თანასაკუთრება ქართულ სამართალში: ერთი ნივთი, რამდენიმე მესაკუთრე
თანასაკუთრება ნიშნავს, რომ ერთი ნივთი, ვთქვათ ბინა, ერთსა და იმავე დროს ორ ან მეტ პირს ეკუთვნის. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი ამას საერთო საკუთრებას უწოდებს და 173-ე მუხლის პირველ ნაწილში მის ორ სახეს გამოყოფს: თანაზიარს და წილადს, ანუ წილებად დაყოფილს. კოდექსის ფორმულირებით, „საერთო (თანაზიარი და წილადი) საკუთრება წარმოიშობა კანონის ძალით ან გარიგების საფუძველზე“.
გარიგებიდან თანასაკუთრება მაშინ ჩნდება, როცა ორი მეგობარი ან მშობელი და შვილი ერთსა და იმავე ნასყიდობის ხელშეკრულებას აწერს ხელს. კანონი კი მას ყოველგვარი ხელმოწერის გარეშე წარმოშობს, როცა ცოლ-ქმარი ბინას ქორწინების პერიოდში იძენს (მუხლი 1158), როცა რამდენიმე მემკვიდრე ქონებას ერთად იღებს, და როცა ნებისმიერი პირი მრავალბინიან სახლში ბინას ყიდულობს, რადგან ყოველ ბინას თან მოჰყვება წილი შენობის საერთო ნაწილებში.
173-ე მუხლის პირველი ნაწილი გარე ურთიერთობასაც აწესრიგებს: თითოეულ თანამესაკუთრეს შეუძლია მესამე პირებს მოთხოვნა წაუყენოს, თუმცა ნივთის გამოთხოვა შეუძლია „მხოლოდ ყველა თანამესაკუთრის სასარგებლოდ“. ერთ თანამესაკუთრეს უცხო პირის წინააღმდეგ დამოუკიდებლად მოქმედება შეუძლია, მაგრამ ყველაფერი, რასაც დაიბრუნებს, ყველა მათგანს ეკუთვნის. უცხოელმა მყიდველმა ამ ქართულ წყვილში საკუთარი ქვეყნის კატეგორიები არ უნდა ამოიკითხოს: კოდექსში „თანაზიარი“ ის ფორმაა, სადაც წილები წინასწარ დადგენილი არ არის და რომელიც მეუღლეებისთვისაა ტიპური, „წილადი“ კი ის, სადაც წილები განსაზღვრულია და თითოეულ მესაკუთრეს თავისის გაყიდვა შეუძლია.
ორი ადგილი კოდექსში: მუხლი 173 და მუხლები 953-968
სამოქალაქო კოდექსი თანასაკუთრებას ორ სხვადასხვა ადგილას აწესრიგებს. სანივთო სამართლის წიგნში განთავსებული 173-ე მუხლი ამბობს, რას წარმოადგენს საერთო საკუთრება. მესაკუთრეთა ურთიერთობის დაწვრილებითი წესები კი გაცილებით მოგვიანებით, 953-968-ე მუხლებში გვხვდება, უშუალოდ სახელშეკრულებო თავების მერე, ქართულ ტექსტში სათაურით „კარი მეორე. კანონისმიერი ვალდებულებითი ურთიერთობანი. თავი პირველი. საზიარო უფლებები“ (ინგლისურ თარგმანში ეს თავი "Co-ownership"-ად არის მოხსენიებული). ე.ი. ქართული სამართლისთვის თანასაკუთრება „მოწილეებს“ შორის არსებული სამართლებრივი ურთიერთობაცაა და არა მარტო ნივთზე უფლება. 953-ე მუხლის მიხედვით, ეს თავი ვრცელდება ყველა შემთხვევაზე, როცა „უფლება რამდენიმე პირს ერთობლივად ეკუთვნის“, თუკი კანონიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს. თსუ-ის სამართლის ჟურნალში მ. ბიჩიას სტატია აღნიშნავს, რომ წილად საკუთრებაზე 173-ე მუხლი კოდექსის ერთადერთი სპეციალური სანივთო-სამართლებრივი ნორმაა; ეს სტატია ჩვენ მხოლოდ მოკლე შინაარსით გავეცანით.
