რას შეიძლება ნიშნავდეს „ენერგოეფექტური“ ბინისთვის საქართველოში?
ქართულ სარეკლამო მასალებში „ენერგოეფექტური“ და „ეკო“ მარკეტინგული სიტყვებია. ბროშურები ეფექტურ მასალებს ან დაბალემისიურ მინას ახსენებს, თუმცა 2026 წლის 3 ნოემბერს თბილისსა და ბათუმში ვერც ერთი განცხადება ვერ ვიპოვეთ, რომელშიც ენერგოეფექტურობის კლასი იყო მითითებული. თავად ფრაზა არაფერს გეუბნებათ ისეთს, რისი გადამოწმებაც შეგეძლოთ.
გაზომვად შინაარსს მას ორი სამართლებრივი აქტი სძენს. 2020 წლის 21 მაისს მიღებული „შენობების ენერგოეფექტურობის შესახებ“ საქართველოს კანონი ქმნის სერტიფიკატებს, რომლებშიც კლასი A-დან G-მდეა. მთავრობის 2021 წლის 13 ივლისის №354 დადგენილება ზღუდავს სითბოს დანაკარგს კედლების, სახურავებისა და ფანჯრების გავლით. მყიდველისთვის მათ ერთი თარიღი აკავშირებს: მშენებლობის ნებართვის განაცხადი 2022 წლის 30 ივნისამდე შევიდა თუ მის შემდეგ.
სინამდვილეში რას გვეუბნება კლასი A-დან G-მდე?
კანონის მე-2 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტი ენერგოეფექტურობის კლასს ასე განმარტავს: „შენობის ენერგოეფექტურობის აღმნიშვნელი, ადვილად აღსაქმელი საზომი, რომელიც გამოხატულია ლათინური ანბანის ასოებით „A“-დან „G“-ის ჩათვლით“. სერტიფიკატმა, რომელშიც ეს კლასი იწერება, შენობის შეფასებული ენერგოეფექტურობა მინიმალური მოთხოვნების მნიშვნელობების გვერდით უნდა აჩვენოს, რათა მესაკუთრემ ან მოიჯარემ გაყიდვის ან გაქირავების შესახებ გადაწყვეტილება მიიღოს, და ასევე გაუმჯობესების ხარჯეფექტური რეკომენდაციები უნდა შეიცავდეს (მუხლი 7(2)). მისი მოქმედების ვადა 10 წელია (მუხლი 7(9)). 2025 წლის 31 დეკემბრიდან კანონი იმ პირებს შორის, ვინც სერტიფიცირება უნდა უზრუნველყოს, „შენობის ნაწილის“, მაგალითად ბინის, მესაკუთრესაც ასახელებს (მუხლი 7(4)-(5)).
რიცხვებში რას ნიშნავს თითოეული ასო, სერტიფიცირების შესახებ მთავრობის აქტს მიენდო (მუხლი 7(1)). ასეთი აქტი მოქმედი ვერ ვიპოვეთ, ამიტომ ვერ გეტყვით, წელიწადში რამდენი კვტ.სთ 1 მ²-ზე აშორებს B კლასს C კლასისგან. ვინც ასეთ ზღვრებს ასახელებს, მათი წყაროც უნდა მიუთითოს.
ვის შეუძლია სერტიფიკატს ხელი მოაწეროს და ვის არა?
სერტიფიცირება მხოლოდ დამოუკიდებელ ექსპერტს შეუძლია (მუხლი 9(1)). კანონი ამ უფლებას არ აძლევს შენობის დამპროექტებელს, დეველოპერს ან მშენებელს, მისი ენერგეტიკული მოწყობილობების მიმწოდებლებს, შენობის მომსახურე კომპანიას და ენერგოდამზოგავი ღონისძიებების შემსრულებლებს (მუხლი 9(6)). დეველოპერის მხარის მიერ ხელმოწერილი სერტიფიკატი კანონის მოთხოვნას ვერ აკმაყოფილებს.
