დროებითი ბინადრობის ნებართვა საქართველოში: ყველა ვადიანი ნებართვა, მისი ვადა და წესები

დროებითი ბინადრობის ნებართვა: საერთო სახელი ყველა ქართული ნებართვისთვის, რომელსაც ვადა ეწურება

დროებითი ბინადრობის ნებართვა (ინგლისურად temporary residence permit) ეწოდება ნებისმიერ ქართულ ბინადრობის ნებართვას, რომელიც განსაზღვრული ვადით გაიცემა: პირველად 6 თვიდან 6 წლამდე, საფუძვლის მიხედვით, ხოლო მისი ვადა იმავე პირობებით შეიძლება გაგრძელდეს. მას უპირისპირდება ორი ნებართვა, რომლებიც „მუდმივი ცხოვრების უფლებით“ გაიცემა.

სამართლებრივ ჩარჩოს ქმნის „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი: მე-15 მუხლი და მე-16 მუხლის 1-3 პუნქტები, 2026 წლის 25 ივნისის №1803 კანონით შეტანილი ცვლილებების გათვალისწინებით. თავად ტერმინს არცერთი მუხლი არ განმარტავს. 16(1)(ზ) ქვეპუნქტი მხოლოდ იმას ამბობს, რომ მუდმივი ცხოვრების ნებართვა, 15(ზ), და უვადო ბინადრობის ნებართვა, 15(ლ), „გაიცემა მუდმივი ცხოვრების უფლებით“. დანარჩენ საფუძვლებს 16(1) პუნქტი ვადას უწესებს, გამონაკლისია ოჯახში ძალადობის მსხვერპლის ნებართვა, რომლის ვადასაც პუნქტი არ ასახელებს; მუდმივი ცხოვრების უფლებას მოქალაქეობის არმქონე ზოგიერთი პირიც იღებს (მუხლი 16(4)).

ქვეპუნქტების ასოები ამ ჩანაწერში ქართულ ტექსტს მიჰყვება. ინგლისურ თარგმანში ისინი სხვაგვარადაა (15(კ) = j, 15(თ) = h, 15(ზ) = g, 15(ლ) = k), ხოლო ახალ 15(ზ1) ქვეპუნქტს, რომელიც №1803 კანონით 2026 წლის 1 სექტემბრიდან ამოქმედდა, ინგლისური ასო ჯერ არ მინიჭებია.

სხვა ქვეყნებში ეს გამოთქმა შეიძლება ერთ კონკრეტულ სტატუსს აღნიშნავდეს, რომელსაც საკუთარი განაცხადი აქვს. საქართველოში განმცხადებელი საფუძველს ირჩევს და ნებართვა ამ საფუძვლის სახელსა და ვადას ატარებს. ბინის მყიდველს 15(კ) ქვეპუნქტის მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა აქვს, რომელსაც დეტალურად განიხილავს ჩვენი გზამკვლევი ქონებით მიღებული ბინადრობის ნებართვის შესახებ.

მე-15 მუხლის ცამეტი საფუძველი, რომელთაგან თერთმეტი დროებითია

№1803 კანონის შემდეგ მე-15 მუხლი 13 საფუძველს ითვალისწინებს, მათ ვადებს კი 16(1) პუნქტი განსაზღვრავს.

16(2) პუნქტი პირველ გაცემაზე 5-წლიან ვადას „განსაკუთრებულ შემთხვევაში“ უშვებს.

2026 წლის 1 სექტემბრამდე საქართველოს მოქალაქის მეუღლე მუდმივი ცხოვრების ნებართვას პირდაპირ იღებდა. ახლა მეუღლეს ჯერ 15(ზ1) ქვეპუნქტის ნებართვა ეძლევა, უწყებათაშორის კომისიას კი შეუძლია წყვილს გაესაუბროს და საცხოვრებელი ადგილი მოინახულოს (მუხლი 16-1).

2026 წლის 18 თებერვალს პარლამენტის წინაშე გამოსვლისას პრემიერ-მინისტრმა თქვა, რომ 164 ქვეყნის მოქალაქეებზე 107 307 ბინადრობის ნებართვა იყო გაცემული, როგორც ამას GBC იუწყება; არც პერიოდი დასახელებულა და არც ნებართვების სახეების მიხედვით გადანაწილება.

