითნებისმიერი მოთხოვნა; ქმნის თარიღიან მტკიცებულებასჩაბარება 10 ლარი, ჩაბარების დამადასტურებელი მოწმობა 10 ლარი
კერძო ან სანოტარო მედიაციადავები, რომელთა მორიგებაც ორივე მხარეს სურსსაფასური შეთანხმებით; კერძო მორიგების აღსრულებას სასამართლო 10 დღეში უზრუნველყოფს
აღსრულების ბიუროს გამარტივებული პროცედურადოკუმენტურად დადასტურებული, უდავო ფულადი დავალიანებადამქირავებელს 10 დღე აქვს გადასახდელად ან შესადავებლად
მაგისტრატი ან საქალაქო სასამართლოსადავო მოთხოვნები; 5 000 ლარამდე მოთხოვნებს მაგისტრატი მოსამართლე განიხილავსბაჟი მოთხოვნის 3%, მინიმუმ 100 ლარი; ხშირად მრავალი თვე
ზიანის მოთხოვნა პლატფორმაზემოკლევადიანი სტუმრებიყოფნის დასრულებიდან 14 დღეში

მტკიცებულებები: რა გადაწყვეტს დავას

თითოეულმა მხარემ საკუთარი მოთხოვნები თავად უნდა დაამტკიცოს, სასამართლო კი იღებს მხარეთა ახსნა-განმარტებებს, მოწმეთა ჩვენებებს, წერილობით და ნივთიერ მტკიცებულებებს და ექსპერტის დასკვნებს. პრაქტიკაში ყველაზე ძლიერი მტკიცებულება მანამდე მზადდება, სანამ რამე არასწორად წავა:

  • ხელმოწერილი ინვენტარის სია, ბინის გადაცემისას თითოეული ოთახის თარიღიანი ფოტოებით ან ვიდეოთი.
  • იგივე ჩანაწერი ქირავნობის დასრულებისას, შეძლებისდაგვარად დამქირავებლის თანდასწრებით შედგენილი.
  • მრიცხველების ჩვენებები ორივე თარიღისთვის, ორივე მხარის ხელმოწერით.
  • ქვითრები ან წერილობითი ფასის შეთავაზებები ყოველი შეკეთებისთვის, რომლის ანაზღაურებასაც ითხოვთ.
  • შეტყობინებები და ელფოსტები, რომლებშიც დამქირავებელმა ზიანის შესახებ გაცნობათ ან ზიანი აღიარა.

უფრო დიდი მოთხოვნებისთვის მხარეს შეუძლია ექსპერტის დასკვნის შეკვეთა და მისი სარჩელთან ერთად წარდგენა. სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2023 წლის ტარიფით შენობის მდგომარეობის ვიზუალური დათვალიერება 300 ლარი ღირდა, სარემონტო სამუშაოების ღირებულების დადგენა - ღირებულების 2,5%, მინიმუმ 500 ლარი, საყოფაცხოვრებო ტექნიკის შემოწმება კი 100 ლარი; ახალი ტარიფი 2026 წლის 1 მარტიდან ამოქმედდა, ამიტომ შეკვეთამდე მიმდინარე ფასი გადაამოწმეთ. უკანონოდ მოპოვებულ მტკიცებულებას, მაგალითად, ბინაში თანხმობის გარეშე შესვლით მიღებულს, იურიდიული ძალა არ აქვს.

