სამუშაო ნებართვა საქართველოში: შრომითი საქმიანობის უფლება და ბინადრობის ნებართვა, რომელიც მას მოსდევს

სამუშაო ნებართვა საქართველოში: ყოველდღიური სახელი ორი სამართლებრივი ნებართვისთვის

საქართველოში „სამუშაო ნებართვას“ ყოველდღიურ მეტყველებაში უწოდებენ შრომითი საქმიანობის უფლებას: ნებართვას, რომელსაც 2026 წლის 1 მარტიდან დასაქმების ხელშეწყობის სახელმწიფო სააგენტო გასცემს და რომლითაც მუდმივი ბინადრობის არმქონე უცხოელს შეუძლია საქართველოში იმუშაოს ან თვითდასაქმებული იყოს; მას შემდეგ შრომითი ბინადრობის ნებართვა ან D1 ვიზა მოსდევს.

ტერმინს „სამუშაო ნებართვა“, ინგლისური „work permit“-ის სიტყვასიტყვით შესატყვისს, არ იყენებს არც შრომითი მიგრაციის კანონი და არც უცხოელთა სამართლებრივი მდგომარეობის კანონი. „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონის (კონსოლიდირებული ვერსია 2026 წლის 25 ივნისის მდგომარეობით) მუხლი 3(ჟ) ამ უფლებას აღწერს, როგორც „სპეციალურ უფლებას“, განახორციელოს შრომითი ან სამეწარმეო საქმიანობა დამოუკიდებლად ან ადგილობრივი დამსაქმებლისთვის, საქართველოში ან დისტანციურად. პროცედურას აწესრიგებს მუხლები 13-1-დან 13-5-მდე და მთავრობის 2026 წლის 20 თებერვლის №70 დადგენილება. ქვეყანაში დარჩენა ცალკე აქტით წყდება: „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 15(ა) მუხლი შრომითი ბინადრობის ნებართვის მიღების საფუძველს იმ უცხოელს აძლევს, რომელმაც შრომითი საქმიანობის უფლება უკვე მოიპოვა.

სამსახურისა და ბინადრობისთვის ერთი ბარათის ნაცვლად საქართველო ამ ორ საკითხს ერთმანეთისგან მიჯნავს: მუშაობაზე გადაწყვეტილებას შრომის სამინისტროს სააგენტო იღებს, ბინადრობაზე კი „სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო“ ან საკონსულო. პროცედურა ეტაპობრივად აღწერილია ჩვენს გზამკვლევში სამუშაო ნებართვა 2026 წლიდან.

ვისზე ვრცელდება კანონი და 14 კანონისმიერი გამონაკლისი

კანონი მოიცავს ანაზღაურებად შრომას (მუხლი 1(2)), რომელსაც ასრულებს შრომითი იმიგრანტი (მუხლი 3(თ)) ადგილობრივი დამსაქმებლისთვის საქართველოში ან დისტანციურად, ასევე თვითდასაქმებული უცხოელი (მუხლი 3(გ2)), დამოუკიდებელი კონტრაქტორების ჩათვლით. მისი მოქმედება არ ეხება იმ პირებს, ვისაც „მუდმივი ცხოვრების უფლებით გაცემული“ ბინადრობის ნებართვა აქვს (№70 დადგენილება, მუხლი 1(2)).

2026 წლის 15 აპრილის №1509 კანონმა ჩამონათვალს ქვეპუნქტები (ზ)-დან (ნ)-მდე დაუმატა, №1815 კანონმა კი 2026 წლის 1 სექტემბრიდან ქვეპუნქტი (ო). ქვეპუნქტ (კ)-ის ტექსტში წერია: „ადგილობრივი დამსაქმებლისთვის სრულად დისტანციურად“. უცხოელი კლიენტებისთვის დისტანციური მუშაობა (ლ) ქვეპუნქტში ხვდება, რომელიც მთავრობის 2026 წლის 9 ივლისის №321 დადგენილებამ შეავიწროვა: იგი აღარ ეხება მეწარმე ფიზიკურ პირს, რომელსაც ქვეყანაში დარჩენისთვის ბინადრობის ნებართვა სჭირდება. თავად კანონში ასეთი გამონაკლისი არ არის, ამიტომ ამ საკითხზე იურისტს ჰკითხეთ. მესაკუთრის მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა ქონების საფუძველზე (უცხოელთა შესახებ კანონის მუხლი 15(კ)) ჩამონათვალში არ ფიგურირებს; ქვეპუნქტი (ვ) ახსნილია ტერმინთან საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა.

