როგორ შეიცვალა ლარის კურსი 1995 წლიდან?
საქართველოს ეროვნული ბანკის ცნობით, ლარი 1995 წლის 25 სექტემბერს შემოიღეს, 1995 წლის 2 ოქტომბერს კი ის ქვეყნის ერთადერთ კანონიერ გადამხდელობის საშუალებად იქცა. ეროვნული ბანკის მონაცემებში პირველი ოფიციალური კურსი 1 აშშ დოლარზე 1,28 ლარია, რომელიც 1995 წლის 14 ოქტომბრიდან მოქმედებდა. 31 წლის შემდეგ, 2026 წლის 17 ოქტომბერს, კურსი 2,5982 იყო: დოლარი დაახლოებით ორჯერ მეტი ლარი ღირს, ლარმა კი დოლართან მიმართებით თავისი ღირებულების დაახლოებით ნახევარი დაკარგა. ეს გზა თანაბარი არ ყოფილა. 1998 წლის რუსეთის კრიზისამდე ლარი 1,2-დან 1,3-მდე ფარგლებში იდგა, მცურავი კურსის პირობებში ყველაზე ძლიერ დონეს, 1,396-ს, 2008 წლის ივლისში მიაღწია, ისტორიულ მინიმუმამდე, 3,4842-მდე, 2020 წლის 27 მარტს დაეცა, მას შემდეგ კი აღდგა და ახლა 2023 წლის ივლისის შემდეგ ყველაზე ძლიერ დონეზეა.
ამ გვერდზე ნახავთ 1995 წლიდან ყოველი წლის ბოლოს მოქმედ ოფიციალურ კურსს, მთავარ ეპიზოდებსა და მათ მიზეზებს, რეკორდებს, იმას, თუ როგორ ადგენს და მართავს კურსს ეროვნული ბანკი, და დღევანდელ კურსებს სხვა მყიდველების ვალუტებთან. რას ნიშნავს ვალუტა ინვესტიციისთვის, ახსნილია ჩვენს გვერდზე სავალუტო რისკის შესახებ.
ოფიციალური კურსი წლების მიხედვით
| წელი | აშშ დოლარი, 31 დეკემბერი | აშშ დოლარი, წლის საშუალო | ევრო, 31 დეკემბერი |
|---|---|---|---|
| 1995 | 1,2300 | 1,2562 (14 ოქტომბრიდან) | - |
| 1996 | 1,2760 | 1,2622 | - |
| 1997 | 1,3040 | 1,2974 | - |
| 1998 | 1,8000 | 1,3926 | - |
| 1999 | 1,9300 | 2,0175 | - |
| 2000 | 1,9750 | 1,9763 | - |
| 2001 | 2,0600 | 2,0722 | 1,8188 |
| 2002 | 2,0900 | 2,1935 | 2,1763 |
| 2003 | 2,0750 | 2,1450 | 2,5920 |
| 2004 | 1,8250 | 1,9164 | 2,4850 |
| 2005 | 1,7925 | 1,8126 | 2,1245 |
| 2006 | 1,7135 | 1,7766 | 2,2562 |
| 2007 | 1,5916 | 1,6705 | 2,3315 |
| 2008 | 1,6670 | 1,4906 | 2,3648 |
| 2009 | 1,6858 | 1,6704 | 2,4195 |
| 2010 | 1,7728 | 1,7825 | 2,3500 |
| 2011 | 1,6703 | 1,6857 | 2,1614 |
| 2012 | 1,6567 | 1,6510 | 2,1825 |
| 2013 | 1,7363 | 1,6633 | 2,3891 |
| 2014 | 1,8636 | 1,7657 | 2,2656 |
| 2015 | 2,3949 | 2,2699 | 2,6169 |
| 2016 | 2,6468 | 2,3669 | 2,7940 |
| 2017 | 2,5922 | 2,5085 | 3,1044 |
| 2018 | 2,6766 | 2,5347 | 3,0701 |
| 2019 | 2,8677 | 2,8194 | 3,2095 |
| 2020 | 3,2766 | 3,1106 | 4,0233 |
| 2021 | 3,0976 | 3,2211 | 3,5040 |
| 2022 | 2,7020 | 2,9167 | 2,8844 |
| 2023 | 2,6894 | 2,6277 | 2,9753 |
| 2024 | 2,8068 | 2,7214 | 2,9306 |
| 2025 | 2,6951 | 2,7424 | 3,1737 |
