სანოტარო თარგმანი: თარგმანი, რომელიც სანოტარო მოქმედებას უკავშირდება
სანოტარო თარგმანი საქართველოში არის წერილობითი თარგმანი ქართულ ენაზე ან ქართულიდან, რომელზეც ქართველი ნოტარიუსი სანოტარო მოქმედებას ასრულებს: როგორც წესი, ის მთარგმნელის ხელმოწერას ადასტურებს, ტექსტის სისწორეს კი მხოლოდ მაშინ, როცა თავად ორივე ენა იცის. ამის შემდეგ ასეთ თარგმანს შეიძლება დაეყრდნონ ნოტარიუსები, საჯარო რეესტრი და სხვა უწყებები.
სამართლებრივ საფუძველს ქმნის 2009 წლის 4 დეკემბრის №2283-II „ნოტარიატის შესახებ“ საქართველოს კანონის 38(1) მუხლი, რომლის (g) ქვეპუნქტი სანოტარო მოქმედებათა შორის ასახელებს ხელმოწერის ნამდვილობის დადასტურებას, (h) ქვეპუნქტი კი თარგმანის სისწორის დადასტურებას. ამ ორიდან რომელს ასრულებს ნოტარიუსი, წყვეტს სანოტარო მოქმედებათა შესრულების ინსტრუქცია, რომელიც 2010 წლის 31 მარტის №71 ბრძანებით არის დამტკიცებული. მისი 70-ე მუხლით, სისწორეს მხოლოდ ის ნოტარიუსი ადასტურებს, ვინც ორივე ენას ფლობს; წინააღმდეგ შემთხვევაში ნოტარიუსი მარტო მთარგმნელის ხელმოწერას ამოწმებს, მას შემდეგ, რაც მთარგმნელი კვალიფიკაციის დოკუმენტს წარუდგენს და პასუხისმგებლობის შესახებ გაფრთხილებას მიიღებს.
ინგლისური გამოთქმა notarised translation შეიძლება შეცდომაში შემყვანი აღმოჩნდეს. გერმანიიდან, საფრანგეთიდან ან ისრაელიდან ჩამოსული მყიდველი შესაძლოა ნაფიც მთარგმნელს ელოდეს, რომლის საკუთარი ბეჭედიც თარგმანს ოფიციალურს ხდის. ქართული კანონმდებლობა ნაფიც მთარგმნელთა სახელმწიფო სიას არ ითვალისწინებს. ამიტომ პრაქტიკაში სანოტარო თარგმანი საქართველოში ნიშნავს თარგმანს, რომელზეც მთარგმნელის ხელმოწერა ნოტარიუსმა დაამოწმა: ნოტარიუსი ადასტურებს, ვინ მოაწერა ხელი, ფორმულირებაზე კი პასუხს მთარგმნელი აგებს. ფასები და სრული პროცედურა აღწერილია ჩვენს გზამკვლევში სანოტარო თარგმანის შესახებ საქართველოში.
სახელმწიფო ენის წესი, რომელსაც ყველა თარგმანი ეფუძნება
სანოტარო თარგმანები იმის გამო არსებობს, რომ ქართული უწყებები ერთ ენაზე მუშაობენ. „ნოტარიატის შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტი ამას მოკლედ და მკაფიოდ ადგენს: სანოტარო მოქმედება სახელმწიფო ენაზე სრულდება. ყველა სხვა წესი სწორედ ამ დებულებიდან გამომდინარეობს.
