ოჯახის წევრები და საქართველოს ბინადრობის ნებართვა ქონებით

თქვენი ოჯახიდან ვის შეუძლია საქართველოში ცხოვრება თქვენი ქონების საფუძველზე?

უძრავ ქონებაზე დაფუძნებული გზა თავიდანვე ოჯახების გათვალისწინებით არის ჩამოყალიბებული. „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 15(j) მუხლი მოკლევადიან ბინადრობის ნებართვას ანიჭებს ქონების მესაკუთრეს და, იმავე წინადადებაში, მესაკუთრის მეუღლესა და შვილს ან შვილებს. ამიტომ $150 000-ზე მეტი ღირებულების ერთ ქონებას შეუძლია მთელი ოჯახის „ტარება“: მესაკუთრის, მისი მეუღლისა და მათი შვილების, რომელთაგან თითოეული საკუთარ, ცალკე ნებართვას იღებს. სხვა სიტყვებით, ოჯახს არ სჭირდება იმდენი ქონება, რამდენი წევრიც ჰყავს: საკმარისია ერთი ქონება, რომელიც ზღვარს აღემატება, ხოლო ოჯახის წევრები მას მესაკუთრის მეშვეობით ეყრდნობიან.

ის, რასაც ეს წინადადება არ ახსენებს, არანაკლებ მნიშვნელოვანია. მასში არ არის დასახელებული მშობლები, და-ძმები, შვილიშვილები ან პარტნიორი, რომელთანაც ქორწინება რეგისტრირებული არ არის. ეს ნათესავები საქართველოდან გარიყულები არ არიან, მაგრამ მათ საკუთარი, დამოუკიდებელი საფუძველი სჭირდებათ, და სწორი საფუძვლის შერჩევა გადმოსვლამდე უარის თქმას აგაცილებთ. ამ გვერდზე ოჯახის თითოეულ წევრს რიგრიგობით განვიხილავთ, შემდეგ კი გადავდივართ საბუთებზე, განცხადებების თანმიმდევრობაზე, მთელი ოჯახის ხარჯებზე და იმ სიტუაციებზე, როდესაც ოჯახის წევრის ნებართვა წყდება.

რომელ ნათესავებზე ვრცელდება ნებართვა და რა საფუძვლით?

საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა, რომელიც $300 000-ზე მეტი ღირებულების ქონებაზე ან არანაკლებ $300 000-ის ინვესტიციაზე გაიცემა, ოჯახს უფრო ფართოდ მოიცავს. 15(h) მუხლი ვრცელდება მეუღლეზე, არასრულწლოვან შვილზე, სრულ კმაყოფაზე მყოფ რჩენის მიმღებ პირზე ან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირზე და სრულ კმაყოფაზე მყოფ პირზე, რომელიც ქმედუუნაროდ არის აღიარებული. თუ თქვენს ოჯახში არის სრულწლოვანი ნათესავი, რომელიც თქვენზეა დამოკიდებული, ქონების ყიდვამდე ეს ორი გზა ყურადღებით შეადარეთ ერთმანეთს, რადგან შეძენის შემდეგ არჩევანი უკვე ქონების ღირებულებით იქნება შეზღუდული; პირობები დეტალურად აღწერილია ჩვენს საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის გზამკვლევში.

რას გულისხმობს კანონი „ოჯახის წევრში“?

კანონის მე-2 მუხლი ოჯახის წევრს, მთლიანად ამ კანონის მიზნებისთვის, ასე განმარტავს: უცხოელის მეუღლე და არასრულწლოვანი შვილი, ან სრულ კმაყოფაზე მყოფი არასრულწლოვანი, რჩენის მიმღები ან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი და უცხოელის მეურვეობის ან მზრუნველობის ქვეშ მყოფი პირები, ასევე არასრულწლოვანი უცხოელის მშობელი. ეს განმარტება, სხვა შემთხვევებთან ერთად, გამოიყენება 15(c) მუხლით გათვალისწინებული ოჯახის გაერთიანების მიზნით ბინადრობის ნებართვისთვის, რომელიც გაიცემა ბინადრობის ნებართვის მქონე უცხოელის ოჯახის წევრებზე.