გაგრძელება იმავე პირობებით და 12-წლიანი ზღვარი

16(3) პუნქტი დროებითი ნებართვების ვადის გაგრძელებას უშვებს „იმავე პირობებით, რომლებითაც გაიცა ის ნებართვა“, რომლის გაგრძელებასაც უცხოელი ითხოვს, ჯამში არაუმეტეს 12 წლისა. სამი ნებართვა ამ წესს არ ექვემდებარება და საკუთარ ვადებს მისდევს: მეუღლის ნებართვა (1 წელი, შემდეგ 2-2 წლით, მაქსიმუმ 5 წელი), 5-წლიანი საინვესტიციო ნებართვა და IT ნებართვა, რომლის ვადაც 3-3 წლით გრძელდება 12 წლამდე (მუხლი 16(3-1)).

მესაკუთრეებისთვის 16(3) პუნქტის მეორე წინადადებაა გადამწყვეტი: თუ ბინა ისევ თქვენს საკუთრებაშია, ვადის გაგრძელებისას საბაზრო ღირებულების ხელახალი შეფასება არ მოითხოვება. საკუთრების შეწყვეტისას ნებართვაც წყდება (მუხლი 21(1-1)).

ზღუდავს თუ არა 12-წლიანი ჭერი ყოველწლიურ ქონებრივ ნებართვას, ვერ დავადასტურეთ, თუმცა 15(კ) გამონაკლისების სიაში არ შედის. დაუდასტურებელია ისიც, ითვლება თუ არა ეს წლები იმ 10 წელში, რომელიც მუდმივი ცხოვრების ნებართვამდე მიდის; ორივე შესაძლო განმარტებას ჩვენი მუდმივი ბინადრობის გზამკვლევი აფასებს.

ერთი პროცედურა ყველა დროებითი საფუძვლისთვის

ყველა საფუძველზე ვრცელდება საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 1 სექტემბრის №520 დადგენილება, კონსოლიდირებული 2026 წლის 26 აგვისტოს №416 დადგენილების ჩათვლით.

• კანონიერი ყოფნა. განაცხადის შეტანის მომენტში აუცილებელია (მუხლი 14(1)). C კატეგორიის ვიზა ან №256 დადგენილებით შემოსვლა ქონებრივი ნებართვის საფუძვლად ვერ გამოდგება (14(1-3), (1-4)), ამიტომ მყიდველები განაცხადს №255 დადგენილებით დაშვებული უვიზო წლის განმავლობაში ან D ვიზით აბარებენ.
• განაცხადის ვადები. №520 დადგენილების 3(4) მუხლი მოითხოვს, რომ განაცხადი კანონიერი ყოფნის დასრულებამდე 40 კალენდარული დღით ადრე შევიდეს, შემდეგ კი ადგენს: „ეს მოთხოვნა არ ვრცელდება“ უვადო, საინვესტიციო, სპეციალურ, 15(ი), მოკლევადიან და IT ნებართვებზე. ვადის გაგრძელების მოთხოვნა ნებართვის ვადის ამოწურვამდე „არაუადრეს 90 დღისა“ შეიტანება; ოჯახის გაერთიანებისა და მოკლევადიანი ნებართვის მოთხოვნისას ძირითადი მფლობელის ნებართვის დარჩენილი ვადა 6 თვეზე მეტი უნდა იყოს.
• გადაწყვეტილება. სრული საბუთების მიღებიდან 30 დღეში; მეუღლის ნებართვაზე 90 კალენდარულ დღეში (მუხლი 13(3)).
• მისამართის შემოწმება. საქმის განხილვის დროს და ნებართვის გაცემიდან 1 წლის განმავლობაში (მუხლი 13-1).
• კავშირი რეესტრთან. 15(კ) და 15(თ) ნებართვების შემთხვევაში სააგენტო საჯარო რეესტრს 2 კვირაში აწვდის მფლობელის მონაცემებსა და საკადასტრო კოდს, რეესტრი კი საკუთრების შეწყვეტის შესახებ 2 კვირაში ატყობინებს (კანონის მუხლი 20-1).
• ვადის გასვლა. ნებართვა ავტომატურად წყდება ბოლო დღეს (№520 დადგენილება, მუხლი 15(1)).