| წყარო | წესი |
|---|---|
| „ნოტარიატის შესახებ“ კანონი, მუხლი 6(2) და 6(1-1) | მხარეს, რომელიც ქართულს არ ფლობს, თარჯიმანი ეხმარება, ხოლო ყრუ ან სმენადაქვეითებულ მხარეს ჟესტური ენის თარჯიმანი |
| „ნოტარიატის შესახებ“ კანონი, მუხლი 52(1)(c) | თუ მთარგმნელი ან თარჯიმანი არ არის ხელმისაწვდომი, ნოტარიუსი მოქმედების შესრულებაზე უარს ამბობს |
| ბრძანება №71, მუხლი 22(1) | სანოტარო აქტზე დართულ უცხოენოვან დოკუმენტებს დამოწმებული ქართული თარგმანი სჭირდება |
| ბრძანება №487, მუხლი 57(1)-(2) | სარეგისტრაციო გარიგება ქართულ ენაზე დგება; თუ მხარე ქართულს არ ფლობს, მას ერთვის ქართულად თარგმნილი ერთი ეგზემპლარი |
| ბრძანება №487, მუხლი 57(3) | კომპანიის რეგისტრაციის დოკუმენტები შეიძლება ქართულ და ინგლისურ ენებზე შედგეს თარჯიმნის მონაწილეობის გარეშე |
| ბრძანება №487, მუხლი 20(2) | რუსულ ან ინგლისურ ენაზე შევსებული უცხოური პასპორტის ასლი თარგმნას არ საჭიროებს |
| №520 დადგენილება, მუხლი 4 | ბინადრობის ნებართვისთვის საზღვარგარეთ გაცემული დოკუმენტები ლეგალიზებული ან აპოსტილით დამოწმებული უნდა იყოს და მათ თან უნდა ახლდეს დამოწმებული ქართული თარგმანი |
ცხრილში არის ორი გამონაკლისი, რომელიც ფულს დაგიზოგავთ. ინგლისურ ან რუსულ ენაზე შევსებულ პასპორტს რეესტრი თარგმანის გარეშე იღებს, კომპანიის რეგისტრაციის საბუთები კი შეიძლება ქართულ და ინგლისურ ენებზე მომზადდეს, თარჯიმნის გარეშე.
რეესტრის ნომერი, ტარიფი და ღია საკითხები
ყოველი დამოწმება ცალკე, დამოუკიდებელ სანოტარო მოქმედებას წარმოადგენს. „ნოტარიატის შესახებ“ კანონის 51-ე მუხლის თანახმად, თითოეულ სანოტარო მოქმედებას, მთარგმნელის ხელმოწერის დამოწმების ჩათვლით, ელექტრონულ სანოტარო რეესტრში უნიკალური ნომერი ენიჭება, ეს ნომერი კი დოკუმენტზე იბეჭდება. რეესტრიდან ასლს ან ამონაწერს მხოლოდ დაინტერესებული პირის წერილობითი მოთხოვნით გასცემენ.
ნოტარიუსის საზღაურს ადგენს მთავრობის №507 დადგენილების 31-ე მუხლი, 2022 წლის 30 მაისის №272 დადგენილებით შეტანილი ცვლილებებით. რაც უფრო გრძელია თარგმანი, მით ნაკლებია ერთ ხელმოწერაზე გადასახდელი თანხა: ერთგვერდიანი თარგმანისთვის 6 ლარი, 50 გვერდზე მეტისთვის კი 2 ლარი, ხოლო 39-ე მუხლი ამას ელექტრონული რეესტრისთვის 5 ლარს უმატებს. მთარგმნელის საკუთარი ანაზღაურება ტარიფით არ რეგულირდება. ჩვენი გზამკვლევი ნოტარიუსის როლზე ქონების გარიგებებში ამ თანხებს სხვა სანოტარო საზღაურებთან ერთად ადარებს.
ორი საკითხი ჯერაც ღიაა. №71 ბრძანებაში ცვლილებები 24-ჯერ შევიდა, ბოლოს 2026 წლის 28 სექტემბრის №1254 ბრძანებით, და ვერ დავადგინეთ, შეეხო თუ არა ეს ცვლილება 70-ე მუხლს. მონაცემებიც მწირია: ნოტარიუსთა პალატის ანგარიშით, 2013 წელს ყველა სახის 1 345 158 სანოტარო მოქმედება შესრულდა, ხოლო ერთ უთარიღო გვერდზე პალატა 248 მოქმედ ნოტარიუსს ასახელებს, თუმცა დამოწმებული თარგმანების რაოდენობა ვერსად ვიპოვეთ.
როგორ გამოიყურება მზა კომპლექტი
სანოტარო თარგმანი იშვიათად შედგება მხოლოდ ერთი ფურცლისგან. საზღვარგარეთ გაცემული დოკუმენტის შემთხვევაში ნოტარიუსი, ჩვეულებრივ, ოთხი ნაწილისგან შემდგარ კომპლექტს გიბრუნებთ, რომლის გვერდები აკინძულია და შტამპით არის დამოწმებული.
- საწყისი დოკუმენტი: დედანი ან მისი ასლი, რომელიც ნოტარიუსმა „ნოტარიატის შესახებ“ კანონის 38(1)(f) მუხლის საფუძველზე დაამოწმა.