აქედან ორი პრაქტიკული დასკვნა გამომდინარეობს. პირველი: „არასრულწლოვანი უცხოელის მშობელი“ ნიშნავს იმ ბავშვის მშობელს, რომელიც თავად არის უცხოელი, და არა სრულწლოვანი მესაკუთრის მშობელს; ეს ფორმულირება მესაკუთრის საკუთარ დედასა თუ მამას გზას არ უხსნის. მეორე: ოჯახის გაერთიანება ცალკე ნებართვაა, საკუთარი პირობებით. სააგენტოს მიერ მისთვის გამოქვეყნებულ სიაში შედის შემოსავლის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელიც აჩვენებს საარსებო მინიმუმის სულ მცირე ორმაგ ყოველთვიურ შემოსავალს, ან იმავე ოდენობის თანხას საბანკო ანგარიშზე. ეს გზა ნებართვის მფლობელთა ზოგიერთი ნათესავისთვის გამოდგება, მაგრამ ის ქონებაზე დაფუძნებული ნებართვის გაგრძელება არ არის: მას საკუთარი საბუთები და საკუთარი, ცალკე გადაწყვეტილება აქვს. ამიტომ, თუ ოჯახის რომელიმე წევრისთვის ამ გზას განიხილავთ, მისი პირობები ცალკე შეამოწმეთ და ნუ ჩათვლით, რომ ისინი ქონებაზე დაფუძნებული ნებართვის პირობებს ემთხვევა.

რა შეუძლიათ ამის ნაცვლად თქვენს მშობლებს?

მშობლებს, რომელთაც საქართველოში ხანგრძლივი პერიოდების გატარება სურთ, სამი რეალისტური გზა აქვთ, და მათთვის სწორი არჩევანი დამოკიდებულია მათ მოქალაქეობაზე, მათ შესაძლებლობებზე და იმაზე, რამდენ ხანს გეგმავენ აქ დარჩენას.

• უვიზო ერთი წელი. საქართველოს უვიზო სია მოიცავს, მათ შორის, ევროკავშირის ქვეყნებს, გაერთიანებულ სამეფოს, აშშ-ს, ისრაელს, რუსეთს, უკრაინას, ყაზახეთს, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს, საუდის არაბეთს, ქუვეითს, კატარს, ბაჰრეინსა და ომანს; ამ ქვეყნების მოქალაქეებს საქართველოში დარჩენა შემოსვლიდან სრული ერთი წლის განმავლობაში შეუძლიათ. ბევრი ოჯახისთვის ეს ხანგრძლივ სტუმრობებს ყოველგვარი ნებართვის გარეშე ფარავს, ისე, რომ მშობლებს არც საბუთების შეგროვება სჭირდებათ და არც სააგენტოსთვის მიმართვა.
• საკუთარი ქონება. მშობელი, რომელიც საქართველოში $150 000-ზე მეტი ღირებულების არასასოფლო-სამეურნეო ქონებას ფლობს, მოკლევადიან ნებართვას საკუთარი უფლებით იღებს. ოჯახს შეუძლია ქონება სწორედ ამ მიზნით მშობლის სახელზე დაარეგისტრიროს. ამ შემთხვევაში მშობელი თავად ხდება მესაკუთრე და ნებართვას არა როგორც ოჯახის წევრი, არამედ როგორც მესაკუთრე იღებს.
• კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძველი. კანონი სხვა საფუძვლებსაც ჩამოთვლის, დაწყებული მუშაობით და დამთავრებული განსაკუთრებული შემთხვევებით. რომელი მათგანი შეესაბამება პენსიაზე გასულ მშობელს, ეს იურისტთან გასარკვევი კითხვაა, მშობლის საბუთებით ხელში.

რა საბუთები სჭირდება ოჯახის თითოეულ წევრს?

სააგენტო მოკლევადიანი ნებართვის მფლობელის მეუღლისა და შვილებისთვის ცალკე სიას აქვეყნებს. ოჯახის თითოეული წევრი საკუთარ განცხადებას წარადგენს და მას ურთავს: განცხადების ფორმას; საკუთარი სამგზავრო დოკუმენტის ასლს; საქართველოში საკუთარი კანონიერი ყოფნის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლს; მესაკუთრის ბინადრობის ნებართვის ასლს; ნათესაობის დამადასტურებელ დოკუმენტს; 3 x 4 ზომის ფერად ფოტოსურათს ელექტრონული ფორმით; და მოსაკრებლის გადახდის დამადასტურებელ დოკუმენტს. სრული სია, თითოეულ პუნქტზე შენიშვნებით, მოცემულია ჩვენს საბუთების საკონტროლო სიაში.