რას უკავშირდება უფლება, რამდენ ხანს მოქმედებს და რა ღირს

დასაქმებულის უფლებაში დასახელებულია ერთი ადგილობრივი დამსაქმებელი (კანონის მუხლი 13-5(7)) და ერთი პოზიცია (№70 დადგენილება, მუხლი 2(5)); თვითდასაქმებული უცხოელის უფლებაში კი სპეციალობა და საქმიანობის სფერო. ახალი პოზიციისთვის ან სფეროსთვის ახალი უფლებაა საჭირო; №321 დადგენილების შემდეგ მხოლოდ ხელფასის ან სამუშაო განრიგის შეცვლა ამას აღარ მოითხოვს. დამსაქმებელი განცხადებას ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ აკეთებს. თვითდასაქმებული უცხოელი განცხადებას თავად წარადგენს, „და არა მინდობილი პირის მეშვეობით“, და ქართულ ან ინგლისურ ენაზე ვიდეოგასაუბრებას გადის.

№321 დადგენილებამ, რომელიც 2026 წლის 10 ივლისს ამოქმედდა, ვაკანსიის გამოქვეყნების მოთხოვნა ჩაანაცვლა. დამსაქმებელი, რომელიც კალენდარული წლის განმავლობაში 5-ზე მეტ უცხოელს იღებს სამსახურში, ან რომლის პერსონალში უცხოელების წილი 5%-ს აჭარბებს (გარდა იმ შემთხვევისა, როცა 5% 5 ადამიანზე ნაკლებია), ახლა სააგენტოსთან წლიურ კვოტას ათანხმებს, განცხადების შეტანამდე არანაკლებ 10 სამუშაო დღით ადრე. კომპანიის ბრუნვა თითო უცხოელზე 50 000 ლარს უნდა აღწევდეს (საგანმანათლებლო და სამედიცინო დაწესებულებებისთვის 35 000 ლარს). კვოტა არ ვრცელდება თანამდებობებზე, სადაც ანაზღაურება თვეში 15 000 ლარს აღემატება და სამუშაოს შესაბამისი აკადემიური ხარისხიც მოითხოვება; დანართი 3 ნულოვან კვოტას უწესებს კურიერებს, მგზავრთა გადაყვანას და ტურისტულ გიდებს. №70 დადგენილების კონსოლიდირებული ტექსტის გახსნა ვერ მოვახერხეთ (matsne ავტორიზაციას ითხოვდა); ის აღვადგინეთ თავდაპირველი რედაქციიდან და №85, №109 და №321 დადგენილებებიდან.

როგორ წყდება უფლება და ჯარიმების კიბე მის გარეშე მუშაობისთვის

კანონის მუხლი 13-7-ისა და №70 დადგენილების მუხლი 7-ის მიხედვით, უფლება წყდება: შრომითი ხელშეკრულების დასრულებასთან ერთად; როცა თვითდასაქმებული უცხოელი 6 თვეზე მეტ ხანს უწყვეტად საზღვარგარეთ იმყოფება; როცა ვიზის ან ბინადრობის ნებართვის მოქმედება სრულდება ან მას დროულად არ ითხოვენ; გაძევების შემთხვევაში; ან როცა მონიტორინგი ავლენს განუცხადებელ მუშაობას მითითებული პოზიციის ან სფეროს მიღმა. დამსაქმებელი ცვლილებების შესახებ 5 კალენდარული დღის ვადაში აცნობებს. ხელახლა მიმართვა 1 თვის შემდეგ შეიძლება (მუხლი 13-8).

მუხლი 16-1(4) პირველ ჯარიმას აორმაგებს, 16-1(5) კი უკვე გაორმაგებულ თანხას ასამმაგებს, ასე რომ 2 000 ლარი 12 000 ლარამდე იზრდება და არა 6 000 ლარამდე. გასაჩივრება ჯარიმის აღსრულებას არ აჩერებს. უცხოელთა შესახებ კანონის მუხლი 21(1)(ნ) და (ო) ქვეპუნქტების თანახმად, უფლების პირობების დარღვევამ ან უფლების გარეშე მუშაობამ შესაძლოა ქვეყანაში ყოფნის შეწყვეტაც გამოიწვიოს. აღსრულების შესახებ ოფიციალური სტატისტიკა ვერ ვიპოვეთ.

მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობა და C5 ვიზა

მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობისთვის (კანონის მუხლი 13-9) არც შრომითი საქმიანობის უფლებაა საჭირო და არც ბინადრობის ნებართვა. ის კონკრეტულ ხანმოკლე პროექტს, ღონისძიებას ან მომსახურებას უკავშირდება, კალენდარული წლის განმავლობაში ჯამში არაუმეტეს 4 თვისა (№70 დადგენილება, მუხლი 1(4)), და მასპინძელი მხარე პირს სამუშაოს დაწყებამდე უსასყიდლოდ არეგისტრირებს. კვოტით შეზღუდული საქმიანობა, მაგალითად კურიერობა, ამ კატეგორიაში ვერასოდეს მოხვდება.

C5 ვიზა უცხოელთა შესახებ კანონის მუხლ 7(3)-ს 2026 წლის 15 აპრილის №1511 კანონით დაემატა. ის განკუთვნილია პირისთვის, რომელიც საქართველოში „ტურისტული მიზნით“ ჩამოდის და საქმიანობს „მხოლოდ არარეზიდენტი პირის სასარგებლოდ“, როცა ამ არარეზიდენტის საქმიანობა საქართველოს გარეთ მიმდინარეობს; ეს (ლ) გამონაკლისის სარკისებური ანარეკლია. ვიზა მრავალჯერად შემოსვლას იძლევა 5 წლის ვადით, ქვეყანაში 1 წლით ყოფნის უფლებით. 2026 წლის 7 მაისის №184 დადგენილების მიხედვით ის მხოლოდ e-VISA PORTAL-ის მეშვეობით გაიცემა, 300 აშშ დოლარის საფასურად, გადაწყვეტილება კი მე-5 სამუშაო დღეს მიიღება (დამატებითი შემოწმების საჭიროებისას მე-10 დღეს); საიმიგრაციო პოლიტიკის მოტივით თქმული უარი არ საჩივრდება. №253 დადგენილება მოითხოვს პასპორტს, რომელიც ვიზის მოქმედების დაწყებიდან 2 წლის განმავლობაში ძალაშია. დისტანციური მუშაობის ვარიანტები ერთმანეთთან შედარებულია ჩვენს გზამკვლევში დიჯიტალ ნომადებისთვის.

როგორ გამოიყურება გადაწყვეტილება, განცხადება და ხელშეკრულება

უფლება ბარათის სახით არ გაიცემა: სააგენტო ელფოსტით აგზავნის ელექტრონულ გადაწყვეტილებას, ან „შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის შესახებ“, ან უარის თქმის შესახებ (მუხლი 13-4(3)). №321 დადგენილების შემდეგ იმ განმცხადებლის საქმე, რომელიც გამონაკლისში ხვდება, შეიძლება განუხილველი დარჩეს, თანხის დაბრუნების გარეშე.

• დამსაქმებლის განცხადება (დანართი 1): დამსაქმებლის მონაცემები და პასუხისმგებელი პირი; იმიგრანტის პირადობისა და პასპორტის მონაცემები; პოზიცია სისტემის კლასიფიკატორიდან; მოთხოვნილი განათლება, გამოცდილება და უნარები; ცნობა ბრუნვის შესახებ.
• შრომითი ხელშეკრულება (მუხლი 13-2): წერილობითი, განსაზღვრული ვადით, ქართულ ენაზე და იმიგრანტისთვის გასაგებ ენაზე, მხარეთა საიდენტიფიკაციო მონაცემებით, ვადით, სამუშაო ადგილის მისამართითა და თითოეული მხარის ვალდებულებებით.
• ბინადრობის განაცხადის ფორმა: მასში მითითებულია სამინისტროს სისტემის მიერ მინიჭებული უნიკალური კოდი.

საკუთარი ბინის გაქირავება ქონებიდან მიღებული შემოსავალია და არა შრომითი საქმიანობა; იხილეთ ბინის გაქირავება. სარეკლამო ბროშურის მტკიცება, თითქოს ყიდვა მუშაობის უფლებას იძლევა, ქონებით მიღებულ მოკლევადიან ნებართვაზე არ მართლდება.