ვინ აკმაყოფილებს მოთხოვნებს, ამას მთავრობის 2025 წლის 8 აპრილის №107 დადგენილება განსაზღვრავს: აკრედიტებული ორგანოს მიერ სერტიფიცირებული ფიზიკური პირები, აკრედიტებული იურიდიული პირები, მსოფლიო ბანკის, EBRD-ისა და მსგავსი პროექტების ექსპერტები, ასევე ევროკავშირის ან OECD-ის ქვეყნებში უფლებამოსილი ორგანოები თუ პირები. 2026 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით განაცხადის შეტანა შეუძლია ნებისმიერს, ვისაც ბოლო 6 წელიწადში სულ მცირე 3 სერტიფიკატი აქვს გაცემული.
ექსპერტი თითოეულ სერტიფიკატს სამინისტროს 10 სამუშაო დღეში უნდა წარუდგინოს, სამინისტრო კი მას რეესტრში 5 სამუშაო დღეში შეიტანს (მუხლი 10(5)-(6)). კანონის თანახმად, ექსპერტების სია სამინისტროს ვებგვერდზე ქვეყნდება (მუხლი 9(5)), თუმცა 2026 წლის 3 ნოემბერს ინტერნეტში ვერც სია ვიპოვეთ და ვერც რეესტრი. ექსპერტს რეგისტრაციის დამადასტურებელი დოკუმენტი მოსთხოვეთ.
უნდა ჩანდეს თუ არა კლასი გაყიდვის ან ქირავნობის განცხადებაში?
დიახ, თუ სერტიფიკატი არსებობს. როცა სერტიფიცირებული შენობა, მისი ნაწილი ან სერტიფიცირებული ერთეული იყიდება ან ქირავდება, სერტიფიკატში მოცემული კლასი ან ინდიკატორი სარეკლამო განცხადებაში უნდა შევიდეს (მუხლი 7(8)). ამის გამოტოვება მესაკუთრეს 200 ლარი უჯდება, განმეორებისას კი ორმაგი თანხა (მუხლი 15). სერტიფიკატის არქონისთვის დაწესებული ცალკე ჯარიმები ჩვენს გვერდზე მშენებლობის სპეციფიკაცია შეგიძლიათ ნახოთ.
მაშასადამე, განცხადება კლასის გარეშე არაფერს ამტკიცებს, რადგან ვალდებულება მხოლოდ სერტიფიკატის შედგენის შემდეგ ჩნდება. განცხადებას, რომელიც მართლაც წერს „A კლასს“, დამოუკიდებელი ექსპერტის სერტიფიკატი უნდა ამყარებდეს; მის გარეშე ეს მხოლოდ გამყიდველის განცხადებაა.
გაიცემა თუ არა სერტიფიკატები პრაქტიკაში?
ფორმალურად, ახალი შენობებისა და გასაყიდი თუ გასაქირავებელი ბინების სერტიფიცირება 2023 წლის 30 ივნისიდან არის სავალდებულო (მუხლი 20(5)). ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნომ, რომელიც საქართველოს ენერგეტიკულ კანონმდებლობას აკვირდება, 2025 წლის დეკემბერში აღნიშნა, რომ კანონქვემდებარე აქტები გაანგარიშების პროგრამული უზრუნველყოფის, ექსპერტების აკრედიტაციისა და სერტიფიკატების რეესტრის შესახებ არსებობს, ხოლო „დანარჩენი კანონქვემდებარე აქტები, რომლებიც შენობების ენერგოეფექტურობის დირექტივის ახალ მოთხოვნებსაც გადმოიტანს, მომზადებულია, მაგრამ ოფიციალურ მიღებას ელოდება“ (ჩვენი თარგმანით). მისი 2023 წლის ანგარიში სერტიფიცირების წესებს პროექტებს შორის ასახელებდა. 2026 წლის 3 ნოემბერს ოფიციალურ სამართლებრივ ბაზაში მათი შემდგომი მიღების კვალი ვერ ვიპოვეთ, თუმცა ამას ვერ გამოვრიცხავთ.