დეპოზიტიდან დაქვითვა

დეპოზიტით შეიძლება დაიფაროს ის, რაც დამქირავებელს ხელშეკრულებით ევალება: გადაუხდელი ქირა, ის კომუნალური გადასახადები, რომლებსაც ხელშეკრულება დამქირავებელს აკისრებს, და ჩვეულებრივი სარგებლობით გამოწვეულ ცვეთას გადაცილებული ზიანის ღირებულება. მისით ვერ დაიფარება საღებავის, იატაკის ან ავეჯის ბუნებრივი დაძველება და ის გადასახადები, რომლებიც ხელშეკრულებაში საერთოდ არ იყო ნახსენები. სამოქალაქო კოდექსი დეპოზიტის დაბრუნების ვადას არ ადგენს, ამიტომ ეს ხელშეკრულებამ უნდა განსაზღვროს; კოდექსი ასევე ამბობს, რომ წინასწარ გადახდილ დეპოზიტს პროცენტი ერიცხება, თუმცა განაკვეთს არ ასახელებს, ხოლო ნებისმიერი პუნქტი, რომელიც დამქირავებელს უარეს მდგომარეობაში აყენებს, ბათილია. მოელოდეთ წინააღმდეგობას ურთიერთჩათვლის სახით: დამქირავებელს შეუძლია ქირავნობასთან დაკავშირებული საკუთარი მოთხოვნები, მაგალითად, მის მიერ გადახდილი შეკეთების ხარჯები, შეტყობინების შემდეგ ქირიდან გამოქვითოს, მაშინაც კი, თუ ხელშეკრულება ამას კრძალავს.

გაუგზავნეთ დამქირავებელს პუნქტობრივი ანგარიში ფოტოებითა და ქვითრებით, დარჩენილი თანხა კი დაუყოვნებლივ დაუბრუნეთ. მკაფიო ანგარიში დეპოზიტთან დაკავშირებული დავების უმეტესობას მათ დაწყებამდე აგვარებს; ხელშეკრულების პუნქტები, რომლებიც ამას შესაძლებელს ხდის, მოცემულია ჩვენს ქირავნობის ხელშეკრულების ნიმუშში.

წერილობითი მოთხოვნის გაგზავნა

ქართული კანონმდებლობა სასამართლოსთვის მიმართვამდე მოთხოვნის წერილის გაგზავნას არ ავალდებულებს, მაგრამ წერილობითი მოთხოვნა მაინც სწორი პირველი ნაბიჯია: ის აფიქსირებს თანხას, ვადასა და მტკიცებულებებს და ხშირად დავას აქვე ასრულებს. გაგზავნეთ ის ხელშეკრულებაში მითითებულ მისამართსა და ელფოსტაზე; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ცნობს ჩაბარების იმ წესს, რომელზეც მხარეები წინასწარ შეთანხმდნენ. ისეთი მტკიცებულებისთვის, რომლის გაქარწყლებაც ძნელია, ნოტარიუსს შეუძლია მოთხოვნის შედგენა 10 ლარად, მისი ჩაბარება 10 ლარად და კიდევ 10 ლარად იმის დადასტურება, რომ ის ჩაბარდა ან ვერ ჩაბარდა.

შეთანხმება მედიაციის გზით

2019 წლის „მედიაციის შესახებ“ კანონის თანახმად, მხარეებს შეუძლიათ მედიატორი აირჩიონ ეროვნული რეესტრიდან, რომელსაც საქართველოს მედიატორთა ასოციაცია აწარმოებს. საფასური მედიატორთან თანხმდება, საერთო ხარჯებს კი მხარეები თანაბრად ინაწილებენ, თუ სხვა რამ არ შეთანხმებულა. მორიგება წერილობით უნდა გაფორმდეს და მას ხელი უნდა მოაწერონ ორივე მხარემ და მედიატორმა. თუ ერთ-ერთი მხარე მოგვიანებით მას არ შეასრულებს, საქალაქო სასამართლო მორიგებას განცხადების საფუძველზე აღასრულებს, ჩვეულებრივ ზეპირი მოსმენის გარეშე 10 დღეში, და გასცემს სააღსრულებო ფურცელს; მისი განჩინება გასაჩივრებას არ ექვემდებარება. მედიაცია ხანდაზმულობის ვადების დინებასაც აჩერებს 2 წლამდე, რასაც მნიშვნელობა აქვს, რადგან გამქირავებლის მოთხოვნები ზიანზე ბინის დაბრუნებიდან 6 თვის შემდეგ ხანდაზმულდება.