გათვლის მაგალითი: სამი უცხოელი თანამშრომელი და ერთი დისტანციური მუშაკი

თბილისის პირობითი კომპანია, რომელიც არც საგანმანათლებლო და არც სამედიცინო დაწესებულებაა, 3 უცხოელის აყვანას გეგმავს.

1. ბრუნვა: 3 x 50 000 ლარი ნიშნავს, რომ ცნობაში წლიური ბრუნვა სულ მცირე 150 000 ლარი უნდა ჩანდეს.
2. კვოტა: 3 არ აღემატება 5-ს და ვერ გადააჭარბებს 5%-იან წილს, რომელიც მინიმუმ 5 ადამიანია, ამიტომ კვოტის შეთანხმება არ სჭირდება.
3. მოსაკრებლები თითო თანამშრომელზე: 200 ლარი უფლებისთვის და 300 ლარი შრომითი ბინადრობის ნებართვისთვის, ან ყველაზე სწრაფი ვარიანტით 400 და 600 ლარი: სამივესთვის ჯამში 1 500-დან 3 000 ლარამდე.
4. ვადები: ბინადრობის ნებართვაზე მიმართვა 10 კალენდარულ დღეში, ხოლო თუ თანამშრომელი საზღვარგარეთაა, D1 ვიზაზე 30 დღეში (მუხლი 13-5(1)).
5. ნაადრევი დაწყება: 2 000 ლარი როგორც კომპანიას, ისე მუშაკს, შემდეგ 4 000, შემდეგ 12 000.

ბათუმში ბინის მფლობელ ქალს, რომელიც დისტანციურად მუშაობს უცხოური კომპანიისთვის, რომლის ბიზნესიც საქართველოს ფარგლებს გარეთაა, (ლ) ქვეპუნქტის მიხედვით უფლება არ სჭირდება; C5 ვიზა მას ერთჯერადად 300 აშშ დოლარი დაუჯდება. ქართველ ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრაციისა და ბინადრობის ნებართვის საჭიროების შემთხვევაში კი №321 დადგენილების მიხედვით (ლ) ქვეპუნქტის მიღმა აღმოჩნდებოდა.

შრომითი საქმიანობის უფლება, შრომითი ბინადრობის ნებართვა, D1 ვიზა და C5 ვიზა: შედარება

საქართველოს ნებისმიერი ბინადრობის ნებართვის მფლობელს მე-2 და მე-3 სტრიქონი არ ეხება (მუხლი 13-5(2)). ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრაცია საგადასახადო სტატუსია და არა მუშაობის უფლება. ქონებაზე დაფუძნებული დროებითი ბინადრობის ნებართვა მხოლოდ ცხოვრების უფლებას იძლევა; მუდმივი ბინადრობის ნებართვა ამ მოთხოვნას აუქმებს; უვიზო რეჟიმით გატარებული წელი კი მას არასოდეს ანიჭებს.

ტერმინი ხუთ ენაზე

ქართულ ხელშეკრულებებსა და სააგენტოს გადაწყვეტილებებში მესამე და მეოთხე სვეტის კანონისმიერი ფორმები გამოიყენება; „სამუშაო ნებართვა“ მხოლოდ ზეპირ მეტყველებაში გვხვდება.

შეცდომები, რომლებსაც უცხოელი მესაკუთრეები სამუშაო ნებართვასთან დაკავშირებით უშვებენ

• (კ) გამონაკლისის ნებისმიერ დისტანციურ მუშაობად აღქმა. ის ადგილობრივ დამსაქმებელს მოითხოვს.
• ვაკანსიის გამოქვეყნება, როგორც შემოწმების საშუალება. 2026 წლის 10 ივლისს ის კვოტის შეთანხმებამ ჩაანაცვლა.
• C5 ვიზის სამუშაო ნებართვად მიჩნევა. ის მხოლოდ არარეზიდენტების საზღვარგარეთ საქმიანობას ფარავს.
• სამსახურის შეცვლა ძველი უფლებით. ახალ დამსაქმებელს ან სფეროს ახალი უფლება სჭირდება.
• წარმომადგენლის გაგზავნა. თვითდასაქმებულმა განცხადება პირადად უნდა შეიტანოს.