| მუხლი | რას აწესრიგებს |
|---|---|
| 173(1) | თანაზიარი და წილადი ფორმები; მოთხოვნები მესამე პირებისადმი |
| 173(2) | ყველას თანხმობით ნივთი შეიძლება დაგირავდეს ან სხვაგვარად დაიტვირთოს ერთ-ერთი თანამესაკუთრის სასარგებლოდ |
| 173(4) | 2019 წლიდან წილის უპირატესი შესყიდვის უფლება მხოლოდ მაშინ არსებობს, როცა ის კანონით პირდაპირ არის დადგენილი ან თანამესაკუთრეები შეთანხმდნენ |
| 953-960 | წილები, ნაყოფი, მართვა, ხმები და ხარჯები მოწილეებს შორის |
| 961-968 | თანასაკუთრების შეწყვეტა: გაყოფა, გაყიდვა, ვალები, ნაკლი, ხანდაზმულობა |
| 1158-1168 | მეუღლეთა ქონება |
ყოველდღიური წესები, ნაგულისხმევი თანაბარი წილებიდან ხმათა უმრავლესობამდე და წილის გაყიდვამდე, მაგალითებით არის განხილული ჩვენს გზამკვლევში თანასაკუთრების შესახებ. ერთ-ერთი თანამესაკუთრის სასარგებლოდ უზრუნველყოფაზე, რასაც 173-ე მუხლის მე-2 ნაწილი ეხება, იხილეთ ჩვენი სტატია გირავნობის შესახებ.
როგორ სრულდება თანასაკუთრება: გაყოფა, კენჭისყრა, აუქციონი
თანასაკუთრების შეწყვეტა ნებისმიერ მოწილეს შეუძლია მოითხოვოს, 968-ე მუხლი კი ამატებს, რომ ასეთი მოთხოვნა „არ ექვემდებარება ხანდაზმულობას“. რა მოხდება შემდეგ, დამოკიდებულია იმაზე, იყოფა თუ არა ნივთი.
| ვითარება | წესი | მუხლი |
|---|---|---|
| ნივთის ნატურით გაყოფა შესაძლებელია | „თანაბარი წილების განაწილება მონაწილეთა შორის ხდება კენჭისყრით“ | 963 |
| ნატურით გაყოფა შეუძლებელია | ნივთი იყიდება და ამონაგები ნაწილდება; მიწის ნაკვეთზე მოქმედებს აუქციონზე იძულებითი გაყიდვის წესები | 964(1) |
| გარეშე პირზე გასხვისება დაუშვებელია | აუქციონი იმართება მხოლოდ მოწილეებს შორის | 964(1) |
| ნივთი არ გაიყიდა | ნებისმიერ მოწილეს შეუძლია განმეორებითი აუქციონის მოთხოვნა, ოღონდ რისკავს, რომ მისი ხარჯი თავად დაეკისრება | 964(2) |
| ნივთი ერთ მოწილეს ერგება | დანარჩენები, ყველა თავისი წილის მიხედვით, უფლებრივი ან ნივთობრივი ნაკლისთვის პასუხს აგებენ „ისე, როგორც გამყიდველი“ | 967 |
| მოწილეებს საერთო ვალი აქვთ | გაუქმებისას ის შეიძლება საერთო ნივთიდან დაიფაროს | 965 |
| ერთი მოწილე მეორის მოვალეა | მოთხოვნის დაკმაყოფილება შესაძლებელია საერთო ქონებაში მოვალის კუთვნილი ნაწილიდან | 966 |
| მოწილე გარდაიცვალა | შეთანხმება, რომელიც გაუქმებას გარკვეული ვადით გამორიცხავდა, ძალას კარგავს, თუ სხვაგვარად არ შეთანხმებულან | 962 |
ბინისთვის კენჭისყრა იშვიათად არის გამოსავალი, რადგან ერთ ბინას, როგორც წესი, ორ ერთნაირ ბინად ვერ გადააკეთებ; პრაქტიკული დასასრული ან ერთი მესაკუთრის მიერ დანარჩენების წილის გამოსყიდვაა, ან გაყიდვა. გამოსყიდვისას 967-ე მუხლი მნიშვნელოვანია: ვინც ბინას მთლიანად იტოვებს, შეუძლია დანარჩენებს პასუხი მოსთხოვოს, თითოეულს თავისი წილის ოდენობით, ისე, თითქოს მათ მიჰყიდეს ბინა, მაგალითად, თუ მოგვიანებით უფლებრივი ნაკლი, ვთქვათ მესამე პირის უფლება, აღმოჩნდა.