მედიაციის წარმართვა ნოტარიუსსაც შეუძლია, თუ ორივე მხარე თანახმაა; ნოტარიუსი მორიგებას ამტკიცებს და, თუ ის არ შესრულდა, 140 ლარად სააღსრულებო ფურცელს გასცემს. ამისგან დამოუკიდებლად, სარჩელის შეტანის შემდეგ მოსამართლეს შეუძლია 20 000 ლარამდე ქონებრივი დავა სასამართლო მედიაციაში გადაამისამართოს, მაშინაც კი, თუ მხარეები ამაზე არ შეთანხმებულან.

სწრაფი გზა უდავო დავალიანებისთვის

დოკუმენტურად დადასტურებული და უკვე ვადამოსული დავალიანებისთვის, მაგალითად, წერილობითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გადაუხდელი ქირის ან კომუნალური გადასახადებისთვის, აღსრულების ეროვნული ბიურო გამარტივებულ პროცედურას აწარმოებს. ბიურო განცხადებას ამოწმებს, დამქირავებელს ატყობინებს და აძლევს 10 კალენდარულ დღეს, რათა გადაიხადოს, შედავოს ან მორიგება შესთავაზოს. თუ დამქირავებელი დუმს ან დავალიანებას აღიარებს, ბიუროს თავმჯდომარე გამოსცემს დავალიანების გადახდევინების ბრძანებას, რომელიც სასამართლო გადაწყვეტილების მსგავსად აღსრულდება; წერილობითი შესაგებელი პროცედურას წყვეტს და გამქირავებელი სასამართლოს მიმართავს. მოქმედებს 2 შეზღუდვა: ეს გზა მიუწვდომელია, თუ გამქირავებელს თავადაც რაიმე აქვს სანაცვლოდ შესასრულებელი, მაგალითად, დეპოზიტის დაბრუნება, ხოლო შეტყობინება საჯარო გამოცხადებით ვერ ჩაბარდება, ამიტომ ის ვერ მიაღწევს დამქირავებელს, რომელიც გაუჩინარდა.

სასამართლოსთვის მიმართვა

ქირავნობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სარჩელი შეიძლება შეიტანოთ ბინის ადგილმდებარეობის მიხედვით. მაგისტრატი მოსამართლეები 5 000 ლარამდე ფულად მოთხოვნებს განიხილავენ; უფრო დიდი მოთხოვნები საქალაქო სასამართლოში მიდის. პირველ ინსტანციაში სარჩელის შეტანა მოთხოვნილი თანხის 3% ღირს, მინიმუმ 100 ლარი. პირველ ინსტანციაში მინდობილობით თქვენი წარმომადგენელი შეიძლება იყოს ნებისმიერი ქმედუნარიანი სრულწლოვანი პირი, მაგალითად, მმართველი ან მეგობარი; სააპელაციო ინსტანციაში მხოლოდ ადვოკატს შეუძლია გამოსვლა. წაგებული მხარე მოგებულს წარმომადგენლობის ხარჯებს მხოლოდ გონივრულ ფარგლებში და მოთხოვნის 4%-მდე უნაზღაურებს, ასე რომ, 3 000 ლარის მოთხოვნისას მაქსიმუმ 120 ლარი დაგიბრუნდებათ.

საპროცესო კოდექსი ვარაუდობს, რომ საქმე 2 თვეში განიხილება, რთულ საქმეებზე კი 5 თვემდე, თუმცა რეალობა უფრო ნელია: ევროპის საბჭოს მართლმსაჯულების ეფექტიანობის კომისიის მონაცემებით, 2023 წელს საქართველოში სამოქალაქო საქმეების განხილვას პირველ ინსტანციაში დაახლოებით 325 დღე სჭირდებოდა. მოპასუხე, რომელიც სასამართლოს მიერ დადგენილ ვადაში, მაქსიმუმ 14 დღეში, რთულ საქმეებზე კი 21 დღეში, შესაგებელს არ წარადგენს, შეიძლება დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით, მოსმენის გარეშე წააგოს. სასამართლოების ონლაინ სისტემით სარჩელის შეტანას ქართული პირადი ნომერი და კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერა სჭირდება, ამიტომ უცხოელი მესაკუთრეების უმეტესობა სარჩელს ქაღალდზე წარადგენს სასამართლოს კანცელარიაში ან წარმომადგენლის მეშვეობით.