პროცედურის წესის თანახმად, ნათესაობის დამადასტურებელი დოკუმენტი შეიძლება იყოს დაბადების, ქორწინების, მამობის დადგენის ან შვილად აყვანის მოწმობა, ანდა დოკუმენტი მეურვის ან მზრუნველის დანიშვნის შესახებ. საზღვარგარეთ გაცემულ მოწმობებს სჭირდება აპოსტილი ან ლეგალიზაცია და დამოწმებული ქართული თარგმანი. ბავშვის შემთხვევაში, ამ ნებართვისთვის ერთ მშობელს შეუძლია განცხადების შეტანა მეორის თანხმობის გარეშე; თუ ბავშვის სახელით განცხადებას სხვა პირი მინდობილობით შეიტანს, საჭიროა ორივე მშობლის თანხმობა. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაშინ, როდესაც ოჯახი საბუთების ჩაბარებას წარმომადგენელს ავალებს, რადგან თანხმობის მომზადებას დამატებითი დრო სჭირდება.

რა თანმიმდევრობით უნდა შეიტანოს ოჯახმა განცხადებები?

რადგან ოჯახის თითოეული წევრის სიაში მესაკუთრის ბინადრობის ნებართვის ასლია, პირველი განცხადებას მესაკუთრე შეიტანს, ოჯახი კი მას მოჰყვება მას შემდეგ, რაც მესაკუთრის ნებართვა გაიცემა. ამ თანმიმდევრობას თავისი ფასი აქვს დროის სახით, და ეს დრო ყველას კანონიერი ყოფნის ვადაში უნდა ჩაეტიოს. ოჯახი, რომელიც საქართველოში ერთად შემოვიდა უვიზო რეჟიმით, ერთ საერთო ვადაზეა დამოკიდებული, რომელიც ყველასთვის ერთდროულად ითვლება, ხოლო პროცედურის წესი მოითხოვს, რომ განცხადებები კანონიერი ყოფნის ვადის ამოწურვამდე არანაკლებ 40 კალენდარული დღით ადრე შევიდეს. მესაკუთრის განცხადება იმდენად ადრე დაგეგმეთ, რომ ოჯახის განცხადებებმა, რომლებიც მესაკუთრის შესახებ გადაწყვეტილების შემდეგ შედის, ეს ზღვარიც დაიცვას.

1. მესაკუთრე შეიტანს განცხადებას

   ქონების დოკუმენტებითა და შეფასების დასკვნით. ყველაზე სწრაფი განხილვა ამოკლებს ლოდინს, სანამ ოჯახი განცხადებას შეიტანს.

   გადაწყვეტილება 30-ე, მე-20 ან მე-10 კალენდარულ დღემდე, 300, 450 ან 600 ლარად

2. ოჯახის საბუთები პარალელურად მზადდება

   ქორწინებისა და დაბადების მოწმობები აპოსტილით მოწმდება ან ლეგალიზდება და ითარგმნება, სანამ მესაკუთრის განცხადება განხილვის პროცესშია.

   დამოკიდებულია გამცემ ქვეყანაზე

3. ოჯახის წევრები შეიტანენ განცხადებებს

   თითოეული მესაკუთრის ახალი ნებართვის ასლით და საკუთარი მოსაკრებლით.

   თითოეულ განცხადებას საკუთარი მოსაკრებელი და საკუთარი გადაწყვეტილება აქვს

რა ჯდება ეს ოთხსულიანი ოჯახისთვის?

ავიღოთ მესაკუთრე, მისი მეუღლე და ორი შვილი, რომლებიც ყველა სტანდარტული სისწრაფით შეიტანს განცხადებას. სააგენტოს 300-ლარიანი მოსაკრებელი თითოეულ განცხადებაზე ცალკე იხდება, ანუ ოთხი განცხადება ოთხ მოსაკრებელს ნიშნავს, ამიტომ ოჯახი სახელმწიფო მოსაკრებლებში ჯამში 1 200 ლარს იხდის, რაც ოფიციალური კურსით, 2,624 ლარი დოლარზე, დაახლოებით $457-ია. ყველაზე სწრაფი განხილვისას, თითოეულზე 600 ლარის შემთხვევაში, ჯამი 2 400 ლარია, ანუ დაახლოებით $915. ეს მხოლოდ სააგენტოს მოსაკრებლებია. თარგმანების, აპოსტილების, შეფასებისა და ნებისმიერი იურიდიული დახმარების საფასური ცალკე ეხდება იმას, ვინც ამ მომსახურებას გაწევს, ხოლო შეფასება მხოლოდ ერთხელ არის საჭირო, მესაკუთრის ქონებისთვის, და ოჯახის წევრების რაოდენობასთან ერთად არ იზრდება.