გარდაცვალებაც ცვლის ვითარებას. 1328-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, სამკვიდროში შედის მამკვიდრებლის წილი საერთო საკუთრებაში, ხოლო თუ მისი ნატურით გაყოფა შეუძლებელია, მისი ღირებულება, ასე რომ, თანასაკუთრებაში მემკვიდრეები შედიან. როგორ იღებენ ისინი სამკვიდროს, ახსნილია ჩვენს სტატიაში მემკვიდრეობის შესახებ.
ვინ ფარავს შენახვის ხარჯს: ორი მუხლი, ორი ფორმულირება
საერთო ნივთის შენახვის ხარჯზე სამოქალაქო კოდექსში ორი ნორმაა, რომლებიც ერთმანეთისგან განსხვავებულად არის ჩამოყალიბებული:
- მუხლი 173(3): მოვლისა და შენახვის ხარჯები თანამესაკუთრეებს ეკისრებათ „თანაბრად, თუ კანონით ან ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული“.
- მუხლი 960: თითოეული მოწილე ხარჯებს იკისრებს „თავისი წილის თანაზომიერად“.
როცა წილები თანაბარია, ორივე ფორმულირება ერთსა და იმავე შედეგამდე მიდის; როცა არათანაბარია, შედეგი განსხვავდება. ვერ გადავამოწმეთ, როგორ უთავსებენ ამ ორ ნორმას ერთმანეთს ქართული სასამართლოები ან კომენტარის ავტორები, ამიტომ აქ არცერთს არ ვანიჭებთ უპირატესობას. თუ თქვენი წილები არათანაბარია, ქართველ იურისტს დაეკითხეთ, რომელი წესი ვრცელდება თქვენს საქმეზე, და განიხილეთ ხარჯების განაწილების პირდაპირ ჩაწერა თანასაკუთრების შეთანხმებაში, რადგან თვითონ 173-ე მუხლის მე-3 ნაწილიც ხელშეკრულებას უთმობს ადგილს.
როგორ აისახება თანასაკუთრება ხელშეკრულებასა და ამონაწერში
- ყიდვის ხელშეკრულება. მასში ყველა მყიდველია დასახელებული, არათანაბარი წილები კი ჩაწერილია წილადით ან პროცენტით, მაგალითად „1/2“ ან „70%“. თუ ნასყიდობის ხელშეკრულება წილებზე არაფერს ამბობს, 954-ე მუხლით ისინი თანაბრად ითვლება.
- რეესტრის ამონაწერი. საკუთრების ფორმის სტრიქონიდან ჩანს, ბინას ერთი პირი ფლობს თუ რამდენიმე, და იქვეა ჩამოთვლილი ყველა თანამესაკუთრე; სად მდებარეობს ეს სტრიქონი, ნაჩვენებია ჩვენს სტატიაში საჯარო რეესტრის ამონაწერის შესახებ. ვერ დავადასტურეთ, ზუსტად რა ქართული წარწერები იბეჭდება ამონაწერში და რა სახით არის მასში წილები მითითებული.
- დატვირთვის ჩანაწერები. თანამესაკუთრის რეგისტრირებული უპირატესი შესყიდვის უფლება ამონაწერში ცალკე ჩანაწერის სახით შეიძლება გამოჩნდეს, რასაც ჩვენი გზამკვლევი დატვირთვების შესახებ აღნიშნავს.
- ამხანაგობის დოკუმენტები. თუ სხვა რამ არ არის დადგენილი, ამხანაგობაში თითო ბინას თითო ხმა აქვს („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, მუხლი 28), ამიტომ ერთი ბინის თანამესაკუთრეები კრებაზე ერთიანად, ერთი ხმით მონაწილეობენ.