როცა დამქირავებელმა საქართველო დატოვა

დამქირავებელს, რომელიც ქვეყანას ვალებით ტოვებს, მაინც შეიძლება უჩივლოთ საქართველოში, იქ, სადაც ბინაა. თუ მისი მისამართი საზღვარგარეთ ცნობილია, სარჩელი დოკუმენტების საზღვარგარეთ ჩაბარების შესახებ ჰააგის კონვენციის წესით იგზავნება და ჩაბარებულად ითვლება, თუ გონივრული ძალისხმევის მიუხედავად 6 თვის განმავლობაში დადასტურება არ დაბრუნდა. თუ დამქირავებლის ადგილსამყოფელი უცნობია, სასამართლოს შეუძლია საჯარო გამოცხადებით ჩაბარების დანიშვნა, რაც მე-7 დღეს ჩაბარებულად ითვლება. აღსრულება შემდეგ იმაზეა დამოკიდებული, რა აქვს დამქირავებელს საქართველოში, მაგალითად, საბანკო ანგარიში; გადაწყვეტილების აღსრულება პირის მიმართ, რომელსაც ქვეყანაში არაფერი გააჩნია, შეიძლება რთული აღმოჩნდეს.

თანხის ამოღება გადაწყვეტილების შემდეგ

აღსრულების ეროვნული ბიურო აღასრულებს ფულად სასამართლო გადაწყვეტილებებს, დავალიანების გადახდევინების ბრძანებებსა და ნოტარიუსის სააღსრულებო ფურცლებს. მოვალე იხდის სააღსრულებო მოსაკრებელს მოთხოვნის 7%-ის ოდენობით, მინიმუმ 50 ლარს. გამქირავებელი სააღსრულებო ფურცლის წარდგენისას იხდის 2%-იან ავანსს, 50 000 ლარის ან მეტი ოდენობის მოთხოვნებზე 1,5%-ს, ხოლო 100 000 ლარიდან 1%-ს, რაც ამოღებული თანხის პროპორციულად უბრუნდება. მოვალე საჯარო მოვალეთა რეესტრში შეიტანება, რაც მისი რეგისტრირებული ქონების გაყიდვასა და იპოთეკით დატვირთვას ბლოკავს და ბანკებს ავალდებულებს, მისი ანგარიშები დავალიანების ოდენობამდე გაყინონ. ჩვეულებრივი სამოქალაქო ვალის გამო ქვეყნიდან გასვლის აკრძალვა არ მოქმედებს. დამქირავებლის გამოსახლებისთვის ბიურო ქონების საბაზრო ღირებულების 1%-ს იღებს, მინიმუმ 100 ლარს.

