ეტაპების რომელი ჩამონათვალი ვრცელდება თქვენს შენობაზე?
ქართულ კანონმდებლობაში სიტყვა „ეტაპი“ ორ სხვადასხვა მნიშვნელობით გვხვდება. საკუთარი ეტაპები აქვს სანებართვო პროცედურასაც, რომელსაც ცალკე ვეხებით სტატიაში მშენებლობის ნებართვის შემოწმების შესახებ. ეს გვერდი კი თავად სამშენებლო სამუშაოების ეტაპებს მიჰყვება.
ეს ჩამონათვალი მოცემულია საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 31 მაისის №255 დადგენილების, „მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების წესისა და პირობების შესახებ“, მე-20 მუხლში. სამუშაოები იყოფა „რიგებად“, სულ მცირე მოსამზადებელ და ძირითად რიგად, ხოლო თითოეული რიგი იმ ეტაპებად, რომლებსაც მშენებლობის ორგანიზების პროექტი ადგენს. ამ პროექტში ეტაპების გაერთიანება, დაყოფა ან ამოღება შენობის კლასის მიხედვით შეიძლება. ორი წესი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია: კონკრეტული შენობის ნებართვაში უნდა ჩაიწეროს „მშენებლობის განხორციელების (ზედამხედველობის) ეტაპები“ (მუხლი 25(2)), ხოლო მათი რიგითობის დაცვა სავალდებულოა (მუხლი 26(4)). ხელმოწერამდე მოითხოვეთ ნებართვის ის გვერდი, რომელზეც ეტაპების ჩამონათვალია.
ეს მუხლები 2026 წლის 16 თებერვლამდე შეტანილი ცვლილებების გათვალისწინებით კონსოლიდირებულ ტექსტს შევადარეთ; სანამ რომელიმე მუხლს დაეყრდნობით, ის იურისტს გადაამოწმებინეთ.
რომელია მშენებლობის ოფიციალური ეტაპები და რა თანმიმდევრობით?
ეტაპები მე-20 მუხლის თანმიმდევრობითაა ჩამოთვლილი, გვერდით კი ჩვენი რჩევაა, რა მოითხოვოთ, როცა დეველოპერი ეტაპის დასრულებას გამოაცხადებს.
| ეტაპი | რა კეთდება | რა მოითხოვოთ ან დაათვალიეროთ |
|---|---|---|
| 1. მოედნის მომზადება | ტერიტორიის გასუფთავება, ძველი ნაგებობების დაშლა, მიწისქვეშა კომუნიკაციების გადატანა | საინფორმაციო დაფა ნებართვის ნომრით |
| 2. დაკვალვა | შენობის ძირითადი ღერძების მიწაზე დაფიქსირება | შენობის კონტური შედარებული თქვენი ხელშეკრულების სიტუაციურ გეგმასთან |
| 3. მიწის სამუშაოები | ქვაბულის ამოთხრა | საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევის დასკვნა |
| 4. ფუძის მოწყობა | საძირკვლის ქვეშ ფუძის მომზადება | ტექნიკური ზედამხედველის ვინაობა |
| 5. საძირკველი | საძირკვლის ჩასხმა | არმატურის ფოტოები; რეგისტრირებული ოქმი |
| 6. კონსტრუქცია ნულოვან ნიშნულამდე | მზიდი სისტემა პირველი სართულის დონემდე | რეგისტრირებული ოქმი |
| 7. მიწისზედა კონსტრუქცია | აღირიცხება სიმაღლის არაუმეტეს ყოველ 7,0 მეტრზე ან მთელ სართულებად | ოქმი ყოველ მონაკვეთზე |
| 8. სახურავი | სახურავის კონსტრუქცია და გადახურვა | რეგისტრირებული ოქმი |
| 9. არამზიდი კონსტრუქციები | ტიხრები და შემავსებელი კედლები | კედლის სამაგრების ფოტოები ბათქაშამდე |
| 10. ლოკალური ქსელები | შენობის საერთო სარგებლობის საინჟინრო ქსელები | კომუნალურ ქსელებზე მიერთების განაცხადები |
| 11. მოწყობილობები | მაგალითად, ლიფტები | ლიფტის მწარმოებელი, დასახელებული სპეციფიკაციაში |
| 12. გარე მოპირკეთება | ფასადის სამუშაოები | ფასადი შედარებული დაფაზე გამოსახულ იერსახესთან |
| 13. კეთილმოწყობა | სამუშაოები მიწის ნაკვეთზე | ეზო შედარებული გამწვანების პროექტთან |
რომელი დოკუმენტები ადასტურებს, რომ ეტაპი დასრულდა?