- აპოსტილი ან ლეგალიზაცია, თუ დედანი საზღვარგარეთ არის გაცემული; იხილეთ ჩვენი ლექსიკონის სტატია აპოსტილის შესახებ.
- ქართული თარგმანი, რომელშიც თავად დოკუმენტთან ერთად აპოსტილიც არის თარგმნილი.
- დამოწმება: მთარგმნელის ხელმოწერა, მის შემდეგ ნოტარიუსის სადამოწმებლო წარწერა, ბეჭედი და თარიღი, ასევე ელექტრონული სანოტარო რეესტრის ნომერი, რომელსაც 51(2) მუხლი მოითხოვს.
ნოტარიუსის სადამოწმებლო წარწერის ზუსტი ტექსტი ვერ დავადასტურეთ, რადგან №71 ბრძანებაზე დართული ფორმები ჩვენთვის ხელმისაწვდომი არ აღმოჩნდა. რასაც მკითხველი ყოველთვის იპოვის, არის რეესტრის ნომერი, თარიღი და ნოტარიუსის ბეჭედი. თუ დამოწმების წარწერა მხოლოდ მთარგმნელის ხელმოწერაზე მიუთითებს, ნოტარიუსს თარგმანის ფორმულირება არ უდასტურებია; სისწორის დამოწმების უფლებას 70-ე მუხლი მხოლოდ იმ ნოტარიუსს აძლევს, რომელიც ორივე ენას ფლობს.
მაგალითი: ებრაულენოვანი საბანკო ამონაწერი და ხელმოწერა იუსტიციის სახლში
ისრაელელ მყიდველს ებრაულ ენაზე შედგენილი 3-გვერდიანი საბანკო ამონაწერი უნდა დაურთოს დოკუმენტს, რომელსაც თბილისში ნოტარიუსის წინაშე აწერს ხელს. №71 ბრძანების 22(1) მუხლის მიხედვით, უცხოენოვან დანართს დამოწმებული ქართული თარგმანი სჭირდება, ამიტომ ამონაწერი პირველ რიგში მთარგმნელთან მიდის.
- რამდენს იღებს ნოტარიუსი: 3 გვერდი 2-დან 10 გვერდამდე კატეგორიაში ხვდება, ამიტომ მთარგმნელის ხელმოწერის დამოწმება 4 ლარი ღირს, რეესტრის საზღაური კიდევ 5 ლარს მატებს, სულ 9 ლარი. მთარგმნელი საკუთარ მომსახურებას ცალკე აფასებს.
- რას ადასტურებს ნოტარიუსი: თუ ნოტარიუსი ებრაულს არ კითხულობს, მხოლოდ იმას, რომ ხელი დასახელებულმა მთარგმნელმა მოაწერა. თუ ამონაწერში რომელიმე ციფრი არასწორად არის თარგმნილი, დამოწმება ამ შეცდომას არ მოიცავს, ამიტომ მყიდველმა რიცხვები დედანს თავად უნდა შეუდაროს.
მოგვიანებით იგივე მყიდველი ნასყიდობის ხელშეკრულებას იუსტიციის სახლში აწერს ხელს. საჯარო რეესტრის ინსტრუქციის, ანუ №487 ბრძანების, 57-ე მუხლის თანახმად, ხელშეკრულება ქართულ ენაზეა, და რადგან მყიდველი ქართულს არ ფლობს, მას თარგმნილი ეგზემპლარი ერთვის, რომელზეც მთარგმნელის ხელმოწერა წინასწარ დამოწმდა. მყიდველის პასპორტის ასლს, თუ მონაცემები მასში ინგლისურად არის შევსებული, 20(2) მუხლის მიხედვით თარგმანი არ სჭირდება. იმ დღისთვის საჭირო დანარჩენი საბუთები ჩამოთვლილია ჩვენს გზამკვლევში ქონების შესაძენად საჭირო დოკუმენტების შესახებ.