მთავარ გამონაკლისს მეუღლეები ქმნიან. ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება ორივე მეუღლის საერთო საკუთრებაა მაშინაც, როცა ამონაწერში მხოლოდ ერთი მეუღლე ფიგურირებს, თუ საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული (მუხლი 1158); ის, რასაც ერთი მეუღლე მემკვიდრეობით ან ჩუქებით იღებს, მის ინდივიდუალურ საკუთრებად რჩება (მუხლი 1161), ასე რომ, მარტო დოკუმენტით ყველა თანამესაკუთრეს ვერ დაინახავთ.
მაგალითი: ორი მეგობარი, ერთი ბინა, განსხვავებული შენატანი
ეს არის ჩვენი ილუსტრაცია მრგვალი რიცხვებით და არა რეალური საქმე. ორი მეგობარი 80 მ² ფართის ბინას 160 000 აშშ დოლარად იძენს. A იხდის 112 000 დოლარს, B კი 48 000 დოლარს.
- წილები. ხელშეკრულებაში წილები რომ არ ეწეროს, თითოეულ მეგობარს 1/2 ექნებოდა (მუხლი 954), მიუხედავად იმისა, ვინ რამდენი გადაიხადა. ამიტომ ისინი ხელშეკრულებაში 70/30 თანაფარდობას აფიქსირებენ და ქვემოთ ჩამოთვლილი ნაბიჯები სწორედ ამ განაწილებიდან გამოდის.
- ქირა. თვეში 800 დოლარის ქირიდან ერთს 560 დოლარი ერგება, მეორეს 240 დოლარი (მუხლი 955).
- სახურავისთვის 1 000 დოლარის შენატანი. 960-ე მუხლის მიხედვით ის 700 და 300 დოლარად იყოფა, 173-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით კი თანაბრად, 500 დოლარი თითოეულზე. მეგობრებმა ან იურისტით უნდა გადაამოწმონ, რომელი წესი მოქმედებს, ან ეს საკითხი წერილობით მოაგვარონ.
- B-ს გასვლა უნდა. B თავის 30%-იან წილს ჯერ A-ს სთავაზობს, რასაც მნიშვნელობა მხოლოდ მაშინ აქვს, თუ მათი შეთანხმება A-ს უპირატესი შესყიდვის უფლებას ანიჭებს; 2019 წლის ცვლილების შემდეგ მუხლები 173(4) და 959 ასეთ უფლებას ავტომატურად აღარ იძლევა. თუ A უარს იტყვის და მყიდველზე ვერ შეთანხმდებიან, B-ს ნებისმიერ დროს შეუძლია თანასაკუთრების გაუქმება მოითხოვოს, ხანდაზმულობის ვადის გარეშე (მუხლები 961 და 968).
- ფინალი. ერთი ბინისგან ორი თანაბარი ბინა ვერ გამოვა, ამიტომ ის იყიდება, ამონაგები კი 70/30 პროპორციით ნაწილდება (მუხლი 964).
თანასაკუთრება და მისი მომიჯნავე ცნებები
| ტერმინი | რას ნიშნავს | წილები |
|---|---|---|
| წილადი თანასაკუთრება | ერთ ბინას რამდენიმე მესაკუთრე ჰყავს ხელშეკრულების, მემკვიდრეობის ან ჩუქების საფუძველზე | წილები განსაზღვრულია; თითოეულს თავისი წილის გაყიდვა შეუძლია (მუხლი 959) |
| მეუღლეთა თანაზიარი ქონება | ქორწინების პერიოდში მეუღლეების მიერ შეძენილი ქონება (მუხლი 1158) | გაყოფამდე წილები დაფიქსირებული არ არის; ნაგულისხმევად თანაბარია (მუხლი 1168) |
| შენობის საერთო საკუთრება | მიწის ნაკვეთი, კონსტრუქციები, სახურავი და ლიფტები, რომლებიც ბინების ყველა მესაკუთრეს ეკუთვნის | საკუთარი ფართი, გაყოფილი ინდივიდუალურ საკუთრებაში მყოფი ფართების ჯამზე (ამხანაგობის კანონი, მუხლი 5(3)); ბინა მისგან დამოუკიდებლად ვერ გაიყიდება და ვერც იპოთეკით დაიტვირთება (მუხლი 6) |
| ამხანაგობა, ანუ ერთობლივი საქმიანობა (მუხლი 930) | ხელშეკრულება ერთად მოქმედების შესახებ „იურიდიული პირის შეუქმნელად“ | შესატანები ამხანაგების საერთო საკუთრება ხდება, თუ ხელშეკრულება სხვა რამეს არ ითვალისწინებს (მუხლი 932(3)) |
ბოლო სტრიქონთან სიფრთხილეა საჭირო, რადგან სწორედ სიტყვა „ამხანაგობა“ ჰქვია შენობის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობასაც. ერთობლივი საქმიანობის ამხანაგობა ბიზნესი ან სხვა საერთო საქმეა; ბინის ერთად ფლობა ორ ადამიანს ამხანაგებად არ აქცევს.