- საინფორმაციო დაფა. ნებართვის გაცემიდან 10 დღის ვადაში მასზე უნდა იყოს მითითებული ნებართვის გამცემი ორგანო, ნებართვის ნომერი და მოქმედების ვადა, მშენებლობის დაწყებისა და დასრულების თარიღები, შენობის ფუნქციური დანიშნულება და არქიტექტურული იერსახე (№255 დადგენილება, მუხლი 19(4)). დაფის არქონა ან არასრული დაფა თბილისში 2 000 ლარით, სხვა ქალაქებში კი 400 ლარით ჯარიმდება (სივრცის დაგეგმარების კოდექსი, მუხლი 134). დაფაზე მითითებული ნებართვის ნომერი თქვენს ხელშეკრულებაში ჩაწერილს უნდა ემთხვეოდეს.
- ნახაზები მოედანზე. სამშენებლო დოკუმენტაციის სათანადოდ დამოწმებული ეგზემპლარი მოედანზე სამუშაოების დაწყებიდანვე უნდა ინახებოდეს (მუხლი 26(1)(a)). ვერ ვიპოვეთ წესი, რომელიც დეველოპერს ავალდებულებს, ის მყიდველს აჩვენოს, მაგრამ მაინც სთხოვეთ.
- ზედამხედველის საეტაპო დოკუმენტაცია. III-IV კლასის ობიექტებზე ტექნიკური ზედამხედველი ვალდებულია, ყოველი ეტაპის დამთავრების შესახებ დოკუმენტაცია მშენებლობის საჯარო ზედამხედველობის ორგანოს წარუდგინოს (სივრცის დაგეგმარების კოდექსი, მუხლი 119(7)(b)). ძველი წესი, რომლითაც ნებართვის მფლობელს ეტაპის დასრულებამდე 10 დღით ადრე ამ ორგანოსთვის უნდა ეცნობებინა (მუხლი 20(9)), 2021 წლის აპრილში გაუქმდა.
- ეტაპის დასრულების ოქმი. დგება მოედანზე სამუშაოების დათვალიერებისა და ნებართვასთან შესაბამისობის შემოწმების შემდეგ (მუხლი 20(10)), ხელს კი აწერენ ნებართვის მფლობელი და სამშენებლო საქმიანობის სხვა უფლებამოსილი მონაწილე (მუხლი 26(5)). II-IV კლასის შენობების შემთხვევაში ოქმი მორიგი ეტაპის დასრულებამდე წერილობით უნდა წარედგინოს იმ ორგანოს, რომელიც შენობას ექსპლუატაციაში მიიღებს, და იურიდიულ ძალას მხოლოდ იქ რეგისტრაციის შემდეგ იძენს (მუხლი 26(6)).
ოქმები ქალაქის ორგანოში ინახება და არა საჯარო რეესტრში, ხოლო ვერ დავადასტურეთ, შეუძლია თუ არა მყიდველს მათი ქალაქისგან მიღება, ამიტომ თითოეულის ასლი დეველოპერს სთხოვეთ. დაკარგული ოქმები ბოლოს იჩენს თავს; იხილეთ ექსპლუატაციაში მიღება.