როდის წყდება ოჯახის წევრის ნებართვა?

ოჯახის წევრის ნებართვა მესაკუთრის ნებართვას ეყრდნობა და დამოუკიდებლად, მისგან განცალკევებით, არ არსებობს. როდესაც მესაკუთრის საკუთრების უფლება ქონებაზე წყდება, მოკლევადიანი ნებართვა 21(11) მუხლის საფუძველზე წყდება, და ის ნებართვები, რომლებიც მას ეყრდნობა, ასევე კარგავს საფუძველს. განქორწინება მეუღლისთვის იმავე ტიპის კითხვას ბადებს, რადგან საფუძველი მესაკუთრესთან ქორწინებაა; ეს კითხვა იურისტთან უნდა განიხილოთ ნებისმიერ ცვლილებამდე. შვილების შემთხვევაში შესამოწმებელი მომენტი დაბადების დღეა: სანამ ბავშვი 18 წლის გახდება, იკითხეთ, როგორ იმოქმედებს ეს ცვლილება მომდევნო გაგრძელებაზე. სამივე შემთხვევაში წესი ერთია: ცვლილება ჯერ იურისტთან განიხილეთ და მხოლოდ შემდეგ მიიღეთ გადაწყვეტილება, რადგან ოჯახის წევრების ნებართვები სწორედ ამ ფაქტებს ეყრდნობა.

რისკები და გამონაკლისები

• ვარაუდი, რომ მშობლებიც შედიან. ისინი 15(j) მუხლში დასახელებული არ არიან; მათი აქ ყოფნა საკუთარ საფუძველზე დაგეგმეთ, მაგალითად, ზემოთ აღწერილი სამი გზიდან ერთ-ერთით.
• ოჯახის განცხადებების შეტანა მესაკუთრემდე. ოჯახის სიაში მესაკუთრის ნებართვის ასლი არის საჭირო, ასე რომ, სანამ ეს ნებართვა არ არსებობს, ოჯახის პაკეტი სრული ვერ იქნება.
• კანონიერი ყოფნის ვადის ამოწურვა. განცხადებების ორ რაუნდს დრო სჭირდება; დაიწყეთ იმდენად ადრე, რომ ორივესთვის საკმარისი დრო დარჩეს.
• სახელები, რომლებიც ერთმანეთს არ ემთხვევა. ბავშვის სახელი, რომელიც პასპორტსა და დაბადების მოწმობაში სხვადასხვაგვარად არის დაწერილი, შეიძლება ოჯახის საბუთების პაკეტის შეჩერების მიზეზი გახდეს.
• ცვლილებები ოჯახში ან ქონებასთან დაკავშირებით. ქონების გაყიდვამ, განქორწინებამ ან ბავშვის 18 წლის შესრულებამ შეიძლება საფუძველი შეცვალოს; ეს შეამოწმეთ წინასწარ, ცვლილებამდე, და არა მოგვიანებით, როდესაც ნებართვის საფუძველი უკვე შეიცვალა.

ხშირი კითხვები

შეიძლება, რომ მესაკუთრე ჩემი მეუღლე იყოს, მე კი ოჯახის წევრი?

დიახ. ნებართვა მას მიჰყვება, ვისაც ქონებაზე საკუთრების უფლება აქვს; მეორე მეუღლე განცხადებას მესაკუთრის მეუღლის სტატუსით შეიტანს. მთავარია, რომ საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ სწორედ ის მეუღლე იყოს რეგისტრირებული, ვინც ძირითად განცხადებას წარადგენს.

სჭირდება თუ არა საქართველოში დაბადებულ ბავშვს კანონიერი ყოფნის დამადასტურებელი დოკუმენტი?