მეორე კითხვა 2024 წლის 27 ივნისის №4311 კანონიდან მომდინარეობს, რომელიც 2025 წლის 31 დეკემბრიდან მოქმედებს. მისი გარდამავალი მუხლის 2(1) თანახმად, „ამ კანონის მოქმედება“ 2028 წლის 1 იანვრამდე არ ვრცელდება შენობებზე, რომელთა ნებართვის განაცხადი 2022 წლის 30 ივნისამდე შევიდა, გარდა ადმინისტრაციული ორგანოების საკუთრებაში ან სარგებლობაში არსებული შენობებისა. სიტყვასიტყვით თუ წავიკითხავთ, სიტყვებში „ამ კანონის“ თავად №4311 კანონი იგულისხმება, ამიტომ შეჩერებულია მხოლოდ მისი საკუთარი ცვლილებები; არსებული ბინების გაყიდვისას ან გაქირავებისას სერტიფიცირების ვალდებულება (მუხლი 7(3)) არ შეცვლილა. შესაძლებელია უფრო ფართო განმარტებაც; ეს იურისტმა უნდა დაადასტუროს.
რომელი თარიღები განსაზღვრავს თქვენს შენობაზე მოქმედ წესებს?
დეველოპერს ჰკითხეთ, როდის შევიდა მშენებლობის ნებართვის განაცხადი, და არა ის, როდის გაიცა ნებართვა ან როდის დაიწყო სამუშაოები.
| თარიღი | რას აღნიშნავს |
|---|---|
| 2022 წლის 30 ივნისი | №354 დადგენილების ზღვრები სავალდებულოა ამ თარიღის შემდეგ შეტანილი ნებართვის განაცხადებისთვის; უფრო ადრე შეტანილი განაცხადების შენობები 2024 წლის ცვლილებით „არსებულად“ ითვლება |
| 2023 წლის 30 ივნისი | ძალაში შედის სერტიფიცირების ვალდებულებები, მათ შორის გასაყიდი ან გასაქირავებელი ბინებისთვის |
| 2025 წლის 31 დეკემბერი | ძალაში შედის №4311 კანონის ცვლილებები; საყოფაცხოვრებო ტექნიკის ენერგეტიკული ეტიკეტები სავალდებულო ხდება |
| 2026 წლის 31 დეკემბერი | სრულდება გარდამავალი წესი იმის შესახებ, ვის შეუძლია სერტიფიცირება |
| 2027 წლის 30 სექტემბერი | ადმინისტრაციული ორგანოების შენობები, რომელთა განაცხადი ამ თარიღის შემდეგ შევა, თითქმის ნულოვანი ენერგომოხმარების უნდა იყოს |
| 2028 წლის 1 იანვარი | №4311 კანონის ცვლილებები ვრცელდება შენობებზე, რომელთა განაცხადი 2022 წლის 30 ივნისამდე შევიდა |
| 2029 წლის 30 სექტემბერი | ყველა შენობა, რომლის განაცხადი ამ თარიღის შემდეგ შევა, თითქმის ნულოვანი ენერგომოხმარების უნდა იყოს (მუხლი 6) |
თითქმის ნულოვანი ენერგომოხმარების მოთხოვნა არ მოქმედებს იქ, სადაც ის შენობის სასიცოცხლო ციკლის განმავლობაში ხარჯეფექტური არ იქნებოდა, და დღეს გაყიდვაში არსებულ ვერც ერთ ბინაზე ის არ ვრცელდება. თუ დეველოპერი შენობას „თითქმის ნულოვანი ენერგომოხმარების“ შენობას უწოდებს, ჰკითხეთ, რომელი სერტიფიკატი ან გაანგარიშება ადასტურებს ამას.
რამდენად კარგადაა დღეს თბოიზოლირებული ქართული საცხოვრებლები?
ძალიან ცოტა. საქსტატის შინამეურნეობების ენერგომოხმარების კვლევა, რომელიც 2021 წლის 1 მაისიდან 2022 წლის 1 მაისამდე პერიოდს მოიცავს, ეკითხებოდა, თითოეული საცხოვრებლის რომელი ნაწილები იყო თბოიზოლირებული.
| ელემენტი | მთელი საქართველო | ქალაქი |
|---|---|---|
| გარე კედლები | 4,8% | 4,8% |
| ჭერი | 5,2% | 4,6% |
| იატაკი | 4,0% | 3,9% |
| გარე ფანჯრები | 48,0% | 55,3% |
ქალაქებში დაახლოებით 20-დან 1 შინამეურნეობა ცხოვრობდა თბოიზოლირებული კედლების მიღმა, მაშინ როცა ფანჯრები დაახლოებით ნახევარს ჰქონდა იზოლირებული. საცხოვრებელი ფონდი ძველია: შინამეურნეობების 65,1% 1951-1990 წლებში დასრულებულ სახლებში ცხოვრობდა, 2010 წლის შემდეგ დასრულებულში კი 2%-ზე ნაკლები (ცხრილის სტრიქონების ჩვენეული ჯამი).