სამართლებრივი საფუძველია №508 დადგენილების 2(23) მუხლი, 2025 წლის 27 აგვისტოს №390 დადგენილებით შეტანილი ცვლილებებით: მომსახურების საფასურს ემატება დაჩქარებული მომსახურების საფასური. ბარათის საფასურები ჩვენს ცხრილშია, რომელიც მოსაკრებლებსა და ვადებს აერთიანებს.

რას აძლევს დროებითი ნებართვა მფლობელს, რას არა და როგორ წყდება ის

სანამ ნებართვა მოქმედებს, მფლობელი საქართველოში უვიზოდ შემოდის (მუხლი 10(4)) და მოქალაქის თანაბარი უფლებებით სარგებლობს, თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი (მუხლი 25). გამონაკლისები ასეთია: არჩევნებში მონაწილეობის უფლება არ აქვს (მუხლი 42); სოციალური უზრუნველყოფა მოქალაქისას მხოლოდ „მუდმივად მცხოვრებ“ უცხოელს უთანაბრდება, „დროებით მყოფი“ უცხოელის შემთხვევაში კი ეს საკითხი კანონმდებლობითა და საერთაშორისო ხელშეკრულებებით წყდება (მუხლი 31); 2026 წლის 1 მარტიდან კი ნებართვა თავისთავად მუშაობის უფლებას აღარ იძლევა, საინვესტიციო ნებართვის გარდა (იხ. სამუშაო ნებართვა).

21(1) მუხლის შეწყვეტის საფუძვლებს შორისაა ყალბი დოკუმენტები, არასწორი მონაცემები, იმ საქმიანობის ან ურთიერთობის დასრულება, რომელსაც ნებართვა ემყარება, ხოლო 2026 წლის 1 სექტემბრიდან შრომითი საქმიანობის უფლებასთან დაკავშირებული დარღვევებიც (21(1)(ნ), (ო)). ქვეყნიდან ხანგრძლივი არყოფნის წესი მხოლოდ IT ნებართვას (21(1-4)) და, 2026 წლის 1 სექტემბრიდან, სასწავლო ნებართვას (21(1-5)) შეეხება: 183 ან მეტი დღე საზღვარგარეთ ნებისმიერი უწყვეტი 12 თვის განმავლობაში.

გადაწყვეტილება სასამართლოში საჩივრდება ჩაბარებიდან 10 კალენდარული დღის ვადაში (მუხლი 21-2(1); №520 დადგენილება, მუხლი 17). უარის მიღებიდან 1 თვის შემდეგ იმავე საფუძვლით ახალი განაცხადის შეტანა შეიძლება (მუხლი 19).

სად წერია სიტყვა „დროებითი“ და სად არა

• გადაწყვეტილება. ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბინადრობის ნებართვის გაცემის თაობაზე (№520 დადგენილება, მუხლი 13(7)), რომელშიც საფუძველია დასახელებული: მესაკუთრის აქტში ეწერება „მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა“ და არა „დროებითი“. ასეთი აქტის ნიმუში ვერ მოვიძიეთ.
• ბარათი. რეგისტრაციის შესახებ კანონში მისი სახელია „დროებითი ბინადრობის მოწმობა“. ველებს შორისაა პირადი ნომერი, მისამართი და მოქმედების ვადა (რეგისტრაციის შესახებ კანონი, მუხლი 15(1)). მოწმობის ვადა ნებართვის ვადას ემთხვევა, ოღონდ სრულწლოვნისთვის 5 წელს, 18 წლამდე პირისთვის კი 4 წელს არ აღემატება (მუხლი 15(2-1)). მოწმობა 1 თვის ვადაში უნდა აიღოთ (უცხოელთა შესახებ კანონი, მუხლი 20(2)); დეტალები გვერდზეა, რომელიც ბინადრობის ბარათს ეთმობა.
• ფორმა. სააგენტოს ერთიანი ფორმა, ვერსია „2026/08“, საფუძველი კი ფორმის შიგნით აირჩევა.
• რეკლამა. ბროშურაში დაწერილი „ბინადრობის ნებართვა“ ან „ВНЖ“ ნებართვის სახეს არ აკონკრეტებს. ქონებას მხოლოდ ორი ქვეპუნქტი ეყრდნობა: 15(კ), 150 000 აშშ დოლარზე მეტი ღირებულების ქონებისთვის, და 15(თ), 300 000 აშშ დოლარზე მეტი ღირებულების ქონებისთვის ან 300 000 აშშ დოლარის ინვესტიციისთვის.