მოკლევადიანი სტუმრების მიერ მიყენებული ზიანი

  • Airbnb. ანაზღაურება მოითხოვეთ Resolution Center-ში სტუმრის გასვლიდან 14 დღის განმავლობაში, ფოტოებით ან ვიდეოთი და შეკეთების ფასის შეთავაზებებით ან ქვითრებით. სტუმარს პასუხისთვის 24 საათი აქვს; თუ უარს იტყვის ან არ გიპასუხებთ, სთხოვეთ Airbnb-ს ჩარევა. ჩვეულებრივი ცვეთა არ ანაზღაურდება.
  • Booking.com. ზიანის ანაზღაურება პლატფორმის მეშვეობით მოითხოვეთ ყოფნის დასრულებიდან 14 დღის განმავლობაში. Booking.com სტუმარს თანხას მხოლოდ მისივე თანხმობით ჩამოაჭრის და თავად არანაირ პასუხისმგებლობას არ იღებს, ამიტომ, თუ დაცვა გჭირდებათ, სახლის წესების საფუძველზე აიღეთ უზრუნველყოფის დეპოზიტი.
  • პოლიცია. ქურდობა დანაშაულია მისი ღირებულების მიუხედავად, ქონების დაზიანება კი დანაშაულია, როცა ზიანი 150 ლარს აღემატება; განაცხადეთ პოლიციაში და შეინახეთ პოლიციის ოქმი ნებისმიერი მოთხოვნისთვის.
  • ხმაური. მუნიციპალური ინსპექტორები საცხოვრებელ შენობებში ხმაურისთვის აჯარიმებენ: ფიზიკურ პირს 150 ლარით, განმეორებისას 500 და 1 000 ლარით, ხოლო კომპანიას ან რეგისტრირებულ მეწარმეს ამ თანხების 10-ჯერ მეტით.

რა არ უნდა გააკეთოთ

  • ნუ შეცვლით საკეტებს და ნუ გაიტანთ დამქირავებლის ნივთებს; დამქირავებლის მფლობელობას კანონი იცავს, თვით მესაკუთრისგანაც.
  • ნუ შეხვალთ ბინაში თანხმობის გარეშე, გარდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გადაუდებელი შემთხვევისა.
  • ნუ დაიტოვებთ მთელ დეპოზიტს მცირე მოთხოვნის გამო; გადაჭარბებული დაქვითვა შეგებებულ სარჩელს იწვევს.
  • ნუ დააყოვნებთ: დამქირავებლის მიმართ ზიანის მოთხოვნები ბინის დაბრუნებიდან 6 თვის შემდეგ ხანდაზმულდება.

დავის მოგვარება ეტაპობრივად

  1. დააფიქსირეთ

    ფოტოები, ინვენტარის სია, მრიცხველების ჩვენებები, ქვითრები, შეტყობინებები.

  2. გამოთვალეთ

    პუნქტობრივი მოთხოვნა, სადაც ყოველი დაქვითვა დასაბუთებულია.

  3. მოითხოვეთ წერილობით

    ვადის მითითებით, ხელშეკრულებით განსაზღვრული შეტყობინების არხით ან ნოტარიუსის მეშვეობით.

  4. შესთავაზეთ შეთანხმება

    პირდაპირ ან მედიატორის მეშვეობით.

  5. აირჩიეთ გზა

    გამარტივებული პროცედურა უდავო დავალიანებისთვის, სასამართლო დანარჩენი შემთხვევებისთვის.

  6. აღასრულეთ

    აღსრულების ეროვნული ბიუროს მეშვეობით.

რისკები და გამონაკლისები

  • სუსტი მტკიცებულებები. ბინის გადაცემის ჩანაწერის გარეშე ზიანის დამტკიცება ძნელია.
  • ნელი სასამართლოები. პირველი ინსტანციის სამოქალაქო საქმეები 2023 წელს საშუალოდ დაახლოებით 325 დღე გრძელდებოდა.
  • ხარჯების დაბალი ანაზღაურება. ადვოკატის ხარჯები მხოლოდ მოთხოვნის 4%-მდე ანაზღაურდება.
  • დამქირავებელი საზღვარგარეთ. ჩაბარებასა და თანხის ამოღებას გაცილებით მეტი დრო სჭირდება.
  • თვითნებობა. საკეტების შეცვლა ან ნივთების დატოვება გამქირავებელს მის წინააღმდეგ მიმართული მოთხოვნების რისკის წინაშე აყენებს.

ხშირი კითხვები

შემიძლია დეპოზიტი ზიანის გამო დავიტოვო?

ჩვეულებრივ ცვეთას გადაცილებული ზიანის შემთხვევაში, პუნქტობრივი ანგარიშითა და მტკიცებულებებით.