თანასაკუთრება ხუთ ენაზე
| ენა | ყოველდღიური ტერმინი | იურიდიული ფორმულირება |
|---|---|---|
| ქართული | თანასაკუთრება | საერთო საკუთრება (წილადი / თანაზიარი) |
| ინგლისური | co-ownership | common property (shared / joint) |
| რუსული | общая собственность | долевая / совместная собственность |
| ებრაული | בעלות משותפת | שיתוף במקרקעין |
| არაბული | الملكية المشتركة | الشيوع |
იურიდიულ ტექსტებში იყენებენ სამოქალაქო კოდექსის ტერმინს „საერთო საკუთრება“, ფორმის მისათითებლად კი დაამატებენ სიტყვას „წილადი“ ან „თანაზიარი“; „თანასაკუთრება“ უფრო მოკლე სიტყვაა, რომელსაც ადამიანები ლაპარაკისას და ინტერნეტში ძებნისას მიმართავენ.
საგანგაშო ნიშნები, როცა ბინას სხვასთან ერთად ყიდულობთ
- ხელშეკრულებაში წილები მითითებული არ არის, თუმცა მყიდველებმა სხვადასხვა თანხა გადაიხადეს. ასეთ შემთხვევაში კანონი ნახევარ-ნახევარს ივარაუდებს.
- ვარაუდი, რომ ამონაწერში ყველა მესაკუთრე წერია. ქორწინებისას შეძენილ ქონებაზე მეუღლე შეიძლება თანამესაკუთრე იყოს ისე, რომ რეესტრში არ ეწეროს.
- ვარაუდი, რომ წილის ყიდვა თანამესაკუთრეთა შეთანხმების შემოწმების გარეშეა შესაძლებელი. 2019 წლიდან კოდექსი უპირატესი შესყიდვის უფლებას ავტომატურად არ ანიჭებს, მაგრამ მესაკუთრეებს შორის შეთანხმებამ შეიძლება ასეთი უფლება შექმნას, ამიტომ მოითხოვეთ მისი ნახვა.
- ვადის იმედი. თანამესაკუთრის მოთხოვნა თანასაკუთრების შეწყვეტაზე არასდროს ძველდება (მუხლი 968).
- ხარჯების განაწილების წერილობით დაუფიქსირებლობა, მაშინ, როცა 173-ე მუხლის მე-3 ნაწილი და 960-ე მუხლი სხვადასხვაგვარად იკითხება.
- შენობის საერთო ნაწილების არასავალდებულოდ მიჩნევა. ბინას მათში წილის გარეშე ვერც გაყიდით და ვერც იპოთეკით დატვირთავთ.
დასამატებელია გუნდის მიერ: სკანები, რომლებიც გუნდმა უნდა დაამატოს: ორი თანამესაკუთრის მქონე ბინის რეესტრის ამონაწერი დაფარული პერსონალური მონაცემებით, სადაც ჩანს, როგორ იბეჭდება საკუთრების ფორმა და წილები, და არათანაბარი წილებით დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების წილების პუნქტი, ასევე დაფარული მონაცემებით. სასარგებლო იქნებოდა თანასაკუთრების შეთანხმების დაფარული ასლიც, რომელშიც ხარჯების განაწილების პუნქტია.