პროცედურის წესი საქართველოში დაბადებულ 6 თვემდე ასაკის უცხოელ ბავშვს ათავისუფლებს კანონიერი ყოფნის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენისგან, თუ ბავშვს განცხადების შეტანამდე საქართველო არ დაუტოვებია.

შეუძლიათ თუ არა ჩემს შვილებს ამ ნებართვებით სკოლაში სიარული?

ნებართვა საქართველოში ცხოვრების უფლებას იძლევა. ჩარიცხვის შესახებ გადაწყვეტილებას სკოლა იღებს, რომელიც საკუთარ საბუთებსა და პირობებს ადგენს, ამიტომ საჭირო საბუთების ჩამონათვალი უშუალოდ არჩეულ სკოლაში დააზუსტეთ.

სჭირდებათ თუ არა ოჯახის წევრებს საკუთარი შეფასება?

არა. შეფასება მესაკუთრის ქონებას ეხება და წარედგინება ერთხელ, მესაკუთრის განცხადებასთან ერთად. ოჯახის წევრების სიაში შეფასების დასკვნა საერთოდ არ შედის; მათ ნაცვლად მესაკუთრის ნებართვის ასლი და ნათესაობის დამადასტურებელი დოკუმენტი წარედგინება.

შეუძლია თუ არა ოჯახის წევრს ამ ნებართვით მუშაობა?

ბინადრობის ნებართვა და მუშაობის უფლება ერთმანეთისგან განცალკევებულია: პირველი ცხოვრების უფლებას ეხება, მეორე კი ანაზღაურებად საქმიანობას. 2026 წლის 1 მარტიდან უცხოელთა უმეტესობას ანაზღაურებად სამუშაოზე დაწყებამდე შრომით საქმიანობაზე ნებართვა სჭირდება.

საკმარისია თუ არა რელიგიური ქორწინება?

სააგენტოს სჭირდება ქორწინების დამადასტურებელი დოკუმენტი ისეთი ფორმით, რომლის მიღებაც მას შეუძლია, ლეგალიზებული და თარგმნილი, თუ ქორწინება საზღვარგარეთ დარეგისტრირდა. აკმაყოფილებს თუ არა მოთხოვნას ქორწინების კონკრეტული დოკუმენტი, ეს კითხვა იურისტთან ერთად უნდა გადაწყვიტოთ განცხადების შეტანამდე.

ოჯახის თითოეული წევრის ნებართვა მესაკუთრის ნებართვასთან ერთად გრძელდება; იხილეთ ყოველწლიური განახლება. მთელი გზა აღწერილია ქონებით ბინადრობის ნებართვის სრულ გზამკვლევში.

წყაროები

1. „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი (მუხლები 2, 15 და 21), კონსოლიდირებული ვერსია 2026 წლის 25 ივნისის მდგომარეობით, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 12 ოქტომბერი)
2. მიგრაცია და ბინადრობის ნებართვები: მოკლევადიანი, საინვესტიციო და ოჯახის გაერთიანების მიზნით ბინადრობის ნებართვები, „სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო“ (ნანახია 2026 წლის 12 ოქტომბერი)
3. მთავრობის №520 დადგენილება ბინადრობის ნებართვების გაცემის წესის შესახებ (მე-3 და მე-4 მუხლები), კონსოლიდირებული ვერსია 2026 წლის 26 აგვისტოს მდგომარეობით, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 12 ოქტომბერი)
4. მთავრობის №255 დადგენილება უვიზო შემოსვლის შესახებ, კონსოლიდირებული ვერსია 2026 წლის 24 თებერვლის მდგომარეობით, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (ნანახია 2026 წლის 11 ოქტომბერი)
5. Lari strengthens in July too, GBC, 2026 წლის 4 აგვისტო, საქართველოს ეროვნული ბანკის ოფიციალურ კურსებზე დაყრდნობით (ნანახია 2026 წლის 12 ოქტომბერი)

ცვლილებების ისტორია

• 12 ოქტომბერი, 2026 - განმარტება გამოქვეყნდა კანონის მე-2 და მე-15 მუხლების, სააგენტოს მიერ ოჯახის წევრებისთვის გამოქვეყნებული საბუთების ჩამონათვალისა და მთავრობის №520 დადგენილების საფუძველზე; მას პარტნიორი იურისტი ამოწმებს.