ვინ ამოწმებს სამუშაოებს და ვის წინაშეა ანგარიშვალდებული?
საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი ზედამხედველობის სამ სახეს ასახელებს (მუხლი 117): საჯაროს, რომელსაც მუნიციპალიტეტი ახორციელებს; ტექნიკურს, რომელსაც აკრედიტებული ინსპექტირების ორგანო ან სერტიფიცირებული ექსპერტი ახორციელებს; და უსაფრთხოების ზედამხედველობას.
| ზედამხედველი | ვინ ნიშნავს | ფუნქცია |
|---|---|---|
| ტექნიკური ზედამხედველი | დეველოპერი; III-IV კლასისთვის სავალდებულოა (მუხლი 119(4)) | ამოწმებს ობიექტს, აწარმოებს დოკუმენტაციას, ყოველი ეტაპის დოკუმენტებს საჯარო ორგანოს წარუდგენს; დაზღვეულია და ნებართვის მფლობელის წინაშე აგებს პასუხს (მუხლი 119(6)-(7)) |
| საჯარო ზედამხედველობის ორგანო | მას საკრებულო განსაზღვრავს (მუხლი 118(2)) | ამოწმებს სანებართვო პირობებს, უსაფრთხოებასა და ექსპლუატაციაში მიღებას; შეუძლია შევიდეს ობიექტზე და მოითხოვოს დოკუმენტები (მუხლი 118(1), (5)) |
| უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელი პირი | ნებართვის მფლობელი ან მშენებელი (მუხლი 121(1)) | უსაფრთხოების დარღვევების შესახებ საჯარო ორგანოს ატყობინებს (მუხლი 121(2)) |
თუ ობიექტზე ტექნიკური ზედამხედველი მუშაობს, საჯარო ორგანო მოქმედებს შერჩევითობის წესით, რისკის ანალიზის საფუძველზე ან დაინტერესებული პირის საჩივრით (მუხლი 118(3)). ყოველწლიურად მან წინა წელს ნებართვაგაცემული III-IV კლასის შენობების საერთო რაოდენობის არანაკლებ 10% უნდა შეამოწმოს (მუხლი 118(4)). ტექნიკური ზედამხედველის დადებითი დასკვნის შემდეგ ორგანოს შემოწმება 15 სამუშაო დღის განმავლობაში შეუძლია, ამ ვადის გასვლის შემდეგ კი ეტაპი „ჩაბარებულად ითვლება“ (მუხლი 120(1)). ანუ ინსპექტორი, რომელიც თქვენი შენობის ეტაპებს ადასტურებს, ანაზღაურებას დეველოპერისგან იღებს და მის წინაშეა პასუხისმგებელი; თქვენს ხელთ არსებული ბერკეტი ქალაქში წარდგენილი საჩივარია.
თბილისში ამ ფუნქციას მერიის მუნიციპალური ინსპექცია ასრულებს. tbilisi.gov.ge-ზე განთავსებული მისივე გვერდების თანახმად, ის ამოწმებს სამშენებლო ობიექტებს, აჩერებს დარღვევით მიმდინარე სამუშაოებს და აჯარიმებს, აკონტროლებს მშენებლობის ეტაპებს და დასრულებულ შენობებს ექსპლუატაციაში იღებს, რაზეც აქტს გასცემს; 2018 წლიდან მისი მეშვეობით ექსპლუატაციაში დაახლოებით 7 000 შენობა იქნა მიღებული (BM.ge, 2025 წლის აგვისტო). ბათუმში მოქმედებს ბათუმის მუნიციპალური ინსპექცია, რომელიც შეჩერებულ ობიექტებს თვეში ერთხელ მაინც უნდა ამოწმებდეს და მათ რეესტრს აწარმოებდეს (საკრებულოს 2023 წლის 30 მარტის №7 დადგენილება); რომელი ბათუმური ორგანო გასცემს ექსპლუატაციაში მიღების აქტს, დადასტურებული არ არის. სახელმწიფო ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო ჩვეულებრივ საცხოვრებელ კორპუსებს არ ზედამხედველობს. იხილეთ ასევე ბათუმის მაღლივი შენობების ხარისხი.