| 2026, 17 ოქტომბრამდე | 2,5982 | 2,6618 | 2,9274 |
წლის ბოლოს კურსმა და წლიურმა საშუალომ შეიძლება განსხვავებული სურათი დახატოს. 2008 წელს ლარმა წელი დასაწყისზე სუსტ ნიშნულზე დაასრულა, თუმცა მისი საშუალო 1998 წლის შემდეგ ყველა წელზე ძლიერი აღმოჩნდა, რადგან ნოემბრამდე ლარი ძალიან მყარი იყო. აქ მოცემული საშუალოები ჩვენივე გამოთვლაა ყოველდღიური ოფიციალური კურსებიდან, ვინაიდან ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებული წლიური საშუალოები ვერ მოვიძიეთ.
ექვსი დიდი ცვლილება და მათი მიზეზები
| ეპიზოდი | კურსი მანამდე | კურსი შემდეგ ან პიკზე | დასახელებული მიზეზი |
|---|---|---|---|
| 1998-1999: რუსეთის კრიზისი | 1,73 (მოქმედებდა 1998 წლის 7 დეკემბრამდე) | 1998 წლის 8 დეკემბერს - 2,10; 1999 წლის 23 თებერვალს - 2,451 | რუსეთის კრიზისი; 1998 წლის დეკემბრიდან ლარს თავისუფალი ცურვის საშუალება მიეცა (სსფ) |
| 2008 წლის ნოემბერი: ომი და გლობალური კრიზისი | 1,44 (2008 წლის 7 ნოემბერი) | 2008 წლის 11 ნოემბრიდან - 1,65 | „ნაკარნახევია ეკონომიკური მოსაზრებებით“ (ეროვნული ბანკი); გლობალური კრიზისი აგვისტოს ომის შემდეგ (სსფ) |
| 2014-2015: რეგიონული დევალვაციები | 1,7542 (2014 წლის 1 ნოემბერი) | 2015 წლის 22 სექტემბერს - 2,4499 | დოლარის გლობალური გამყარება, თურქული ლირის ვარდნა და მოლოდინები (ეროვნული ბანკი); ექსპორტისა და ფულადი გზავნილების შემცირება |
| 2016: მეორე ვარდნა | 2,1272 (2016 წლის 10 ივნისი) | 2016 წლის 22 დეკემბერს - 2,7846 | ეკონომისტები მიუთითებდნენ განაკვეთის შემცირებაზე, შემოდინების შესუსტებასა და სეზონურ მოთხოვნაზე; ეროვნული ბანკის განცხადება ვერ ვიპოვეთ |
| 2020: პანდემია | 2,7735 (2020 წლის 6 მარტი) | 2020 წლის 27 მარტს - 3,4842 | უცხოელი ტურისტების დაკარგვა მოგზაურობის შეზღუდვების შემდეგ (ეროვნული ბანკი) |
| 2022: შემოდინება რუსეთიდან | 3,4019 (2022 წლის 10 მარტი) | 2022 წლის 22 დეკემბერს - 2,6646 | მიზეზებს შორის რუსეთიდან ფულადი გადარიცხვების ზრდა (ეროვნული ბანკი, JAMnews-ის მეშვეობით) |
პროცენტებში: დოლარის ფასი ლარში 1998 წლის 8 დეკემბერს ერთ ღამეში 21,4%-ით გაიზარდა, 2014 წლის ნოემბრიდან 2015 წლის სექტემბრამდე 39,7%-ით, 2020 წლის მარტში კი 3 კვირაში 25,6%-ით. აღდგენაც ისეთივე მკვეთრი იყო: 2022 წელს ლარი დოლართან 9 თვეში 27,7%-ით გამყარდა. 2025 წლის 25 იანვრიდან, როცა კურსი 2,8834 იყო, ლარი 11,0%-ით გამყარდა, რასაც ხელი შეუწყო ეროვნული ბანკის მიერ დოლარის მსხვილმა შესყიდვებმა; მათი წყალობით რეზერვებმა 2026 წლის სექტემბრის ბოლოს რეკორდულ 8,17 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწია.