როგორ გავაფორმოთ ბინის თანასაკუთრება
შეთანხმდით წილებზე
შეუსაბამეთ ისინი იმას, რასაც თითოეული იხდის.
ჩაწერეთ ისინი ხელშეკრულებაში
წილადით ან პროცენტით, ყველა მყიდველისთვის.
ხარჯები წერილობით გადაწყვიტეთ
ვინ იხდის მოვლას, შენატანებსა და რემონტს.
დაგეგმეთ გასვლა
გამოსყიდვის პირობები და გაყიდვაზე შეთანხმების წესი.
გადაამოწმეთ ოჯახური მდგომარეობა
მეუღლე შეიძლება თანამესაკუთრე იყოს, ისე რომ დასახელებული არ იყოს.
წაიკითხეთ ახალი ამონაწერი
დარწმუნდით, რომ ყველა მესაკუთრე და ყველა წილი რეგისტრირებულია.
ხშირი კითხვები
რას ნიშნავს თანასაკუთრება საქართველოში?
ერთი ნივთი ერთდროულად ორ ან მეტ პირს ეკუთვნის. სამოქალაქო კოდექსი ამას საერთო საკუთრებას უწოდებს, რომელიც თანაზიარი ან წილადია (მუხლი 173(1)).
რით განსხვავდება თანაზიარი საკუთრება წილადისგან?
წილად მესაკუთრეებს განსაზღვრული წილები აქვთ, რომელთა გაყიდვაც შეუძლიათ; თანაზიარ მესაკუთრეებს, ჩვეულებრივ მეუღლეებს, გაყოფამდე დადგენილი წილები არ აქვთ.
რა წილები მოქმედებს, თუ ხელშეკრულება ამაზე დუმს?
თანაბარი (მუხლი 954).
შეუძლია ერთ თანამესაკუთრეს ბინის გაყიდვა აიძულოს დანარჩენებს?
თანამესაკუთრეს შეუძლია გაუქმება მოითხოვოს; თუ ბინა ნატურით არ იყოფა, მას ყიდიან და ამონაგებს ინაწილებენ (მუხლი 964).
არის თუ არა ვადა, რომლის შემდეგაც თანასაკუთრების შეწყვეტას ვეღარ მოითხოვ?
არა. ამ მოთხოვნაზე ხანდაზმულობის ვადა არ ვრცელდება (მუხლი 968).
ხარჯებს თანამესაკუთრეები თანაბრად იყოფენ თუ წილის მიხედვით?
173-ე მუხლის მე-3 ნაწილი ამბობს - თანაბრად, თუ კანონი ან ხელშეკრულება სხვას არ ადგენს; 960-ე მუხლი - წილის პროპორციულად. დაეკითხეთ იურისტს და განაწილება წერილობით დააფიქსირეთ.
რა ემართება წილს, როცა თანამესაკუთრე გარდაიცვლება?
ის სამკვიდროში შედის (მუხლი 1328(2)), თანასაკუთრებაში კი გარდაცვლილის ადგილს მემკვიდრეები იკავებენ.
ბინის გარდა შენობის თანამესაკუთრეც ვარ?
დიახ, თქვენ გეკუთვნით წილი შენობის საერთო საკუთრებაში, რომელიც ფართის მიხედვით გამოითვლება („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონი, მუხლი 5(3)).
წყაროები
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, მუხლი 173, საერთო საკუთრება, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, ქართული ტექსტი, 1997 წლის პირველადი რედაქცია, მუხლი 173(1), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, მუხლები 953-968, საზიარო უფლებები, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, მუხლები 930 და 932, ერთობლივი საქმიანობა (ამხანაგობა), საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, მუხლები 1158, 1161 და 1168, მეუღლეთა ქონება, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 11 ოქტომბერი)
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, მუხლი 1328, სამკვიდრო ქონება, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, №5277, მუხლები 5, 6 და 28, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- მ. ბიჩიას სტატია წილადი საკუთრების შესახებ, სამართლის ჟურნალი, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
ცვლილებების ისტორია
- - ლექსიკონის სტატია გამოქვეყნდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონისა და თსუ-ის სამართლის ჟურნალის საფუძველზე.