რისი გადამოწმება შეგიძლიათ თავად, სამუშაოების მიმდინარეობისას?
| მომენტი | რა უნდა გამოჩნდეს | სად |
|---|---|---|
| თანხის გადახდამდე | ნაკვეთის მესაკუთრე, იპოთეკები, ყადაღები, აკრძალვები | ამონაწერი რეესტრიდან, ონლაინ 13 ლარი |
| გაიცა ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები | პირველი სანებართვო გადაწყვეტილება; მომავალი ბინის გადმოცემის დაპირება რეგისტრაციას ექვემდებარება (მუხლი 15-6(10)) | tas.ge (თბილისი) |
| გაიცა ნებართვა | ნებართვის ნომერი, თარიღი, ცვლილებები | tas.ge; საინფორმაციო დაფა |
| მიმდინარეობს სამუშაოები | შენობა და ერთეულები რეგისტრირებულია, როგორც მშენებარე (მუხლი 15-6(1)) | ამონაწერი რეესტრიდან |
| ექსპლუატაციაში მიღება | ყველა ერთეულის ჩანაწერი განახლებულია | ამონაწერი რეესტრიდან |
თბილისის მერიის არქიტექტურის სამსახურის გადაწყვეტილებების საძიებო სისტემა tas.ge-ზე იღებს საკადასტრო კოდს (ფორმატით XX.XX.XXX.XX, როგორც რეესტრის ამონაწერშია), განცხადების ან გადაწყვეტილების ნომერსა და თარიღებს; შედეგების სისრულე ჩვენ არ შეგვიმოწმებია. 2025 წლის ნოემბერში მერიამ ექსპლუატაციაში მიღებული და შეჩერებული ობიექტების რუკა გაუშვა; არის თუ არა ის maps.tbilisi.gov.ge-ის ერთ-ერთი ფენა, დადასტურებული არ არის. გაითვალისწინეთ, რომ თუ სამშენებლო დოკუმენტაცია წარდგენილი არ არის, შენობა არც ამონაწერში აისახება და არც საკადასტრო გეგმაზე (მუხლი 15-6(2)), ამიტომ თუ ნებართვიდან რამდენიმე თვის შემდეგაც ამონაწერში ისევ ცარიელი მიწა ჩანს, ამის მიზეზი უნდა იკითხოთ. ბათუმისთვის მსგავსი საძიებო სისტემა ვერ ვიპოვეთ; იხილეთ მშენებლობის ნებართვა.
მიწის სამუშაოები და საძირკველი: რა უნდა გადაიღოთ?
ამ ნაწილში არაფერი ცვლის ინჟინრის დასკვნას. ქვემოთ მოცემული წესები სამშენებლო ნორმიდან PN 01.01-09 „სეისმომედეგი მშენებლობა“ (2009 წლის 7 ოქტომბრის №1-1/2284 ბრძანება) მომდინარეობს და გეუბნებათ, რა იკითხოთ და არა იმას, როგორ შეაფასოთ ნამუშევარი. სეისმური საკითხების სრული სურათი მოცემულია ჩვენს გვერდზე სეისმომედეგი მშენებლობის ნორმების შესახებ.
- გრუნტი. მოითხოვეთ საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევა, რომელიც II-IV კლასისთვის სავალდებულოა (№255 დადგენილება, მუხლი 21(2)), და მასში მითითებული გრუნტის კატეგორია. III კატეგორიის გრუნტებზე მაღლივი შენობების აგება დაუშვებელია (PN 01.01-09, მუხლი 10(12)).
- საძირკვლის ტიპი. III კატეგორიის გრუნტებზე კარკასულ შენობებს რკინაბეტონის ჯვარედინი ლენტური ან უწყვეტი ფილისებრი საძირკველი სჭირდება (მუხლი 7(10)).