2024 წლის პოლიტიკური ეპიზოდი
ბოლო მკვეთრი ვარდნა პოლიტიკური ხასიათის იყო. ლარი 2024 წლის მაისის შუა რიცხვებიდან, უცხოური გავლენის შესახებ კანონპროექტის მესამე მოსმენით მიღების შემდეგ, შესუსტდა, ეროვნულმა ბანკმა კი მაისის შუა რიცხვებიდან ივნისის ჩათვლით დაახლოებით 168,7 მილიონი აშშ დოლარი გაყიდა. 2024 წლის 26 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებამდე მან კიდევ მეტი გაყიდა, მხოლოდ ოქტომბერში რეკორდული 591,2 მილიონი აშშ დოლარი, „არაფუნდამენტური ფაქტორების გავლენის შესარბილებლად“. მას შემდეგ, რაც პრემიერ-მინისტრმა 2024 წლის 28 ნოემბერს ევროკავშირში გაწევრიანების მოლაპარაკებების შეჩერება გამოაცხადა, კურსი ერთ კვირაში 2,7422-დან 2,8746-მდე ავიდა, რაც ლარის ღირებულების დაახლოებით 4,6%-იან ვარდნას ნიშნავს. 2024 წელი ლარმა 2,8068-ზე დაასრულა და მას შემდეგ მყარდება.
რეკორდები
- ლარის ყველაზე სუსტი ნიშნული. 1 დოლარზე 3,4842 ლარი 2020 წლის 27 მარტს; მეორე ყველაზე სუსტი ნიშნული 2021 წლის 28 აპრილის 3,4548 იყო.
- ყველაზე ძლიერი მცურავი კურსის პირობებში. 1 დოლარზე 1,396 ლარი 2008 წლის 26 ივლისს.
- ყველაზე ძლიერი ოფიციალურ მონაცემებში. 1 დოლარზე 1,23 ლარი 1995 წლის 30 დეკემბრიდან 1996 წლის 12 იანვრამდე, როცა კურსი რეგულირებადი იყო.
- ევროს მიმართ. ყველაზე ძლიერი 2001 წლის 7 ივლისს (1,7275), ყველაზე სუსტი 2021 წლის 30 აპრილს (4,1818).
- უახლესი. 1 დოლარზე 2,5982 ლარი, მოქმედებს 2026 წლის 17 ოქტომბრიდან და 2023 წლის ივლისის შემდეგ ყველაზე ძლიერი ნიშნულია; 2026 წლის 20 ოქტომბრისთვის გამოქვეყნებული კურსი 2,5979 იყო.
როგორ დგინდება ოფიციალური კურსი
დოლარის ოფიციალური კურსი გამოითვლება, როგორც ბანკებს შორის Bloomberg-ის სავაჭრო პლატფორმაზე წინა 24 საათის განმავლობაში, 16:30-მდე, შესრულებული ვაჭრობის შეწონილი საშუალო. ეროვნული ბანკი მას ყოველ სამუშაო დღეს 17:00-მდე აქვეყნებს და ის მომდევნო დღიდან მოქმედებს; პარასკევს დადგენილი კურსი შაბათ-კვირასაც ვრცელდება. სხვა ვალუტების კურსები დოლარის გავლით გამოითვლება. სწორედ ოფიციალური კურსი გამოიყენება გადასახადების, საბაჟო გადასახდელებისა და ოფიციალური მოსაკრებლებისთვის; ბანკები ფულს საკუთარი კურსებით ცვლიან.