არცერთი ბარათი არ გადააგდოთ: მუდმივი ცხოვრების ნებართვის 10-წლიანი გზისთვის საჭირო საბუთების სიაში დროებითი ბინადრობის ბარათის ან ნებართვის ასლებიცაა მოთხოვნილი.

გამოთვლილი მაგალითი: ოთხსულიანი ოჯახი ქონებით მიღებულ ნებართვაზე

მესაკუთრეს, მის მეუღლეს და ორ შვილს თითოეულს აქვს 15(კ) ნებართვა, რომლის ვადაც 2027 წლის 15 მარტს იწურება. ჩვენი გამოთვლით:

90 დღე ასე იკრიბება: 16 დეკემბერში, 31 იანვარში, 28 თებერვალში და 15 მარტში. ვერ დავადასტურეთ, ემატება თუ არა ბარათის საფასური ყოველ გაგრძელებას, და ვერც ის, როგორ გამოიყენება ოჯახის მოთხოვნების 6-თვიანი წესი, როცა ოთხივე ერთად აბარებს განაცხადს. ოთხი ადამიანისთვის, 30-ე დღის ტარიფით, ხუთი ყოველწლიური ციკლი ნებართვის საფასურში 6 000 ლარი ჯდება (5 x 1 200 ლარი), ერთი 5-წლიანი საინვესტიციო ნებართვა კი 1 200 ლარი. საბუთების მომზადებას განიხილავს ჩვენი გზამკვლევი ყოველწლიური განახლების შესახებ.

ადვილად ასარევი ცნებები: მოკლევადიანი ნებართვა, D5 ვიზა, უვიზო ყოფნა

საგადასახადო რეზიდენტად ითვლება პირი, რომელიც ნებისმიერი უწყვეტი 12 თვის განმავლობაში საქართველოში 183 ან მეტ დღეს იმყოფება, მიუხედავად იმისა, აქვს თუ არა ნებართვა.

ტერმინი ხუთ ენაზე

მესაკუთრის ქართულ გადაწყვეტილებაში ჩაწერილია მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა, ხოლო სიტყვა დროებითი ბარათის კანონისეულ სახელს ეკუთვნის (რეგისტრაციის შესახებ კანონი, მუხლი 15(2-1)).

შეცდომები და საგანგაშო ნიშნები

• ქონებრივი ნებართვის „დროებით ნებართვად“ მოხსენიება. ის თერთმეტიდან მხოლოდ ერთ-ერთია.
• 40 დღის უკუთვლა გათავისუფლებულ საფუძველზე. მოკლევადიანი ნებართვის მფლობელები 90-დღიან ფანჯარასა და ვადის ამოწურვის თარიღს ადევნებენ თვალს.
• ბარათისა და ნებართვის თარიღების გაიგივება. სრულწლოვნის ბარათი 5 წელზე ჩერდება, ყოფილი მოქალაქის 6-წლიანი ნებართვა კი მას აღემატება.
• ბარათის აუღებლად დატოვება. 6 თვის შემდეგ ყოფნის ვადა შეიძლება შეწყდეს (მუხლი 21(1)(ლ)).
• ახალი ტელეფონის ნომრის ან მისამართის შეუტყობინებლობა. 20-1(6) მუხლის თანახმად, სააგენტოს ამის შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოთ.

როგორ შევინარჩუნოთ დროებითი ნებართვა ძალაში: ნაბიჯ-ნაბიჯ

1. გაარკვიეთ თქვენი საფუძველი

   ის გადაწყვეტილებაშია დასახელებული; მოუძებნეთ შესაბამისი ასო მე-15 მუხლში.