მსოფლიო ბანკის 2021 წლის მარტის კვლევამ 2019 წლის თებერვლის შუა რიცხვებიდან მარტის დასაწყისამდე შიდა ტემპერატურა ჩაიწერა: შუადღისა და საღამოს საათებში დაახლოებით 18-19 °C, დილის ადრიან საათებში კი დაახლოებით 14 °C. შერჩევის 85%-ს არც კედლის და არც სახურავის თბოიზოლაცია არ ჰქონდა, ხოლო კვლევა აღნიშნავს, რომ განუახლებელ საბჭოთა კორპუსებს გვიანდელ შენობებთან შედარებით „გასათბობად საგრძნობლად მეტი ენერგია სჭირდება“ (ჩვენი თარგმანით). იხილეთ აგრეთვე საბჭოთა კორპუსი თუ ახალი შენობა.
რამდენ სითბოს ზოგავს თანამედროვე გარსი?
ქართული საბჭოთა კორპუსისა და 2010 წლის შემდეგ აშენებული შენობის გაზომილი შედარება ვერ ვიპოვეთ, მხოლოდ მოდელი. თბილისის ურბანული რეგენერაციისა და ენერგოეფექტურობის პროექტის (მეორე ფაზა, დაახლოებით 2020 წელი) ანგარიშში მსოფლიო ბანკმა თბილისის ტიპური 8-სართულიანი კორპუსი მოდელირა, რომელიც 1966 წლიდან გამოიყენება. მისი კედლების U-მაჩვენებელი 1,64 W/m²K-ია, ფანჯრებისა კი 4,57.
რეტროფიტინგის სცენარში კედლები 0,38-მდე, სხვენის გადახურვა 0,30-მდე და ფანჯრები 1,8 W/m²K-მდე მიჰყავთ, რაც ზუსტად №354 დადგენილების ზღვრებია თბილისისთვის, და ემატება ვენტილაცია სითბოს რეკუპერაციით. ეს წყაროზე დაფუძნებული ყველაზე ახლო სურათია ბინისა, რომელიც დღევანდელ მინიმუმზეა აშენებული, მაგრამ მოდელი განახლებულ საბჭოთა კორპუსს აღწერს და არა ახალ შენობას. ჩვენი გაანგარიშებით, ძველი კედელი 1 მ²-ზე დაახლოებით 4,3-ჯერ მეტ სითბოს კარგავს, ვიდრე ზღვარი უშვებს, ძველი ფანჯარა კი დაახლოებით 2,5-ჯერ მეტს.
| მოხმარება | აშენებისას | №354 დადგენილების მნიშვნელობებით |
|---|---|---|
| გათბობა | 147,1 | 51,5 |
| ვენტილაცია | 35,3 | 16,0 |
| ცხელი წყალი | 32,8 | 32,8 |
| სულ, ყველა მოხმარება | 231,7 | 116,1 |
გათბობის საჭიროება დაახლოებით 65%-ით მცირდება. გასათბობი ფართობის 1 მ²-ზე (ანგარიშის ციფრების ჩვენეული გაყოფით) ახალი ფანჯრები წელიწადში დაახლოებით 45 კვტ.სთ-ს ზოგავს, კედლის თბოიზოლაცია დაახლოებით 43-ს, ვენტილაცია დაახლოებით 18-ს, სხვენის თბოიზოლაცია კი დაახლოებით 10-ს. საბაზისო სცენარი სრულ გათბობას გულისხმობს; საქსტატის კვლევაში კი შინამეურნეობების 43,2% 30 მ²-ს ან უფრო ნაკლებ ფართობს ათბობდა.
რას შეიძლება ნიშნავდეს ეს გაზის ანგარიშისთვის?