ეროვნული ბანკი 2009 წლიდან ინფლაციის თარგეტირების რეჟიმს მისდევს და კურსს თავისუფლად ცურვის საშუალებას აძლევს. 2009 წლის 25 მაისიდან ის ბაზარზე მხოლოდ სავალუტო აუქციონების მეშვეობით ერევა, 2022 წელს კი განაცხადა, რომ მისი მიზანი „არ არის და არ შეიძლება იყოს გაცვლითი კურსის კონკრეტულ დონეზე დაფიქსირება“. ინტერვენციებს ბანკი ზედმეტი რყევების დასაწყნარებლად და რეზერვების დასაგროვებლად იყენებს. კურსის პროგნოზს ის არ აქვეყნებს, 2018 წელს კი ექსპერტებს დაუსაბუთებელი პროგნოზებისგან თავის შეკავებისკენ მოუწოდა.
ლარი ევროს მიმართ
ეროვნული ბანკის ევროს რიგი 2001 წლის 5 მაისით იწყება, როცა 1 ევრო 1,8408 ლარი ღირდა. ევროს მიმართ ლარი ყველაზე ძლიერი 2 თვის შემდეგ იყო, 2001 წლის 7 ივლისს (1,7275), ყველაზე სუსტი კი 2021 წლის 30 აპრილს (4,1818), როცა ძლიერი ევრო დაემთხვა ლარს, რომელიც პანდემიის შემდეგ ჯერ კიდევ აღდგენის პროცესში იყო. 2022 წლიდან ევროსთან ლარის საუკეთესო ნიშნული 2022 წლის 4 ნოემბრის 2,6760 იყო. 2026 წელს ლარი ევროს მიმართ უფრო მეტად გამყარდა, ვიდრე დოლარის მიმართ: 2025 წლის ბოლოს დაფიქსირებული 3,1737-დან 2026 წლის 17 ოქტომბრის 2,9274-მდე, ანუ დაახლოებით 8,4%-ით, დოლართან კი დაახლოებით 3,7%-ით. ამიტომ მყიდველს, რომელიც დოლარში შეფასებულ ბინას ევროს დანაზოგით აფინანსებს, ერთის ნაცვლად 2 გაცვლითი კურსი ეხება, ისინი კი ყოველთვის ერთი მიმართულებით არ მოძრაობს.
ლარი სხვა მყიდველების ვალუტების მიმართ
| ვალუტა | ლარი | ერთეულზე |
|---|---|---|
| აშშ დოლარი | 2,5982 | 1 |
| ევრო | 2,9274 | 1 |
| გირვანქა სტერლინგი | 3,4676 | 1 |
| ისრაელის შეკელი | 8,4114 | 10 |
| არაბეთის გაერთიანებული საამიროების დირჰამი | 7,0738 | 10 |
| რუსული რუბლი | 3,0935 | 100 |
| თურქული ლირა | 0,0525 | 1 |
| აზერბაიჯანული მანათი | 1,5284 | 1 |
| სომხური დრამი | 7,1823 | 1 000 |
| ყაზახური ტენგე | 0,5741 | 100 |
| უკრაინული გრივნა | 0,5791 | 10 |
| ჩინური იუანი | 3,8854 | 10 |
არსებობს პროგნოზი?
ეროვნული ბანკისგან - არა. საბანკო ანალიტიკოსებიდან TBC Capital-მა 2026 წლის ივლისში დაწერა, რომ 2026 წლის ბოლოსთვის 1 დოლარზე 2,60-დან 2,65 ლარამდე კურსს ელოდა და რომ ლარი კვლავ თავისი წონასწორული დონის ქვემოთ რჩებოდა; ოქტომბრის შუა რიცხვებისთვის კურსი ამ დიაპაზონზე უკვე ძლიერი იყო. უკეთესი ორიენტირი ისტორიაა: ლარი ხანგრძლივი პერიოდების განმავლობაში ვიწრო დერეფანში რჩებოდა, შოკის დადგომისას კი რამდენიმე კვირაში მეხუთედით ან მეტით იცვლებოდა.