- არმატურა ბეტონამდე. გადაიღეთ არმატურა, თარიღითა და კადრში მოხვედრილი საზომი ლენტით, და ფოტოები ბეტონის ჩასხმამდე ინჟინერს გაუგზავნეთ.
- ჯერ დოკუმენტი, მერე ფული. სანამ „საძირკვლის დასრულებასთან“ დაკავშირებულ რაიმე თანხას გადაიხდით, მიიღეთ მე-3-დან მე-5 ეტაპამდე რეგისტრირებული ოქმები.
კარკასი: რისი შემოწმება შეიძლება სართულ-სართულ?
მიწის ზემოთ მაღალ კორპუსზე ოქმების მთელი სერია უნდა შედგეს, თითო ყოველ მონაკვეთზე, რომელიც 7,0 მეტრს არ აღემატება, ან მთელ სართულებზე. ჩასხმული სართულები დაფაზე მითითებულ თარიღებს შეადარეთ. ქვემოთ ჩამოთვლილი წესების შემოწმება ინჟინერს ხშირად ღია არმატურის ფოტოებითაც შეუძლია:
- სვეტები გარე პერიმეტრზე. „არასრული კარკასი“, როცა პერიმეტრზე ქვის წყობის კედლებია, ხისტი კარკასი კი მხოლოდ შიგნითაა, დაუშვებელია (მუხლი 10(6)).
- სვეტების ცალუღები. 8 ან 9 ბალის საანგარიშო სეისმურობის მქონე კარკასებში, როგორიც თბილისშია, ცალუღებს შორის მანძილი სვეტის უმცირესი გვერდის ნახევარს არ უნდა აღემატებოდეს (მზიდი დიაფრაგმების გამოყენებისას მთელ გვერდს), მათი დიამეტრი კი არანაკლებ 8 მმ უნდა იყოს (მუხლი 9(3)); ბოლოები ბეტონის ბირთვში უნდა იყოს ჩამაგრებული (მუხლი 9(4)).
- კვანძები. ჩაკეტილი ცალუღები, არანაკლებ 8 მმ დიამეტრისა და ერთმანეთისგან არაუმეტეს 100 მმ დაშორებით, იქ, სადაც ირიბი დაარმატურება არ მოითხოვება (მუხლი 10(11)).
- ღრეჩოები ბლოკებს შორის. მიმდებარე ბლოკებს მთელ სიმაღლეზე ანტისეისმური ნაკერი სჭირდება, 4 მ-მდე სიმაღლის შენობისთვის არანაკლებ 30 მმ, ყოველ მომდევნო 5 მ-ზე კი დამატებით 20 მმ (მუხლი 6, პუნქტები 3-4).
სახურავის შემდეგ: რომელი ეტაპები რჩება?
როცა სახურავი უკვე გადახურულია, ოფიციალური ეტაპებიდან კიდევ ხუთი რჩება.
- შემავსებელი კედლები. მათ კარკასთან მოქნილი კავშირი, სვეტებისგან არანაკლებ 20 მმ ღრეჩო და გადახურვის ფილების ან ფანჯრის ღიობების ზედა დონეზე ანტისეისმური სარტყელი სჭირდებათ (PN 01.01-09, მუხლი 10(9)). სამაგრები ბათქაშის დადებამდე გადაიღეთ.
- პარაპეტები და მოაჯირები. ელემენტები, რომლებიც ჩამოვარდნის შემთხვევაში ადამიანს დააზიანებს, სამაგრებიანად სეისმურ დატვირთვაზე უნდა იყოს დაპროექტებული (მუხლი 6(8)). იკითხეთ, როგორ არის აივნის მოაჯირები ჩამაგრებული.
- ლიფტები და ხანძარსაწინააღმდეგო სისტემები. მათი გამოცდის ოქმები ექსპლუატაციაში მიღების დოკუმენტაციის ნაწილია.