სანოტარო თარგმანი და მისი მსგავსი ცნებები
| ტერმინი | რა არის | რით განსხვავდება |
|---|---|---|
| ნაფიცი ან დამოწმებული თარგმანი საზღვარგარეთ | ევროკავშირის ბევრ ქვეყანაში ოფიციალურ სიაში შეყვანილი მთარგმნელი ტექსტს დამოუკიდებლად ადასტურებს | საქართველოში ამ ფუნქციას ნოტარიუსი ასრულებს, ხოლო საზღვარგარეთ დამოწმებული თარგმანის მიღება დადასტურებული არ არის |
| თარჯიმანი ხელმოწერისას | ზეპირი თარგმანი სანოტარო მოქმედების მსვლელობისას („ნოტარიატის შესახებ“ კანონი, მუხლი 6(2)) | წერილობითი არაფერი იქმნება; სანოტარო თარგმანი კი დოკუმენტია |
| სანოტარო ასლი | ნოტარიუსი ადასტურებს, რომ ასლი დედანს შეესაბამება (მუხლი 38(1)(f)) | ენის შესახებ არაფერს ამბობს |
| აპოსტილი | გამცემი ქვეყნის სერტიფიკატი, რომელიც ხელმოწერასა და ბეჭედს ადასტურებს | არაფერს თარგმნის; თარგმნამდე ისმება |
პირველი სტრიქონი ყველაზე მეტად იმ ქვეყნების მყიდველებს ეხება, სადაც ნაფიცი მთარგმნელები მუშაობენ. რადგან ვერ დავადასტურეთ, რომ ქართული უწყებები საზღვარგარეთ დამოწმებულ თარგმანს იღებენ, ჩვეულებრივ, უსაფრთხოა აპოსტილიანი დედნის ჩამოტანა, ხოლო ქართული ვერსიის შედგენა და დამოწმება უკვე აქ, საქართველოში.
სანოტარო თარგმანი ქართულ, რუსულ, ებრაულ და არაბულ ენებზე
| ენა | სათაურში გამოყენებული ფორმა | ტექსტში გამოყენებული ფორმა |
|---|---|---|
| ქართული | სანოტარო თარგმანი | დამოწმებული თარგმანი |
| ინგლისური | notarised translation | certified translation |
| რუსული | нотариальный перевод | заверенный перевод |
| ებრაული | תרגום נוטריוני | תרגום מאושר |
| არაბული | الترجمة الموثّقة | ترجمة معتمدة |
ქართული სამართლებრივი აქტები ამ ცნებას ცალკე სახელს არ არქმევენ და მხოლოდ აღწერენ: რეესტრის ინსტრუქცია საუბრობს ასლზე, რომელიც სახელმწიფო ენაზეა თარგმნილი, ყველაზე ზუსტი აღწერა კი ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანია. ნებისმიერ ენაზე ტერმინს აქ ქართული მნიშვნელობა აქვს: ეს არის თარგმანი, რომელზეც მთარგმნელის ხელმოწერა ნოტარიუსმა დაამოწმა, და არა ნაფიცი მთარგმნელის მიერ დამოწმებული ტექსტი.
გამაფრთხილებელი ნიშნები სანოტარო თარგმანებთან დაკავშირებით
- სამშობლოში დასმული ნაფიცი მთარგმნელის ბეჭდის იმედად ყოფნა. საქართველოში მისი მიღება დადასტურებული არ არის; ჯერ მიმღებ უწყებას ჰკითხეთ.
- ვარაუდი, რომ ნოტარიუსმა თარგმანის ფორმულირება შეამოწმა. ხელმოწერის დამოწმება ხელმომწერს ეხება და არა ტექსტს.
- ინგლისურ ან რუსულ ენაზე შევსებული პასპორტის თარგმნაში ფულის ხარჯვა. რეესტრი ასეთ ასლს უცვლელად იღებს.
- ქართული ამონაწერის თარგმნა სამშობლოში გამოსაყენებლად. რეესტრი ინგლისურენოვან ამონაწერს დამატებით 26 ლარად გასცემს.
- ნოტარიუსთან თარჯიმნის გარეშე მისვლა. 52(1)(c) მუხლი ნოტარიუსს უარის თქმას ავალდებულებს.
- სანოტარო ასლის მოთხოვნა, როცა სინამდვილეში თარგმანია საჭირო. დამოწმებული ასლი დოკუმენტის ენას არ ცვლის.
დასამატებელია გუნდის მიერ: დასამატებელია ორი სურათი დაფარული მონაცემებით: დამოწმებული თარგმანის ბოლო გვერდი, სადაც ჩანს მთარგმნელის ხელმოწერა, ნოტარიუსის ბეჭედი და რეესტრის ნომერი, და აკინძული კომპლექტი, რომლის გვერდებსაც შტამპი ერთდროულად ფარავს.
როგორ შევუკვეთოთ სანოტარო თარგმანი, რომელსაც უწყება მიიღებს
ჰკითხეთ მიმღებ უწყებას
დააზუსტეთ, რომელი საბუთები სჭირდება მას ქართულად და რომლებს მიიღებს ისე, როგორც არის.