რას ნიშნავს ეს ისტორია მყიდველისთვის
$100 000-ად შეფასებული ბინა 2014 წლის ბოლოს კურსით 186 360 ლარი ღირდა, 2020 წლის ბოლოს კურსით კი 327 660 ლარი, ანუ ერთი და იმავე დოლარის ფასის პირობებში სხვაობა 76% იყო. მყიდველისთვის, რომლის დანაზოგიც დოლარშია, ამას მნიშვნელობა არ ჰქონდა; ლარში შემოსავლის მქონესთვის კი ყველაფერი შეცვალა. გადასახადები, ნოტარიუსისა და რეესტრის მოსაკრებლები და ქონების გადასახადის ზღვრები ლარშია, ისევე როგორც გაყიდვიდან მიღებული მოგება, ამიტომაც შესყიდვის დღის გაცვლითი კურსი მოგვიანებით მნიშვნელოვანი ხდება. ხელშეკრულების მხარეს ჩვენი გვერდი დოლარით თუ ლარით გადახდის შესახებ განიხილავს.
დასამატებელია გუნდის მიერ: ვეძებთ ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებულ წლიურ საშუალოებს, რომ ჩვენი გამოთვლა ჩავანაცვლოთ, ასევე ბანკის მიერ დასახელებულ მიზეზებს 2016 და 2019 წლების ცვლილებებისთვის.
ოფიციალური კურსის გამოყენება ნაბიჯ-ნაბიჯ
იპოვეთ საჭირო თარიღი
შესყიდვის, გადახდის ან გაყიდვის დღე.
მოიძიეთ ოფიციალური კურსი
ამ თარიღისთვის გამოიყენეთ ეროვნული ბანკის ვებგვერდი.
შეინახეთ ასლი
ეკრანის ანაბეჭდი ან ამობეჭდილი ვერსია ხელშეკრულებასთან ერთად შეინახეთ.
შეადარეთ თქვენს ბანკს
შეამოწმეთ, რა სხვაობას (სპრედს) იყენებს თქვენი ბანკი იმ დღეს.
გაითვალისწინეთ რყევები
ივარაუდეთ, რომ კურსი რამდენიმე თვეში მეხუთედით შეიძლება შეიცვალოს.
რისკები და გამონაკლისები
- უეცარი შოკები. ლარი რამდენჯერმე რამდენიმე კვირაში 20%-ით ან მეტით დაეცა.
- პოლიტიკური მოვლენები. 2024 წელმა აჩვენა, რომ შიდა პოლიტიკას კურსის შეცვლა შეუძლია.
- ხარჯები ლარში. ლარის გამყარებისას მოსაკრებლები და გადასახადები დოლარში გადაანგარიშებით იზრდება.
- ოფიციალური პროგნოზი არ არსებობს. ბანკების პროგნოზებს მოვლენები შეიძლება სწრაფად გაუსწროს.
- ბანკების სპრედები. კომერციული კურსები ოფიციალურისგან განსხვავდება.
ხშირი კითხვები
როდის შემოიღეს ლარი?
1995 წლის 25 სექტემბერს; ერთადერთ კანონიერ გადამხდელობის საშუალებად ის 1995 წლის 2 ოქტომბერს იქცა.
რა იყო ლარის ყველაზე დაბალი ნიშნული დოლართან?
2020 წლის 27 მარტს 1 დოლარი 3,4842 ლარი ღირდა.
რა იყო ყველაზე ძლიერი ნიშნული?
მცურავი კურსის პირობებში 2008 წლის 26 ივლისს 1 დოლარზე 1,396 ლარი.
რა არის კურსი 2026 წლის ოქტომბერში?