ჩვენი საკუთარი გაანგარიშება თბილისში 60 მ² ფართობის ბინისთვის, რომელიც მთლიანად გაზის ქვაბით თბება, ყველა საწყისი მონაცემის ჩვენებით:
| ნაბიჯი | საბჭოთა სტანდარტის გარსი | №354 დადგენილების გარსი |
|---|---|---|
| გათბობის საჭიროება 1 მ²-ზე | 147,1 კვტ.სთ | 51,5 კვტ.სთ |
| 60 მ²-ზე | 8 826 კვტ.სთ | 3 090 კვტ.სთ |
| გაზი, 8,83 კვტ.სთ 1 მ³-ზე | დაახლოებით 1 000 მ³ | დაახლოებით 350 მ³ |
| ღირებულება 0,53971 ლარად 1 მ³-ზე | დაახლოებით 540 ლარი | დაახლოებით 189 ლარი |
სხვაობა დაახლოებით 650 მ³ გაზია, ანუ წელიწადში დაახლოებით 350 ლარი (დაახლოებით 135 აშშ დოლარი ეროვნული ბანკის 2026 წლის 3 ნოემბრის 2,5973 ლარიანი კურსით). ცხელ წყალზე თბოიზოლაცია გავლენას არ ახდენს.
შეზღუდვები: 8,83 კვტ.სთ 1 მ³-ზე გაზის მინიმალური თბოუნარიანობაა, ამიტომ ჩვენი მ³ და ლარის ციფრები ზედა ზღვართანაა; მსოფლიო ბანკის მონაცემები მიწოდებულ ენერგიას ასახავს, ამიტომ ქვაბის მარგი ქმედების კოეფიციენტი არ დაგვიმატებია; ძველი ბინების ბევრი მესაკუთრე ნაკლებს იხდის, რადგან უფრო ცივ ოთახებში ცხოვრობს; ხოლო 2026 წლის 28 ოქტომბრის №1903 კანონი შინამეურნეობებისთვის გაზის საფეხურებიან ტარიფებს უშვებს, ამიტომ დიდი მომხმარებლებისთვის ფასები შეიძლება შეიცვალოს (იხილეთ ბინის გათბობა).
ბათუმში დანაზოგი გაცილებით მცირეა: გათბობის სეზონი უფრო მოკლეა, №354 დადგენილება კი იქ უფრო სუსტ კედლებსა და ფანჯრებს უშვებს. ბათუმის ენერგეტიკული კვლევა ვერ ვიპოვეთ, ვერც კონდიციონერების მოხმარების ქართული მონაცემები.
არსებობს თუ არა გრანტები ან მწვანე იპოთეკა ენერგოეფექტური ბინებისთვის?
2026 წლის 3 ნოემბერს ბინის ან ფასადის თბოიზოლაციისთვის ვერც სახელმწიფო და ვერც თბილისის მერიის სუბსიდია ვერ ვიპოვეთ; მერიის სარემონტო პროგრამა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობებისთვის სახურავებს, ლიფტებსა და მილებს მოიცავს, თბოიზოლაციის მიმართულება კი მასში ვერ აღმოვაჩინეთ. ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნომ 2025 წლის დეკემბერში დაწერა, რომ საქართველოს „ამჟამად არ გააჩნია ენერგოსიღარიბის მქონე შინამეურნეობებზე მიმართული ენერგოეფექტურობის ღონისძიებების მხარდაჭერის სპეციალური ფინანსური სქემები“ (ჩვენი თარგმანით). ევროკავშირისა და KfW-ის პროგრამები, რომლებიც ვიპოვეთ, საჯარო შენობებს, მაგალითად სკოლებს, ეხება.
სესხები არსებობს. EBRD-ის მწვანე ეკონომიკის დაფინანსების პროგრამა (GEFF) ქართული პარტნიორი ბანკების, მათ შორის თიბისისა და ProCredit-ის, მეშვეობით 54 მილიონ აშშ დოლარამდე სესხს გასცემს საცხოვრებელ და კომერციულ კლიენტებზე ენერგოეფექტურობისა და განახლებადი ენერგიისთვის. შინამეურნეობებისთვის მოქმედი პირობები ვერ დავადასტურეთ.