2. ჩაინიშნეთ ვადა

   ამ საფუძვლისთვის მას მე-16 მუხლი ადგენს.

3. კალენდარში შეიტანეთ ფანჯრები

   ყველაზე ადრე ვადის ამოწურვამდე 90 დღით ადრე; 40 დღე მხოლოდ მაშინ, თუ თქვენი საფუძველი გათავისუფლებული არ არის.

4. შეინარჩუნეთ პირობები

   სამსახური, სწავლა, ქორწინება ან ქონება, როგორც გაცემის დროს იყო.

5. აცნობეთ ცვლილებები

   ახალი ტელეფონის ნომერი ან მისამართი, დაუყოვნებლივ.

6. აიღეთ და შეინახეთ ბარათი

   1 თვის ვადაში, ხოლო ყველა ძველი ბარათი არქივში შეინახეთ.

ხშირი კითხვები

დროებითია თუ არა ქონებით მიღებული ნებართვა?

დიახ. 15(კ) ქვეპუნქტის მოკლევადიანი ნებართვა 1 წლით მოქმედებს.

რამდენ ხანს შეიძლება გაგრძელდეს დროებითი ნებართვა?

პირველად გაცემისას 6 თვიდან 6 წლამდე, საფუძვლის მიხედვით (მუხლი 16(1)).

არის თუ არა გაგრძელებებზე ზღვარი?

უმეტესობისთვის 12 წელი (მუხლი 16(3)); ქონებრივი ნებართვისთვის ეს დადასტურებული არ არის.

როდის შემიძლია გაგრძელების განაცხადის შეტანა?

ვადის ამოწურვამდე არაუმეტეს 90 დღით ადრე (№520 დადგენილება, მუხლი 3(4)).

ვრცელდება თუ არა 40-დღიანი წესი ქონებრივ ნებართვაზე?

არა. №520 დადგენილების 3(4) მუხლი მოკლევადიან ნებართვას ამ წესისგან ათავისუფლებს.

რა დრო სჭირდება გადაწყვეტილებას?

სრული საბუთების წარდგენიდან 30 დღემდე.

მჭირდება თუ არა ახალი შეფასება გაგრძელებისთვის?

არა, სანამ იმავე ქონებას ფლობთ (მუხლი 16(3)).

რა ვადა მაქვს გასაჩივრებისთვის?

ჩაბარებიდან 10 კალენდარული დღე, სასამართლოში (მუხლი 21-2(1)).

წყაროები

1. „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, მუხლები 6, 10, 14-დან 21-2-მდე, 25, 31, 42 (ნანახია 2026 წლის 2 ნოემბერი)
2. იგივე კანონი, 2026 წლის 15 აპრილის პუბლიკაცია
3. საქართველოს 2026 წლის 25 ივნისის №1803 კანონი, რომლითაც უცხოელთა შესახებ კანონში ცვლილებები შევიდა
4. საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 1 სექტემბრის №520 დადგენილება, კონსოლიდირებული 2026 წლის 26 აგვისტოს №416 დადგენილების ჩათვლით
5. საქართველოს მთავრობის 2025 წლის 27 აგვისტოს №390 დადგენილება, რომლითაც №508 დადგენილების 2(23) მუხლი შეიცვალა
6. „საქართველოს მოქალაქეთა და საქართველოში მცხოვრებ უცხოელთა რეგისტრაციის, პირადობის (ბინადრობის) მოწმობისა და საქართველოს მოქალაქის პასპორტის გაცემის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონი, მუხლი 15 (ნანახია 2026 წლის 2 ნოემბერი)
7. Residence permits, სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო (ნანახია 2026 წლის 2 ნოემბერი)
8. Residence card, სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო
9. Georgia issues residence permits to 107,307 foreigners, GBC, 2026 წლის 18 თებერვალი

ცვლილებების ისტორია

• 2 ნოემბერი, 2026 - ლექსიკონის ჩანაწერი გამოქვეყნდა „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის, №1803 კანონის, მთავრობის №520 და №390 დადგენილებების, მოქალაქეთა და უცხოელთა რეგისტრაციის შესახებ კანონის, სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოსა და GBC-ის მიხედვით.