1 დოლარზე 2,5982 ლარი და 1 ევროზე 2,9274 ლარი, მოქმედებს 2026 წლის 17 ოქტომბრიდან.
მიბმულია ლარი სხვა ვალუტაზე?
არა; ის მცურავია, ეროვნული ბანკი კი ბაზარზე მხოლოდ აუქციონების მეშვეობით ერევა.
რამ გამოიწვია 2020 წლის ვარდნა?
ეროვნული ბანკის თქმით, მოგზაურობის შეზღუდვების შემდეგ უცხოელი ტურისტების დაკარგვამ.
აქვეყნებს ეროვნული ბანკი ლარის პროგნოზს?
არა; TBC Capital 2026 წლის ბოლოსთვის 2,60-დან 2,65-მდე კურსს ელოდა.
სად ვიპოვო ოფიციალური კურსი კონკრეტული თარიღისთვის?
საქართველოს ეროვნული ბანკის ვებგვერდზე, სადაც ყოველი დღისთვის მოქმედი კურსია მითითებული.
წყაროები
- ოფიციალური გაცვლითი კურსები თარიღების მიხედვით, საქართველოს ეროვნული ბანკი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- საქართველო ლარის 30 წლისთავს აღნიშნავს, საქართველოს ეროვნული ბანკი, 2025 წლის 30 მაისი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- ინფლაციის თარგეტირება, საქართველოს ეროვნული ბანკი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- ინტერვენციები სავალუტო აუქციონების მეშვეობით, საქართველოს ეროვნული ბანკი, 2009 წლის 26 მაისი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- განცხადება გაცვლითი კურსის პოლიტიკის შესახებ, საქართველოს ეროვნული ბანკი, 2022 წლის 6 სექტემბერი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- განცხადება გაცვლითი კურსის პროგნოზების შესახებ, საქართველოს ეროვნული ბანკი, 2018 წლის 6 ნოემბერი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- სავალუტო ბაზარი და ოფიციალური კურსი, საქართველოს ეროვნული ბანკი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- განცხადება გაცვლითი კურსის კორექციის შესახებ, საქართველოს ეროვნული ბანკი, 2008 წლის 10 ნოემბერი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- პრესრელიზი 99/34 საქართველოს შესახებ, საერთაშორისო სავალუტო ფონდი, 1999 (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- პრესრელიზი 08/328 საქართველოს შესახებ, საერთაშორისო სავალუტო ფონდი, 2008 წლის დეკემბერი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- ლარი 1999 წლის შემდეგ ყველაზე სუსტ ნიშნულზეა, Civil Georgia, 2015 წლის 28 აპრილი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- ლარი სავაჭრო პარტნიორი ქვეყნების ვალუტებთან შედარებით, FactCheck Georgia, 2016 წლის 11 იანვარი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- ლარი 2016 წელს, JAMnews (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- ლარი რეკორდულ მინიმუმთან ახლოს, Civil Georgia, 2021 წლის 30 მარტი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- ფულადი გადარიცხვები და ძლიერი ლარი 2022 წელს, JAMnews, 2023 წლის 17 იანვარი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- ლარი ევროკავშირთან მოლაპარაკებების შეჩერების შემდეგ, Interfax, 2024 წლის 4 დეკემბერი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- რეზერვები 2026 წლის სექტემბრის ბოლოს (ეროვნული ბანკის მონაცემები), Interfax, 2026 წლის 12 ოქტომბერი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
- TBC Capital-ის მაკროეკონომიკური მიმოხილვა, Georgia Today, 2026 წლის 31 ივლისი (ნანახია 2026 წლის 19 ოქტომბერი)
ცვლილებების ისტორია
- - მონაცემების გვერდი გამოქვეყნდა საქართველოს ეროვნული ბანკის 1995 წლიდან ყოველდღიური ოფიციალური კურსების, ეროვნული ბანკისა და საერთაშორისო სავალუტო ფონდის განცხადებებისა და მედიის პუბლიკაციების საფუძველზე.