თიბისი ბანკსა და საქართველოს ბანკში მწვანე იპოთეკის გამოქვეყნებული ფასდაკლება ვერ ვიპოვეთ. 2021 წლის თებერვალში ProCredit Bank Georgia-მ EDGE-ით სერტიფიცირებული შენობებისთვის „მიმზიდველი პირობები (სტანდარტული -0,5%)“ (ჩვენი თარგმანით) გამოაცხადა; EDGE ნებაყოფლობითი საერთაშორისო მწვანე ნიშანია, რომელიც A-დან G-მდე სერტიფიკატისგან განსხვავდება. ვრცელდება თუ არა ეს დღესაც, ან მოიცავს თუ არა ბინის მყიდველებს, დადასტურებული არ არის. ჰკითხეთ თქვენს ბანკს და ნებისმიერი ფასდაკლება წერილობით მიიღეთ.
რას ამატებს საყოფაცხოვრებო ტექნიკის ენერგეტიკული ეტიკეტები?
2019 წლის 20 დეკემბრის №5688 „ენერგეტიკული ეტიკეტირების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, რომელიც ევროკავშირის 2017/1369 რეგულაციას მიჰყვება, ეტიკეტირების წესები კონდიციონერებზე, მაცივრებზე, სივრცის გამათბობლებზე, ქვაბებსა და წყლის გათბობის კონტურების თბურ ტუმბოებზე 70 კვტ-მდე, წყალგამაცხელებლებზე, ჭურჭლის სარეცხ მანქანებზე, ნათურებსა და სავენტილაციო დანადგარებზე 2025 წლის 31 დეკემბრიდან მოქმედებს (მაგალითად, 2024 წლის ოქტომბრის №330 და №364 დადგენილებები).
თუ დეველოპერი ბინას ქვაბით, კონდიციონერებით ან სავენტილაციო დანადგარით აბარებს, მოითხოვეთ მოდელის დასახელება და მისი ეტიკეტი. ფანჯრები ჩვენ მიერ ნანახ ჩამონათვალებში არ იყო; ფანჯრის სითბოს დანაკარგს მწარმოებლის დეკლარაცია აჩვენებს და არა კანონით დადგენილი ეტიკეტი. როგორ ეპყრობა წესები იმ საქონელს, რომელიც ამ თარიღამდე უკვე მაღაზიებში იყო, ვერ დავადასტურეთ.
რისი შემოწმება შეუძლია მყიდველს ხელმოწერამდე?
სამართლებრივი ელემენტები მოითხოვეთ; ნუ ჩათვლით, რომ ისინი თავისთავად არსებობს. სანამ სერტიფიცირების წესები დაუსრულებელია, შესაძლოა დეველოპერს სერტიფიკატი კეთილსინდისიერად არ ჰქონდეს.
- ნებართვის განაცხადის თარიღი. თუ ის 2022 წლის 30 ივნისის შემდეგ შევიდა, №354 დადგენილების ზღვრები ვრცელდება, 2024 წლის შეჩერება კი არა.
- შეფასება და სერტიფიკატი. მშენებარე ბინისთვის მოითხოვეთ ენერგოეფექტურობის მომავალი შეფასება და ხელშეკრულებაში ჩაწერეთ, რომ სერტიფიკატი ექსპლუატაციაში მიღებისას გაიცემა. თუ ის არ არსებობს, პასუხი დაიფიქსირეთ.
- ხელმომწერი. არა დეველოპერი, მშენებელი, დამპროექტებელი ან მოწყობილობის მიმწოდებელი; ექსპერტს რეგისტრაციის დადასტურება მოსთხოვეთ.
- კლასი განცხადებაში. მოითხოვეთ სერტიფიკატი, რომელსაც ის ეყრდნობა.
- U-მაჩვენებლები დანართში. კედლები, სახურავი და ფანჯრები, ასევე თბოსაიზოლაციო მასალა და მისი სისქე.
- თბოიზოლაცია ობიექტზე. კარკასის დათვალიერებისას შეამოწმეთ, არის თუ არა გარე კედლებზე ფილები ბათქაშის დატანამდე, ასევე აივნის ფილებთან და ფანჯრის ღიობებთან.