დაასრულეთ უცხოური დამოწმება
აპოსტილი ან ლეგალიზაცია დედანზე მანამდე უნდა გაკეთდეს, სანამ მას ვინმე თარგმნის.
აირჩიეთ კვალიფიციური მთარგმნელი
ნოტარიუსი მთარგმნელს კვალიფიკაციის დამადასტურებელი დოკუმენტის ჩვენებას სთხოვს.
ჰკითხეთ, რომელ მოქმედებას შეასრულებს ნოტარიუსი
მხოლოდ ხელმოწერის დამოწმებას, თუ სისწორისასაც, როცა ნოტარიუსი ორივე ენას ფლობს.
რიცხვები თავად გადაამოწმეთ
ქართულ ტექსტში ყველა ციფრი და სახელი დედანს შეადარეთ.
ჩაინიშნეთ რეესტრის ნომერი
გადაიწერეთ ის დამოწმებიდან, სანამ კომპლექტს სხვას გადასცემთ.
ხშირი კითხვები
რას ნიშნავს სანოტარო თარგმანი საქართველოში?
როგორც წესი, თარგმანს, რომელზეც მთარგმნელის ხელმოწერა ქართველმა ნოტარიუსმა დაამოწმა.
ამოწმებს თუ არა ნოტარიუსი თავად თარგმანს?
სისწორეს მხოლოდ ის ნოტარიუსი ადასტურებს, ვინც ორივე ენა იცის (ბრძანება №71, მუხლი 70).
არიან თუ არა საქართველოში ნაფიცი მთარგმნელები?
სახელმწიფო სია არ არსებობს; სისტემა ნოტარიუსების მეშვეობით მუშაობს.
რომელი კანონი მოითხოვს ქართულ ენას?
„ნოტარიატის შესახებ“ კანონი, მუხლი 6(1): სანოტარო მოქმედებები სახელმწიფო ენაზე სრულდება.
სჭირდება თუ არა ჩემს პასპორტს თარგმნა?
რეესტრისთვის არა, თუ მონაცემები მასში ინგლისურ ან რუსულ ენაზეა (ბრძანება №487, მუხლი 20(2)).
რამდენს იღებს ნოტარიუსი?
ერთგვერდიანი თარგმანისთვის ერთ ხელმოწერაზე 6 ლარიდან, პლუს 5 ლარი რეესტრის საზღაური.
შეუძლია ნოტარიუსს უარის თქმა, თუ თარჯიმანი არ გყავთ?
დიახ, „ნოტარიატის შესახებ“ კანონის 52(1)(c) მუხლის საფუძველზე.
მიიღებენ თუ არა საზღვარგარეთ დამოწმებულ თარგმანს?
ამის დადასტურება ვერ შევძელით; ჯერ მიმღებ უწყებას ჰკითხეთ.
წყაროები
- „ნოტარიატის შესახებ“ საქართველოს კანონი, მუხლები 6, 38, 51 და 52, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- სანოტარო მოქმედებათა შესრულების ინსტრუქცია, 2010 წლის 31 მარტის №71 ბრძანება, მუხლები 22 და 70, საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- საჯარო რეესტრის ინსტრუქცია, ბრძანება №487, მუხლები 20 და 57, საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- მთავრობის №507 დადგენილება სანოტარო ტარიფების შესახებ, მუხლები 31 და 39, 2022 წლის 30 მაისის №272 დადგენილებით შეტანილი ცვლილებებით, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- საინფორმაციო მომსახურების საფასური, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- 1961 წლის 5 ოქტომბრის აპოსტილის კონვენცია, სრული ტექსტი, ჰააგის საერთაშორისო კერძო სამართლის კონფერენცია (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- Become a notary in your district (გახდი შენი რაიონის ნოტარიუსი), საქართველოს ნოტარიუსთა პალატა, უთარიღო (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
- Report on the activity of the Notary Chamber of Georgia for 2013 (საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის 2013 წლის საქმიანობის ანგარიში), საქართველოს ნოტარიუსთა პალატა (ნანახია 2026 წლის 28 ოქტომბერი)
ცვლილებების ისტორია
- - ლექსიკონის სტატია გამოქვეყნდა საქართველოს საკანონმდებლო მაცნის, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, ჰააგის კონფერენციის (HCCH) და საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის მასალების საფუძველზე.