- ფასადი და ეზო. შეადარეთ ისინი საინფორმაციო დაფას და გამწვანების დაფას, რომელიც სავალდებულოა იქ, სადაც ზონა გამწვანების მინიმალურ კოეფიციენტს ადგენს (კოდექსის მუხლი 110(1-1)).
თქვენი ბინა ბოლო რიგშია: მოპირკეთების დონეები აღწერილია გვერდზე შავი, თეთრი და მწვანე კარკასი, დათვალიერება ჩვენს ბინის ჩაბარების საკონტროლო სიაში, ხოლო დოკუმენტი, რომელსაც ხელს აწერთ, სტატიაში მიღება-ჩაბარების აქტი.
როგორ მივაბათ გადახდები მშენებლობის ეტაპებს?
ქართველი დეველოპერის ხელშეკრულების გამოქვეყნებული ნიმუში, რომელშიც გადახდები მშენებლობის ეტაპებზე იყოს მიბმული, ვერ ვიპოვეთ. გამოქვეყნებული განვადების გეგმები კალენდარს მიჰყვება: ეროვნული ბანკის ყოფილმა ვიცე-პრეზიდენტმა ოთარ ნადარაიამ 2026 წლის ოქტომბერში Sovanews-თან ინტერვიუში აღნიშნა, რომ მყიდველები თანხას ორიდან სამ წლამდე პერიოდში იხდიან, პირველადი შენატანი კი შეიძლება 0%-მდეც კი იყოს. ჩვენ გირჩევთ, განვადების ყოველ პუნქტში ოფიციალური ეტაპი დაასახელოთ და თანხის გადახდის ვადა ამ ეტაპის რეგისტრირებული ოქმის მიღებას დაუკავშიროთ:
| შენატანი გადაიხდება | მტკიცებულება |
|---|---|
| საძირკვლის შემდეგ | რეგისტრირებული ოქმი |
| კონსტრუქცია ნულოვან ნიშნულამდე | რეგისტრირებული ოქმი |
| კონსტრუქცია დასახელებულ სართულამდე | ოქმი ამ მონაკვეთზე |
| სახურავის შემდეგ | რეგისტრირებული ოქმი |
| ექსპლუატაციაში მიღების შემდეგ | ექსპლუატაციაში მიღების აქტი |
| ბოლო შენატანი | ამონაწერი, რომელშიც თქვენი ბინა ჩანს |
ჩვენ მიერ წაკითხულ ტექსტებში გადაწყვეტილი არ არის, დეველოპერის ხელშეკრულებას ნასყიდობის წესები არეგულირებს თუ ნარდობის, ამიტომ თქვენი ხელშეკრულების კვალიფიკაცია იურისტს მიანდეთ. სამოქალაქო კოდექსის შემდეგი დისპოზიციური ნორმები მხოლოდ მაშინ გამოიყენება, თუ ეს ნარდობის ხელშეკრულებაა: შემკვეთი საზღაურს სამუშაოს დასრულების შემდეგ იხდის, თუ ხელშეკრულება ნაწილ-ნაწილ გადახდას არ ითვალისწინებს (მუხლი 648), ხოლო შემკვეთს, რომელიც ცნობილი ნაკლის მქონე სამუშაოს შედავების გარეშე იღებს, ამ ნაკლთან დაკავშირებით მოთხოვნის უფლება აღარ აქვს (მუხლი 652). ნებისმიერ შემთხვევაში ფრთხილად მოეკიდეთ ეტაპის ჩაბარების ფორმებს, რომლებსაც მყიდველებს ხელმოსაწერად სთავაზობენ. იხილეთ დეველოპერის ხელშეკრულების პუნქტები და განვადების გეგმის პირობები.
რამდენ ხანს უნდა გაგრძელდეს თითოეული ეტაპი?