- ვენტილაცია. ჰკითხეთ, როგორ შედის სუფთა ჰაერი თითოეულ ოთახში; ბათუმში წაიკითხეთ ტენიანობისა და ობის შესახებ.
- მეორადი ბინის ანგარიშები. მოითხოვეთ გაზისა და ელექტროენერგიის 12 თვის ანგარიშები. საქსტატის მონაცემებით, 2021-22 წლებში ქალაქური შინამეურნეობა წელიწადში 1 345 მ³ გაზსა და 2 002,7 კვტ.სთ-ს მოიხმარდა. ეს ჩვენი რჩევაა და არა კანონიერი უფლება.
ყიდვის შემდეგ იხილეთ, როგორ გადაიფორმოთ კომუნალური ანგარიშები თქვენს სახელზე.
რისკები და გამონაკლისები
- სიტყვა „ეფექტურის“ ნდობა. U-მაჩვენებლების ან სერტიფიკატის გარეშე ეს რეკლამაა.
- ვარაუდი, რომ სერტიფიკატი არსებობს. წესები, რომლებიც სერტიფიკატებს ჩვეულებრივ პრაქტიკად აქცევდა, 2025 წლის დეკემბერში ჯერ კიდევ მიღებას ელოდებოდა.
- სერტიფიკატი არასწორი პირისგან. დეველოპერის მხარის მიერ ხელმოწერილი სერტიფიკატი მუხლი 9(6)-ის მოთხოვნას არ შეესაბამება.
- თარიღების აღრევა. ნებართვაზე, რომლის განაცხადი 2022 წლის 30 ივნისამდე შევიდა, სითბოს დანაკარგის დღევანდელი ზღვრები არ ვრცელდება.
- თბოიზოლაცია ვენტილაციის გარეშე. ჰერმეტული ბინა, რომელშიც სუფთა ჰაერი ვერ შედის, კონდენსატსა და ობს იწვევს.
ხშირი კითხვები
აქვთ თუ არა ქართულ ბინებს ენერგოეფექტურობის კლასი A-დან G-მდე?
კანონი ასეთ კლასს ითვალისწინებს: ის მე-2 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტშია განმარტებული და 10 წლის ვადით მოქმედ სერტიფიკატში იწერება. 2026 წლის 3 ნოემბერს ვერც კლასიანი განცხადება ვიპოვეთ და ვერც გამოქვეყნებული ზღვრები კლასებისთვის.
ვალდებულია თუ არა გამყიდველი ენერგოეფექტურობის სერტიფიკატი გადმომცეს?
გასაყიდი ან გასაქირავებელი ბინებისთვის კანონი ამას მოითხოვს, თუმცა მთავრობის სერტიფიცირების წესები 2025 წლის დეკემბერში ჯერ კიდევ მიღებას ელოდებოდა. 2024 წლის ცვლილება საკუთარ დებულებებს 2028 წლამდე აჩერებს იმ შენობებისთვის, რომელთა განაცხადი 2022 წლის 30 ივნისამდე შევიდა; აჩერებს თუ არა ის მეტს, გაურკვეველია. იკითხეთ და თქვენი შემთხვევა იურისტს შეამოწმებინეთ.
შეუძლია თუ არა დეველოპერს საკუთარი შენობის სერტიფიცირება?
არა. მუხლი 9(6) ამ შენობის დეველოპერს, მშენებელს, დამპროექტებელს, მოწყობილობების მიმწოდებლებსა და მომსახურე კომპანიებს გამორიცხავს.
რამდენის დაზოგვა შეუძლია თბოიზოლაციას გათბობაზე თბილისში?
მსოფლიო ბანკის მოდელში გათბობის საჭიროება წელიწადში 1 მ²-ზე 147,1-დან 51,5 კვტ.სთ-მდე შემცირდა. ჩვენი გაანგარიშებით, 60 მ² ფართობის გაზით გამთბარ ბინაში ეს 2026 წლის ტარიფით წელიწადში დაახლოებით 350 ლარია.
არსებობს თუ არა გრანტი ან მწვანე იპოთეკის ფასდაკლება?