ნაბიჯ-ნაბიჯ: გჭირდებათ თუ არა შრომითი საქმიანობის უფლება

1. განსაზღვრეთ საქმიანობა

   დასაქმება, თვითდასაქმება თუ დისტანციური მუშაობა.

2. გადაამოწმეთ 14 გამონაკლისი

   მუხლი 1(4), სათითაოდ.

3. შეამოწმეთ ბინადრობის სტატუსი

   მუდმივი და საინვესტიციო ნებართვების მფლობელები გათავისუფლებულნი არიან.

4. დაადასტურეთ დამსაქმებლის ბრუნვა

   50 000 ლარი თითო უცხოელზე, ცნობით.

5. აირჩიეთ განხილვის სისწრაფე

   200 ლარი 30 დღეში ან 400 ლარი 10 სამუშაო დღეში.

6. ჩაიწერეთ ვადები

   გადაწყვეტილებიდან 10 ან 30 დღე, ვადის ამოწურვამდე 30 დღე.

ხშირი კითხვები

„სამუშაო ნებართვა“ საქართველოში იურიდიული ტერმინია?

არა. კანონი შრომითი საქმიანობის უფლებაზე საუბრობს, რომელსაც შრომითი ბინადრობის ნებართვა ან D1 ვიზა მოსდევს.

ვინ გასცემს მას?

დასაქმების ხელშეწყობის სახელმწიფო სააგენტო, ონლაინ, labourmigration.moh.gov.ge-ზე.

რა ღირს?

200 ლარი 30 კალენდარულ დღეში, 400 ლარი 10 სამუშაო დღეში.

ქონებით მიღებული ბინადრობის ნებართვა მუშაობის უფლებას იძლევა?

არა. ქონებაზე დაფუძნებულ ნებართვებს შორის გამონაკლისით მხოლოდ მოქმედი საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა სარგებლობს.

მჭირდება ის უცხოური კომპანიისთვის დისტანციურად მუშაობისთვის?

როგორც წესი, არა, (ლ) გამონაკლისის წყალობით, თუ ინდივიდუალური მეწარმე არ ხართ, რომელსაც ბინადრობის ნებართვა სჭირდება.

დამსაქმებლები კვლავ ვალდებულნი არიან, ვაკანსია გამოაქვეყნონ?

არა. 2026 წლის 10 ივლისიდან 5-ზე მეტი უცხოელის ან პერსონალის 5%-ზე მეტის შემთხვევაში კვოტის შეთანხმება მოქმედებს.

რა ჯარიმაა მის გარეშე მუშაობისთვის?

2 000 ლარი თითოეულ მხარეს, შემდეგ 4 000, შემდეგ 12 000.

C5 ვიზა სამუშაო ნებართვაა?

არა. ეს 5-წლიანი ვიზაა იმ სამუშაოსთვის, რომელიც საზღვარგარეთ მოქმედ არარეზიდენტებს ემსახურება.

წყაროები

1. „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონი, კონსოლიდირებული ვერსია 2026 წლის 25 ივნისის მდგომარეობით (ნანახია 2026 წლის 2 ნოემბერი)
2. №862 კანონი, 2025 წლის 26 ივნისი
3. მთავრობის №70 დადგენილება, 2026 წლის 20 თებერვალი
4. №85 დადგენილება, 2026 წლის 26 თებერვალი
5. №109 დადგენილება, 2026 წლის 13 მარტი
6. №321 დადგენილება, 2026 წლის 9 ივლისი
7. „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, კონსოლიდირებული ვერსია 2026 წლის 25 ივნისის მდგომარეობით
8. №1511 კანონი, 2026 წლის 15 აპრილი
9. №184 დადგენილება და №253 დადგენილება, რომლებიც ვიზების შესახებ №280 დადგენილებაში ცვლილებები შეიტანა
10. Labour migration changes from 1 March 2026, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო
11. Work residence permit, „სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო“ (ნანახია 2026 წლის 2 ნოემბერი)

ცვლილებების ისტორია

• 2 ნოემბერი, 2026 - ლექსიკონის ჩანაწერი მომზადდა „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონის, №862 და №1511 კანონების, მთავრობის №70, №85, №109, №321, №184 და №253 დადგენილებების, „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის, საგარეო საქმეთა სამინისტროსა და „სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს“ მასალების საფუძველზე.