არცერთი ანალიტიკოსი, რომლის მონაცემებიც შევამოწმეთ, მათ შორის Galt & Taggart და საქსტატი, თბილისში ან ბათუმში მშენებლობის საშუალო ხანგრძლივობას არ აქვეყნებს, ამიტომ ასეთ ციფრს არ მოვიყვანთ. საზომად დეველოპერის საკუთარი ვადები გამოდგება: ნებართვის ვადა, რომელიც მშენებლობის ორგანიზების პროექტით განსაზღვრული „გონივრული ვადით“ გაიცემა (კოდექსის მუხლი 111(1)), და დაფაზე მითითებული დასრულების თარიღი. Galt & Taggart-ის 2026 წლის სექტემბრის თბილისის კვლევის მიხედვით, ბინები იყიდებოდა პროექტებში, რომელთა დასრულება 2026, 2027 და 2028-29 წლებშია დაგეგმილი, და ისინი უკვე შესაბამისად 82%-ით, 73%-ით და 62%-ით იყო გაყიდული; მისი 2026 წლის ივლისის ბათუმის კვლევა 2029 წლამდე პერიოდს მოიცავდა. მხოლოდ მაგალითისთვის: 2026 წელს ჩვენ მიერ ნანახ რამდენიმე განცხადების გვერდზე 20 და მეტსართულიანი კორპუსების მშენებლობის დაგეგმილი ვადა დაახლოებით ოთხი წელი იყო, დეველოპერების საკუთარი თარიღების მიხედვით; ეს საშუალო მაჩვენებელი არ არის. პროექტების მიწოდების მონაცემები იხილეთ ჩვენს მიწოდების ტრეკერში.
რა ხდება, თუ მშენებლობა ეტაპებს შორის ჩერდება?
- ნებართვის ვადა ამოიწურა, სამუშაოები დაუმთავრებელია. საჭიროა ახალი ნებართვა, დარჩენილი სამუშაოების გრაფიკით (კოდექსის მუხლი 112).
- ობიექტი კონსერვაციის გარეშე დგას. კონსერვაციის წესების დარღვევით მიტოვებული ობიექტისთვის III-IV კლასის შემთხვევაში თბილისში 20 000 ლარის, სხვა ქალაქებში კი 2 000 ლარის ჯარიმაა დაწესებული (მუხლი 135).
- შეჩერების მითითება უგულებელყოფილია. თბილისში 50 000 ლარი (მუხლი 136); საჯარო ორგანო შეჩერებულ ობიექტს თვეში ერთხელ მაინც უნდა ამოწმებდეს.
- დარღვეულია სანებართვო პირობები. III კლასისთვის 10 000 ლარი, IV კლასისთვის 15 000 ლარი, თბილისის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ზონებში კი მეტი (მუხლი 132).
ამ ჯარიმებიდან არცერთი მყიდველს ზიანს არ უნაზღაურებს, მაგრამ თითოეული საჯარო კვალს ტოვებს. სამართლებრივი გზები აღწერილია სტატიაში როცა დეველოპერი ვადას აცდენს, მიზეზები და მასშტაბი კი სტატიაში მშენებლობის შეფერხებები საქართველოში.
რისკები და გამონაკლისები
- მხოლოდ კალენდრით გადახდა. ფული კვლავ მიედინება, მაშინ როცა მოედანზე სამუშაოები გაჩერებულია.
- „კარკასი დასრულდა“ ოქმის გარეშე. ეს გაყიდვების განცხადებაა და არა მტკიცებულება.
- დეველოპერის ინსპექტორისადმი ნდობა. ის დეველოპერის წინაშეა ანგარიშვალდებული.
- გამოტოვებული ფოტოები. არმატურა და სამაგრები ბეტონისა და ბათქაშის ქვეშ ქრება.
ხშირი კითხვები
რამდენი ეტაპისგან შედგება მშენებლობა?