2026 წლის 3 ნოემბერს ვერც სახელმწიფო ან მერიის გრანტი ვიპოვეთ თბოიზოლაციისთვის და ვერც საცალო მწვანე იპოთეკის გამოქვეყნებული ფასდაკლება; EBRD-ის მხარდაჭერით მწვანე სესხები პარტნიორი ბანკების მეშვეობით არსებობს.
თუ ბინის გაქირავებას გეგმავთ, იხილეთ გასაქირავებელი ბინის მიმდინარე ხარჯები; თუ უკვე თქვენს საკუთრებაში არსებულ ბინაში ახალი ფანჯრების ან თბოიზოლაციის ღირებულების დათვლა გსურთ, სცადეთ რემონტის ხარჯების კალკულატორი.
წყაროები
- „შენობების ენერგოეფექტურობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, №5900, საქართველოს პარლამენტი, 2020 წლის 21 მაისი, კონსოლიდირებული ტექსტი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- №4311 კანონი „შენობების ენერგოეფექტურობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე, საქართველოს პარლამენტი, 2024 წლის 27 ივნისი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- №107 დადგენილება ენერგოაუდიტორების, დამოუკიდებელი ექსპერტებისა და ინსპექტორების სერტიფიცირების შესახებ, საქართველოს მთავრობა, 2025 წლის 8 აპრილი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- №354 დადგენილება შენობების ენერგოეფექტურობის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ, საქართველოს მთავრობა, 2021 წლის 13 ივლისი, ცვლილებებით (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- №330 დადგენილება, ტექნიკური რეგლამენტი საყოფაცხოვრებო სივრცის გამათბობლების ენერგეტიკული ეტიკეტირების შესახებ, საქართველოს მთავრობა, 2024 წლის 3 ოქტომბერი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- №364 დადგენილება სივრცის და კომბინირებული გამათბობლების ენერგეტიკული ეტიკეტირების შესახებ, საქართველოს მთავრობა, 2024 წლის 23 ოქტომბერი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- Energy labelling workshop (სემინარი ენერგეტიკულ ეტიკეტირებაზე, ინგლისურად), საქართველოს ბიზნეს ასოციაცია, 2025 წლის 26 დეკემბერი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- Annual Implementation Report 2025 (2025 წლის ყოველწლიური ანგარიში განხორციელების შესახებ), ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნო, 2025 წლის დეკემბერი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- Georgia Annual Implementation Report 2023 (საქართველოს 2023 წლის ყოველწლიური ანგარიში განხორციელების შესახებ), ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნო, 2023 წლის 1 ნოემბერი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- ენერგიის მოხმარება შინამეურნეობებში, საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (საქსტატი), 2022 (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- Tbilisi Urban Regeneration Energy Efficiency Project - Second Phase (თბილისის ურბანული რეგენერაციისა და ენერგოეფექტურობის პროექტი, მეორე ფაზა), მსოფლიო ბანკი, დაახლოებით 2020 (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- State of Underheating in Georgia and Estimation of Associated Economic Costs (საქართველოში არასაკმარისი გათბობის მდგომარეობა და მასთან დაკავშირებული ეკონომიკური დანახარჯების შეფასება), მსოფლიო ბანკი, 2021 წლის მარტი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- GEFF Georgia facilities (GEFF-ის პროგრამები საქართველოში), EBRD-ის მწვანე ეკონომიკის დაფინანსების პროგრამა (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- GEFF in Georgia newsletter, Q1 2023 (GEFF საქართველოში, საინფორმაციო ბიულეტენი, 2023 წლის 1-ლი კვარტალი), EBRD-ის მწვანე ეკონომიკის დაფინანსების პროგრამა, 2023 (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- Green Building Finance Programme with Sintali-SGS (მწვანე შენობების დაფინანსების პროგრამა Sintali-SGS-თან ერთად), ProCredit Bank Georgia, 2021 წლის 10 თებერვალი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
ცვლილებების ისტორია
- - განმარტება გამოქვეყნდა „შენობების ენერგოეფექტურობის შესახებ“ საქართველოს კანონის, №4311 კანონის, ენერგეტიკული გაერთიანების ანგარიშების, საქსტატისა და მსოფლიო ბანკის კვლევების საფუძველზე.