აუცილებელია სარჩელამდე მოთხოვნის წერილის გაგზავნა?

არა, მაგრამ ეს საუკეთესო პირველი ნაბიჯი და კარგი მტკიცებულებაა.

არსებობს საქართველოში მცირე სარჩელების სასამართლო?

მაგისტრატი მოსამართლეები 5 000 ლარამდე მოთხოვნებს განიხილავენ; უდავო დავალიანებისთვის შეიძლება აღსრულების ბიუროს გამარტივებული პროცედურის გამოყენება.

რამდენ ხანს გრძელდება სამოქალაქო საქმე?

კანონი დაახლოებით 2 თვეს ითვალისწინებს; 2023 წელს საშუალოდ დაახლოებით 325 დღე დასჭირდა.

მჭირდება ადვოკატი?

პირველ ინსტანციაში არა; თქვენი წარმომადგენელი შეიძლება იყოს ნებისმიერი პირი მინდობილობით.

შემიძლია ვუჩივლო დამქირავებელს, რომელმაც საქართველო დატოვა?

დიახ, ბინის ადგილმდებარეობის მიხედვით; საზღვარგარეთ ჩაბარებას შეიძლება 6 თვე დასჭირდეს.

რა ვადა მაქვს ზიანის ანაზღაურების მოსათხოვნად?

ბინის დაბრუნებიდან 6 თვე; მედიაცია ვადის დინებას აჩერებს.

შემიძლია პოლიციის გამოძახება სტუმრის მიერ მიყენებული ზიანის გამო?

დიახ, ქურდობის შემთხვევაში და 150 ლარზე მეტი ზიანისას.

შემდეგი ნაბიჯი

დასვით კითხვა WhatsApp-ით. ვპასუხობთ ერთ სამუშაო დღეში.

მოგვწერეთ WhatsApp-ით

წყაროები

  1. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი (მუხლები 14-18, 53, 59, 70-78, 94, 102-103, 162, 186, 201, 230-233, 363-31-დან 363-33-მდე), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  2. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი (მუხლები 547, 552, 553, 556, 564, 573), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  3. „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონი (მუხლები 19-1-დან 19-4-მდე, 38, 91-2-დან 91-8-მდე), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  4. იუსტიციის მინისტრის №144 ბრძანება სააღსრულებო მოსაკრებლების შესახებ, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  5. „მედიაციის შესახებ“ საქართველოს კანონი, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  6. „ნოტარიატის შესახებ“ საქართველოს კანონი (მუხლი 38-1), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  7. მთავრობის №507 დადგენილება სანოტარო მოქმედებების საფასურის შესახებ, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  8. მთავრობის 2023 წლის №14 დადგენილება სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ტარიფების შესახებ, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  9. „Georgia: beneficiary profile“, ევროპის საბჭოს CEPEJ, 2024 წლის 15 ივლისი (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  10. დაფარული სასამართლო სტატისტიკა, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი (IDFI), 2025 წლის 4 აგვისტო (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  11. სარჩელის ელექტრონული წარდგენა, საქართველოს საერთო სასამართლოები (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  12. მედიაცია საქართველოში, Kluwer Mediation Blog, 2024 წლის 11 ოქტომბერი (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  13. მასპინძლის დაცვა ზიანისგან, Airbnb (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  14. ზიანის პოლიტიკა, Booking.com (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  15. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი (მუხლები 177, 187), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)
  16. საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი (მუხლი 77-1), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 20 ოქტომბერი)

ცვლილებების ისტორია

  • - გზამკვლევი გამოქვეყნდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, სამოქალაქო კოდექსის, აღსრულების, მედიაციისა და ნოტარიატის შესახებ კანონების, სააღსრულებო მოსაკრებლების ბრძანების, ევროპის საბჭოს სასამართლო მონაცემებისა და პლატფორმების ზიანის პოლიტიკის საფუძველზე.