№255 დადგენილება ორ მოსამზადებელ და თერთმეტ ძირითადი სამუშაოების ეტაპს ითვალისწინებს; კონკრეტული შენობის ჩამონათვალი ნებართვაშია მითითებული.
რა არის ეტაპის დასრულების ოქმი?
ხელმოწერილი დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს, რომ ეტაპი დასრულებულია და ნებართვას შეესაბამება. II-IV კლასის შენობებზე ის ძალაშია მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ექსპლუატაციაში მიმღებ ორგანოში დარეგისტრირდება.
ამოწმებს თუ არა ქალაქი ყველა ეტაპს?
არა. ზედამხედველის დადებითი დასკვნიდან 15 სამუშაო დღის განმავლობაში მას შემოწმება შეუძლია; თუ არ შეამოწმა, ეტაპი ჩაბარებულად ითვლება.
ვალდებულია თუ არა დეველოპერი, ოქმები მაჩვენოს?
ასეთი წესი ვერ ვიპოვეთ. ასლების მოწოდება ყოველი შენატანის პირობად აქციეთ.
ეტაპებს აზრი მხოლოდ მაშინ აქვს, როცა დეველოპერი შემოწმებას გაუძლებს, ამიტომ დაიწყეთ სტატიით როგორ შევამოწმოთ დეველოპერი.
წყაროები
- მთავრობის №255 დადგენილება „მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების წესისა და პირობების შესახებ“, საქართველოს მთავრობა, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, 2019 წლის 31 მაისი, კონსოლიდირებული 2026 წლის 16 თებერვლამდე (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, კონსოლიდირებული 2026 წლის 25 ივნისი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- სამშენებლო ნორმა PN 01.01-09 „სეისმომედეგი მშენებლობა“, №1-1/2284 ბრძანება, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, 2009 წლის 7 ოქტომბერი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, კონსოლიდირებული ტექსტი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონი, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, კონსოლიდირებული 2026 წლის 1 აპრილი (ნანახია 2026 წლის 2 ნოემბერი)
- საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქცია, №487 ბრძანება, მუხლი 16, №993 ბრძანებით შეტანილი ცვლილებებით, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, 2024 წლის 26 მარტი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- საინფორმაციო მომსახურების საფასური, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (ნანახია 2026 წლის 13 ოქტომბერი)
- №7 დადგენილება მშენებლობის შეჩერების აქტებზე ბათუმის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ კონტროლის შესახებ, ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკრებულო, 2023 წლის 30 მარტი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- სამსახურის გადაწყვეტილებების ძიება, თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- მუნიციპალური ინსპექცია: ამოცანები და ფუნქციები, თბილისის მერია (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- მშენებლობის ეტაპების კონტროლი და ექსპლუატაციაში მიღება, მუნიციპალური ინსპექცია, თბილისის მერია (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- Tbilisi reviewing commissioning of 230 residential buildings to support 10,000 families - Kaladze, BM.ge, 2025 წლის 6 აგვისტო (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- Tbilisi launches interactive map to track construction status and protect homebuyers, BM.ge, 2025 წლის 27 ნოემბერი (ნანახია 2026 წლის 3 ნოემბერი)
- Who can afford real estate in Tbilisi: mortgages, installment plans and new regulations, Sovanews, 2026 წლის 8 ოქტომბერი (ნანახია 2026 წლის 1 ნოემბერი)
- Tbilisi Residential Real Estate, August 2026, Galt & Taggart, 2026 წლის 23 ოქტომბერი (ნანახია 2026 წლის 2 ნოემბერი)
- Batumi Residential Real Estate, 2Q26 overview, Galt & Taggart, 2026 წლის 14 აგვისტო (ნანახია 2026 წლის 2 ნოემბერი)
ცვლილებების ისტორია
- - საკონტროლო სია გამოქვეყნდა №255 დადგენილების, სივრცის დაგეგმარების კოდექსის, PN 01.01-09 სეისმური ნორმისა და საჯარო რეესტრის წესების საფუძველზე.